وقایع نظامی

فتوحات و لشکرکشی‌ها

سرزمین روم: مسلمة بن عبدالملک به روم لشکر کشید و سه دژ را فتح کرد آن‌گاه مردم «سوسنه» را به سرزمین روم کوچ داد.

سیستان: قتیبة بن مسلم، به سیستان لشکر کشید و آن‌گاه با «رتبیل» پادشاه آن سامان از در صلح در آمد.

اسپانیا ـ اندلس: موسی بن نصیر پس از موفّقیّتِ طریف بن مالک در مأموریتش، تصمیم گرفت، اندلس را فتح کند، لذا موسی بن نصیر، سپاهی دوازده هزار نفره متشکل از اعراب و بربرها، آماده و مجهز کرد و فرماندهی آن را به آزاد شده خود، طارق بن زیاد سپرد. طارق در پنجم ماه رجب سال 92 ق (آوریل سال 711 م) از طریق بندر «طنجه» و از راه دریا، با ناوگان عربی و کشتی‌هایی که «ژولیان» حاکم «سُبته» تدارک دیده بود حرکت کرد و پس از درنوردیدن دریا، در منطقه‌ای مرتفع و صخره‌ای، موسوم به «جبل کالبی» که امروزه به «جبل الطارق» معروف است لنگر انداخت و آن‌گاه بر جزیره خضرا چیره گشته و با پیش‌روی به سمت غرب و قرطاجه و حوالی آن را فتح کرد. در این میان «رودریک»، حاکم «قوط»ها سپاهی از «قوط» و رومیان تشکیل داده و رهسپار جنگ با طارق بن زیاد شد. طارق نیز نیروهایش را آماده مقابله کرد. نیروهای دو طرف، در محلی کنار رودخانه «برباط» که متصل به دریاچه «خونده» در نزدیک شهر سیدونیه (شندونه) است با یک‌دیگر درگیر شدند. درگیری در 28 ماه رمضان سال 92 ق (نوزدهم ژوئیه سال 711 م) روی داد. نبرد به مدت هشت روز میان آنان ادامه یافت و سرانجام با شکست رودریک و متلاشی شدن نیروهایش به پایان رسید. طارق پس از این پیروزی نیروهای رودریک را تعقیب کرده، به طرف «طلیطله» مرکز دولت «قوط»، حرکت کرد.

درگذشتگان

طویس.

طویس

ابوعبدالمنعم، طویس بن عبدالله، مولای بنی مخزوم و پدرش از اسیران ایرانی بود. طویس در مدینه تولد یافت و در آن‌جا آواز خواندن را آموخت. او نخستین کسی بود که نوازندگی را با خوانندگی در آمیخت و از معروف‌ترین آوازه‌خوانان و دست‌اندرکاران هنر موسیقی در صدر اسلام به‌شمار می‌رفت و دف (دایره) را خوب می‌زد. در لسان العرب و همین طور در «صحاح» اسم وی عبدالنعیم ذکر شده، ولی طویس ـ که مُصغر طاووس است ـ لقب او است. گفته‌اند وی

درباره خویش چنین سرود:

«من عبدالنعیم هستم ؛ من طاووس دوزخم.

من شوم‌ترین کسی هستم که در روی زمین ره می‌پیمایم».

او زمانی تن به این اعتراف داد که ضرب‌المثل بدیُمنی و شومی شده بود. طویس به مردم مدینه می‌گفت: تا زمانی که من میان شما هستم، انتظار ظهور دجال را داشته باشید و وقتی از دنیا رفتم امنیت می‌یابید، پس به آن‌چه می‌گویم بیندیشید. مادر من، میان زنان انصار سخن‌چینی می‌کرد. او مرا در شبی که پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله درگذشت به دنیا آورد و روزی که ابوبکر درگذشت مرا از شیر بُرید. من در روز فوت عمر به سنّ بلوغ رسیدم و در روز کشته شدن عثمان ازدواج کردم و در روز قتل علی صاحب فرزند گشتم.

طویس مردی بذله‌گو بود و از تاریخ و انساب مدینه اطلاع داشت. وی فردی خوش‌گذران و هرزه بود و زنان عزیز از دست داده را نیز به خنده وا می‌داشت. او در 81 سالگی جان سپرد و در مدینه مدفون گردید.[1]

پی نوشت‌ها

[1] . الاعلام زرکلی، ج5، ص 289 ؛ وفیات الاعیان، ج3، ص 506 ؛ الأغانی، ج3، ص 27 ؛ همان، ج4، ص 219 ؛ نهایة الارب، ج4، ص 246 ؛ فوات الوفیات، ج1، ص 471 ؛ شذرات الذهب، ج1، ص 99.

سال 93 ق = 711 ـ 712م

رویدادها

عزل عمر بن عبدالعزیز از امارت مدینه و نصب عثمان بن حیان به جای وی.

گماشتن خالد بن عبدالله قسری به حکم‌رانی مکه.

بنای مسجد جامع سمرقند توسط قتیبة بن مسلم.

فیلیپیکوس باردان، سردار بیزانس، ژوستینین دوم، بر ضد امپراتور روم قیام کرد و بر قسطنطینیه چیره گشته، امپراتور و افراد خانواده‌اش را به قتل رساند، آن‌گاه ارتش روم او را به عنوان امپراتور منصوب کرد. با کشته شدن ژوستینین، خاندان هرقل (هرکول) نیز منقرض شدند.

وقایع نظامی

فتوحات و لشکرکشی‌ها

سرزمین روم: مروان بن ولید به خطوط مقدم رومیان یورش برد و مسلمة بن عبدالملک موفق به تسخیر «مصیصه» و چندین دژ پیرامون «ملاطیه» گردید.

ماوراء النهر: قتیبة بن مسلم به خوارزم لشکر کشید، آن‌گاه با پادشاه آن‌جا سازش کرده، رهسپار سغد شد و ضمن فتح سمرقند، با مردم آن‌جا نیز صلح کرد.

[ 1 ] . الاعلام زرکلی، ج5، ص 289 ؛ وفیات الاعیان، ج3، ص 506 ؛ الأغانی، ج3، ص 27 ؛ همان، ج4، ص 219 ؛ نهایة الارب، ج4، ص 246 ؛ فوات الوفیات، ج1، ص 471 ؛ شذرات الذهب، ج1، ص 99.

[ 2 ] . دوشنبه اول محرم سال 93 = نوزدهم اکتبر سال 711 ؛ جمعه شانزدهم ربیع‌الأول سال 93 = اول ژانویه سال 712 .