سال 104 ق = 722 ـ 723م

رویدادها

عبدالرحمان بن ضحاک از امارت مدینه و مکه برکنار شد عبدالواحد بن عبدالله نضری به‌جای وی به حکومت رسید.

عمر بن هبیره، امیر عراق و ناحیه مشرق، سعید بن عمرو حرشی را از امارت خراسان عزل کرد و مسلم بن سعید بن اسلم کلابی را به‌جای او گمارد.

یزید بن عبدالملک، عمر بن هبیره، حاکم عراق را مأمور مسّاحی (تعیین حدود) ناحیه سواد کرد. این منطقه از زمان تعیین حد و مرز آن به‌دست عثمان بن حنیف در زمان عمر بن خطاب، مسّاحی نشده بود.

سیلی بنیان کن در مکه جاری شد به‌طوری که به داخل حرم نفوذ کرده و تعدادی از مردم را از بین برد این سیل را «سیل المخبّل» (سیل دیوانه) نامیدند.

وقایع نظامی

فتوحات و لشکرکشی‌ها

ماوراء النهر: سعید حرشی، امیر خراسان، به جنگ سغدیان رفت و ضمن محاصره «خجند» بر مردم آن‌جا پیروز شد.

سرزمین روم: عثمان بن حیّانِ مرّی، به سرزمین روم لشکر کشید و ناحیه «قیساریه» را تسخیر کرد.

ارمنستان و آذربایجان: خزرها بر ارمنستان یورش بردند ولی جراح حکمی، امیر ارمنستان و آذربایجان از هجوم آنان جلوگیری کرد.

دریای مدیترانه ـ ساردینی: ناوگان مغرب به فرماندهی عمرو بن فاتک کلبی، به جزیره ساردینی حمله برد.

پی نوشت‌ها

[ 1 ] . یک‌شنبه اول محرم سال 104 = 21 ژوئن سال 722 ؛ جمعه هجدهم رجب سال 104 = اول ژانویه سال 723 .

سال 105 ق = 723 ـ 724م

رویدادها

یزید (دوم) بن عبدالملک بن مروان مرد و برادرش، هشام بن عبدالملک به خلافت رسید.

عمر بن هبیره از ولایت عراق و ناحیه مشرق برکنار شد و خالد بن عبدالله قسری به جای وی گماشته شد.

خالد قسری برادرش، اسد را به‌جای مسلم بن سعید بن اسلم کلابی به امارت خراسان گمارد.

عبدالواحد نضری از امارت مدینه و مکه عزل گردید و ابراهیم بن هشام مخزومی، دایی هشام بن عبدالملک به امارت آن دو شهر رسید.

حنظلة بن صفوان از امارت مصر برکنار گردید و محمد بن عبدالملک بن مروان بر آن‌جا حکومت راند. بعد از مدتی دومی نیز معزول و حرّ بن یوسف بن حکم اموی به امارت مصر منصوب شد.

بشر بن صفوان، امیر افریقیه عبدالرحمان غافقی را از امارت اندلس عزل کرده و عنبسة بن سحیم کلبی را به‌جای وی گمارد.

بکیر بن ماهان، زعامت دعوت عباسیان را در کوفه به عهده گرفت.

وقایع نظامی

فتوحات و لشکرکشی‌ها

ماوراءالنهر: مروان بن محمد به سرزمین روم لشکر کشید و شهر «قونیه» را تصرف کرد.

ارمنستان و آذربایجان: جراح حکمی، امیر ارمنستان و آذربایجان به عمق سرزمین خزرها نفوذ کردند. مردم با وی مصالحه کردند و به او جزیه پرداختند.

خوارج: مسعود عبدی خارجی در بحرین قیام کرد و به‌دست سفیان بن عمرو عقیلی ، امیر بحرین ـ که عمر بن هبیره ، امیر عراق ، او را به حکومت بحرین گماشته بود ـ کشته شد.

درگذشتگان

ابان بن عثمان بن عفان.

احوص.

حبابّه.

خشنی.

عکرمه مدنی.

غیلان قدری.

کُثَیّر عزّه.

مغیرة بن ابی برده.

یزید بن حکم ثقفی.

یزید بن عبدالملک.

ابان بن عثمان بن عفان

ابو سعید، ابان بن عثمان بن عفان بن ابی العاص بن امیه است. او حدیث را از پدرش عثمان و زید بن ثابت شنید. عامر بن سعد بن ابی وقاص، عبدالله بن ذکوان، محمد بن شهاب زهری و دیگران از او حدیث نقل کرده‌اند. عبدالملک بن مروان در سال 75 ق او را به امارت مدینه گمارد و سپس در سال 82 ق وی را از مقامش برکنار کرد. ولید بن عبدالملک، چند بار سرپرستی حاجیان را به او سپرد. ابان بن عثمان یکی از فقهای ثقه در مدینه بود و در آن شهر، فتوا می‌داد و مردم از او قضاوت می‌آموختند. ابان از تابعین سرشناس و از مردان ثقه در حدیث است. او سرانجام در زمان خلافت یزید بن عبدالملک در مدینه درگذشت.(3)

[ 1 ] . یک‌شنبه اول محرم سال 104 = 21 ژوئن سال 722 ؛ جمعه هجدهم رجب سال 104 = اول ژانویه سال 723 .

[ 2 ] . پنج‌شنبه اول محرم سال 105 = دهم ژوئن سال 723 ؛ شنبه 29 رجب سال 105 = اول ژانویه سال 724.

[ 3 ] . الاعلام زرکلی، ج1، ص 27 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج3، ص 186 ؛ همان، ج4، ص 418 ؛ همان، ج5، ص 126.