عایشه، دختر سعد

عایشه، دختر سعد بن ابی وقّاص زهری، از راویان موثق حدیث است که عده‌ای از علما از او علم آموختند. در مدینه اقامت داشت و در 84 سالگی درگذشت.[1]

میمون بن مهران

ابو ایوب، میمون بن مهران رقّی، قاضیِ رقّه و پیشوای دینی مردم ناحیه جزیره بود. از علما، تابعین، زهّاد و پیشوایان برجسته و معلم فرزندان عمربن عبدالعزیز بود. در رقّه ساکن شد و عمر بن عبدالعزیز قضاوت آن‌جا را بدو سپرد. هنگامی که در سال 107 ق از دریا برای حمله به قبرس عبور کرد، طلایه‌دار سپاه شام و همراه معاویة بن هشام بن عبدالملک بود.[2]

نافع، مولای ابن عمر

ابوعبدالله، نافع مدنی، مولای عبدالله بن عمر بن خطاب، دیلمی الاصل و مجهول النسب بود. عبدالله بن عمر در یکی از جنگ‌ها او را به دست آورد و گفته شده هنگامی که عبدالرحمان بن سمره در سال 43 ق به «کابل» در سیستان حمله برد، نافع جزء اسیران آن حمله بود. از بزرگان تابعین در مدینه بود و در علم فقه، علاّمه و در نقل حدیث از افراد مشهور و موثق بود از ایشان نقل حدیث کرده و احادیثشان را جمع‌آوری و بدان عمل می‌کردند. در این‌که او در علوم اسلامی سرآمد بود، اتفاق نظر وجود داشت.

بخاری درباره او گفت: صحیح‌ترین اسانید مالک، از نافع و به نقل از ابن عمر است. عمر بن عبدالعزیز او را به مصر فرستاد تا سنت‌های نبوی را به مردم آن‌جا بیاموزد.[3]

پی نوشت‌ها

[1] . دوشنبه اول محرم سال 117 = 31 ژانویه سال 735 ؛ یک‌شنبه یازدهم ذی الحجه سال 117 = اول ژانویه سال 736 .

[2] . الاعلام زرکلی، ج5، ص319 ؛ وفیات الاعیان، ج4، ص11 ؛ الأغانی، ج18، ص1 به بعد ؛ خزانة الادب، ص51 ـ 53 ؛ بروکلمان، ج1، ص220.

[3] . الاعلام زرکلی، ج3، ص161 ؛ اعلام النساء، ج2، ص203 ؛ الأغانی، ج1، ص61 به بعد، شرح حال عمر بن أبی ربیعه ؛ المحبّر، ص438 ؛ وفیات الاعیان، ج2، ص394 ؛ الطبقات الکبری، ج8 ، ص 475.

[ 4 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص4 ؛ اعلام النساء، ج3، ص135.

[ 5 ] . البدایة والنهایه، ج9، ص314 ؛ الاعلام زرکلی، ج8 ، ص301 ؛ تذکرة الحفّاظ، ج1، ص98 ؛ حلیة الأولیاء، ج4، ص82 ؛ شذرات الذهب، ج1، ص154.

[ 6 ] . الاعلام زرکلی، ج8 ، ص319 ؛ وفیات الاعیان، ج5، ص 367 ؛ شذرات الذهب، ج1، ص154 ؛ تهذیب الاسماء، ج2، ص123 ؛ البدایة والنهایه، ج9، ص319 ؛ تذکرة الحفّاظ، ج1، ص99 ؛ المعارف، ص528.

سال 118 ق = 736 ـ 737م

رویدادها

اسد بن عبدالله قسری امیر خراسان، شهر «بلخ» را به پایتختی خراسان انتخاب و دیوان‌ها را به آن‌جا منتقل کرد.

بُکیر بن ماهان، مبلّغ بنی عباس در کوفه، عمار بن یزید معروف به «خداش» را به نقابت پیروان بنی عباس به خراسان می‌فرستاد. او باپیروانش به دین زرتشت گرویدند. لذا اسدِ قسری او را دست‌گیر کرد و کشت.

میسره مدغری (معروف به الحقیر) از پیشوایان بربر صفریه در مغرب دور در رأس هیأتی متشکل از بیست مرد از رهبران بربر به دمشق رفت تا دادخواهی بربرها از بدرفتاری کارگزاران خلیفه هشام بن عبدالملک را به آگاهی او برساند. هیئت، با حاجب خلیفه، ابوالولید، سعید ابرش کلبی ملاقات کرد و او با ترفندهایی مانع دیدار آنان با خلیفه شد. و آنان یک‌سال در انتظار ملاقات خلیفه ماندند، ولی بدون نتیجه به مغرب دور (مراکش) باز گشتند و شورش خود علیه حکومت اموی را آشکار کردند.

وقایع نظامی

فتوحات و لشکرکشی‌ها

سرزمین روم: معاویه و سلیمان، فرزندان هشام بن عبدالملک به سرزمین روم حمله کردند. عبدالله انطاکی ملقب به «بطّال» قهرمان این نبرد بود. در این نبردها آنان دژهایی را تسخیر کردند.

ارمنستان سرزمین خزرها: مروان بن محمد، امیر ارمنستان و بین‌النهرین به ارمنستان حمله کرد در پی این تهاجم، «ورنیس»پادشاه ارمنستان به سوی سرزمین خزر فرار می‌کرد و در بین راه کشته شد.

درگذشتگان

ابن عامر یحقبی.

پلایو.

جعد بن درهم.

علی عباسی.

عماربن بدیل.

قتاده سدوسی.

ابن عامر یحقبی

ابو عمران، عبدالله بن عامر بن یزید بن تمیم بن ربیعه یحقبی، پیشوا و قاضی مردم شام بود. او از تابعین جلیل‌القدر و امام جماعت جامع اموی پیش از روزگار عمر بن عبدالعزیز و در زمان او و پس از آن بود. پیشوایی دینی، قضاوت و شیخ القرّاء بودن در دمشق را در خود جمع آورد. در سال 28 ق به دنیا آمد و در سال 118 ق درگذشت.(5)

[ 1 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص4 ؛ اعلام النساء، ج3، ص135.

[ 2 ] . البدایة والنهایه، ج9، ص314 ؛ الاعلام زرکلی، ج8 ، ص301 ؛ تذکرة الحفّاظ، ج1، ص98 ؛ حلیة الأولیاء، ج4، ص82 ؛ شذرات الذهب، ج1، ص154.

[ 3 ] . الاعلام زرکلی، ج8 ، ص319 ؛ وفیات الاعیان، ج5، ص 367 ؛ شذرات الذهب، ج1، ص154 ؛ تهذیب الاسماء، ج2، ص123 ؛ البدایة والنهایه، ج9، ص319 ؛ تذکرة الحفّاظ، ج1، ص99 ؛ المعارف، ص528.

[ 4 ] . جمعه اول محرم سال 118 = بیستم ژانویه سال 736 ؛ سه‌شنبه 23 ذی الحجه سال 118 = اول ژانویه سال 737 .

[ 5 ] . لطائف الاشارات، ج1، ص94 ؛ معجم القرائات، ج1، ص79.