آن‌گاه عبدالملک بن مروان او را همراه پسرش، ولید تربیت کرد و وی تربیت شایسته‌ای یافت. «بنی مغیث» که در قرطبه به سیادت و بزرگی رسیدند، همه از نسل او بودند. آنان اندک اندک گسترش پیدا کرده و در اندلس جایگاه والایی یافتند. مغیث در دمشق رشد کرد و عربی را به خوبی آموخت. او سرودن شعر، اسب‌سواری و جنگ‌آوری را به خوبی فرا گرفت. موسی بن نصیر وی را همراه طارق بن زیاد، به اندلس فرستاد. طارق با هفتصد سوار روانه فتحِ «قرطبه» شد و آن را در سال 92 ق فتح کرد و پادشاه آن‌جا را به اسارت گرفت. پس از چندی میان او و طارق و موسی بن نصیر، اختلاف پیش آمد. هنگامی که طارق و موسی از طرف خلیفه به دمشق فرا خوانده شدند، مغیث نیز همراه آنان به دمشق رفت و به امید دست‌یابی به فرمانرواییِ اندلس، چهره نامطلوبی از آنان برای خلیفه ترسیم کرد، اما هشام بن عبدالملک، کلثوم بن عیاض قشیری را به این بهانه که او به سرزمین افریقیه آشناتر است، والی افریقیه کرد و او نیز پسر برادرش (بلج قشیری) را به فرماندهی سپاه برگزید. بلج نیز از سرِ خودپسندی و غرور، نظر «مغیث» را مبنی بر این‌که خندقی پیرامون سپاه عرب حفر کند، نپذیرفت.

سرانجام نبردی که میان اعراب و بربرها نزدیک شهر «بقدوره» بر کناره رود «سبو» روی داد، با شکست اعراب و کشته شدن کلثوم بن عیاض، حبیب بن ابی عبیده و مغیث پایان گرفت، ولی بَلَج توانست همراه بازمانده سپاه شام، عقب‌نشینی کند و در شهر «سبته» پناه گیرد.[1]

پی نوشت‌ها

[1] . شنبه اول محرم سال 123 = 26 نوامبر سال 740 ؛ یک‌شنبه هفتم صفر سال 123 = اول ژانویه سال 741 .

[ 2 ] . الاعلامزرکلی، ج2، ص 172 ؛ البیان‌المغرب، ج2، ص 24 ؛ فجرالاندلس، ص129.

[ 3 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص 345 ؛ البیان المغرب، ج1، ص 51 ؛ النجوم الزاهره، ج1، ص 258 به بعد ؛ تاریخ ابن اثیر، ج5، ص 190 ؛ ابن خلدون، ج4، ص 258 و 403 ؛ فجر الاندلس، ص 161 و 164.

[ 4 ] . الاعلام زرکلی، ج5، ص 36 ؛ نفح الطیب، ج2، ص 297 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج5، ص 192 و 250 ؛ البیان المغرب، ج2، ص 29 ؛ ابن خلدون، ج4، ص 258.

[ 5 ] . الاعلام زرکلی، ج6، ص 90 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج5، ص 192 و 249 ؛ ابن خلدون، ج4، ص259 و 406 ؛ البیان المغرب، ج1، ص 54 ؛ النجوم الزاهره، ج1، ص 289 ؛ فجر الاندلس، ص 168، 173 و 174.

[ 6 ] . ویلیام لانگر، موسوعة تاریخ العالم ، حوادث سال 715م ؛ موسوعة لاروس ؛ سیفن رنسمیان الحضاره البیزنطیه، ص42.

[ 7 ] . الاعلام زرکلی، ج8 ، ص 197 ؛ نفح الطیب، ج2، ص 694 ؛ همان، ج4، ص 11 ـ13 ؛ البیان المغرب، ج2، ص 10 و 16 ؛ فجر الاندلس، ص88 .

سال 124 ق = 741 ـ 742م

رویدادها

انتقال حنظلة بن صفوان کلبی از ولایت مصر به ولایت افریقیه و مغرب و نصب حفص بن ولید حارثی به‌جای او.

عبدالملک بن قطن، امیر اندلس، از بلج قشیری، پس از آن‌که بر شورش بربرها فایق آمد، درخواست کرد تا همان‌گونه که وعده داده بود با یارانش از اندلس بیرون رود، اما بلج نپذیرفت و با عبدالملک بن قطن رو در رو شد. وی کاخ عبدالملک را تصرف کرده و پس از قتل او بر اندلس مستولی شد. اعراب اندلس و بربرها بر ضد بلج شورش کردند و او را در نبردی سخت، به قتل رساندند شورشیان آن‌گاه ثعلبة بن سلامه عاملی را به امارت برگزیدند.

ورود ابو مسلم خراسانی به جرگه دعوتگران عباسی در خراسان.

درگذشت شارل مارتل، امپراتور روم و جانشینی پسرش پاپین سوم (Pepinle Bref) ملقب به کوتاه قد.

وقایع نظامی

سرزمین روم: سلیمان بن هشام بن عبدالملک با نیروهای رزم تابستانی به نبرد با امپراتور روم، کنستانتین پنجم پرداخت. در این نبرد، سلیمان، کنستانتین را شکست داد.

شورش‌ها

در افریقیه (نبرد اصنام): پیروزی بربرهای صفریه بر اعراب در نبرد «بقدوره» خشونت ایشان را افزود. از این‌رو در صحرای زاب به اجتماع پرداختند تا به رهبری ابن یوسف، عبدالواحد بن یزید هوّاری و عکاشة بن ایوب فزاری بر قیروان حمله برند. اخبار شکست اعراب در مقابل بربرها به هشام بن عبدالملک رسید و او به حنظلة بن صفوان فرمان داد تا برای سرکوب شورش بربرهای صفریه به آن‌سو حرکت کند و او را با سپاهی انبوه از اعراب کمک داد. هنگامی که بربرها به‌سوی قیروان رفتند، حنظلة بن صفوان در رأس سپاهی راهی جنگ با آنان شد و در محلی به نام «اصنام» با آنان مصاف داد. بربرها در این نبرد شکست خوردند و عبدالواحد هوّاری کشته شده و عکاشه اسیر و آن‌گاه کشته شد.

در اندلس: بلج قشیری، در «شذونه» و منطقه طلیطله شورش بربرها را فرو نشاند.

درگذشتگان

بلج قشیری.

زهری.

سالم بن وابصه اسدی.

شارل مارتل.

[ 1 ] . الاعلام زرکلی، ج8 ، ص 197 ؛ نفح الطیب، ج2، ص 694 ؛ همان، ج4، ص 11 ـ13 ؛ البیان المغرب، ج2، ص 10 و 16 ؛ فجر الاندلس، ص88 .

[ 2 ] . چهارشنبه اول محرم سال 124 = پانزدهم نوامبر سال 741 ؛ دوشنبه هجدهم صفر سال 124 = اول ژانویه سال 742 .