بهلول و یارانش رشادت‌هایی در صحنه نبرد از خود نشان دادند. آنان مرکب‌های خود را پی کردند و پیاده به نبردی سخت پرداختند و بسیاری از یاران بهلول و خود او کشته شدند. بهلول پیش از کشته شدن به یاران خود گفت: اگر کشته شدم، امیرالمؤمنین، دعامه شیبانی جانشین من است و اگر او به هلاکت رسید، عمرو یشکری جانشین او خواهد بود. سرانجام هر سه کشته شدند و شورش آنها سرکوب شد.[1]

سلیمان اشدق

ابو ایوب یا ابوربیع، سلیمان بن موسی منسوب به بنی امیه، معروف به اشدق، فقیه و مفتی مردم شام بود. او را سرور جوانان اهل شام می‌خواندند. سعید بن عبدالعزیز گفت: سلیمان پس از «مکحول» داناترین مردم شام بود و «ابن لهیعه» گفت: من همچون سلیمان ندیدم. او هر روز نوعی از علم را به بحث می‌نشست. ابن عساکر می‌گوید: اشدق نزد هشام بن عبدالملک زمانی که در «رصافه» بود رفت در آن‌جا طبیبِ هشام شربتی به سلیمان داد و او را کشت. سپس هشام همان شربت را به آن طبیب داد و او نیز مرد.[2]

صحاری بن شبیب

صحاری بن شبیب خارجی، از شجاعان بود. شورشی را علیه خالد قسری، امیر عراق به راه انداخت. خالد سپاهی را به جنگ او فرستاد و در ناحیه «منادرِ» اهواز، با صحاری روبه‌رو شد. نبردی سخت میان آنان درگرفت و صحاری سخت جنگید و همراه یارانش کشته شد.[3]

معاویة بن هشام

ابوشاکر، معاویة بن هشام بن عبدالملک بن مروان اموی، جدّ فرمانروایان امویِ اندلس بود. او پدر عبدالرحمان بن معاویه (الداخل) و از ارجمندترین فرزندان هشام، بخشنده، جنگ‌آور و ستوده بود. بارها فرماندهی حملات جهادی را به عهده داشت و در حیات پدرش درگذشت.[4]

پی نوشت‌ها

[1] . سه‌شنبه اول محرم سال 119 = هشتم ژانویه سال 737 ؛ شنبه سی‌ام ذی الحجه سال 119 = 28 دسامبر سال 737 .

[2] . الاعلام زرکلی، ج8 ، ص198 ؛ مقالات الاسلامیین، ج1، ص74 (حاشیه) ؛ الفرق بین الفرق، ص243 (پاورقی شماره 2) ؛ تاریخ طبری، ج7، ص128 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج5، ص207 ؛ المحبّر، ص 483 ؛ البدایة والنهایه، ج9، ص323 ؛ الملل والنحل، ج1، ص176 ؛ التبصیر فی الدین، ص109.

[3] . تاریخ طبری، ج7، ص130 ـ 134 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج5، ص209 و 212.

[4] . الاعلام زرکلی، ج3، ص199 ؛ شذرات الذهب، ج1، ص156 ؛ لسان المیزان، ج2، ص569 ؛ تهذیب التهذیب، ج6، ص284 ؛ العبر، ج1، ص150.

[ 5 ] . تاریخ ابن اثیر، ج5، ص213 ؛ تاریخ طبری، ج7، ص38 و 47.

[ 6 ] . الاعلامزرکلی، ج8، ص 175 ؛ شذرات‌الذهب، ج1، ص156؛ العبر، ج1، ص151.

سال 120 ق = 737 ـ 738م

رویدادها

عزل خالد بن عبدالله قسری از عراق و ناحیه مشرق و نصب یوسف بن عمر ثقفی به‌جای او.

نصب صلت بن یوسف ثقفی بر یمن به‌جای پدرش که به عراق منتقل شد.

یوسف ثقفی، امیر عراق در کنترل وزن درهم شدت عمل نشان داد و صد تن از سازندگان سکه را به دلیل کم کردن وزن سکه به اندازه یک گندم، محکوم کرده و هر یک را هزار ضربه شلاق زد.

درگذشت اسد قسری، امیر خراسان و جانشینی نصر بن سیار به جای او.

یوسف ثقفی، امیر عراق، از خالد قسری خراجی را که او دریافت کرده و به مصرف رسانده بود، مطالبه کرد و وی را زندانی کرد و سپس خلیفه(هشام) را از اقدام خویش آگاه می‌ساخت. هشام دستور آزادی خالدرا صادر کرد و خالد به طرسوس رفت و در آن‌جا به عنوان مرزدار، مقیم شد.

وقایع نظامی

فتوحات و لشکرکشی‌ها

سرزمین روم: سلیمان بن هشام بن عبدالملک با نیروهای رزم تابستانی و اسود بن بلال محاربی‌از راه دریا به روم حمله کردند و حملات دریایی را تا سال 126 ق ادامه دادند.

درگذشتگان

ابن حزم انصاری.

اسد قسری.

حمّاد اشعری.

سلیمان دارانی.

عبدالله بن کثیر.

عرجی.

مسلمة بن عبدالملک.

[ 1 ] . تاریخ طبری، ج7، ص130 ـ 134 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج5، ص209 و 212.

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج3، ص199 ؛ شذرات الذهب، ج1، ص156 ؛ لسان المیزان، ج2، ص569 ؛ تهذیب التهذیب، ج6، ص284 ؛ العبر، ج1، ص150.

[ 3 ] . تاریخ ابن اثیر، ج5، ص213 ؛ تاریخ طبری، ج7، ص38 و 47.

[ 4 ] . الاعلام زرکلی، ج8 ، ص 175 ؛ شذرات الذهب، ج1، ص156 ؛ العبر، ج1، ص151.

[ 5 ] . یک‌شنبه اول محرم سال 120 = 29 دسامبر سال 737 ؛ چهارشنبه چهارم محرم سال 120 = اول ژانویه سال 738 .