رویدادهای اسلام از 131 ـ 140 ق

سال 131 ق = 748 ـ 749 م

رویدادها

* مروان بن محمد، سپاه را ـ که بر اساس نظام قبیله ای شکل گرفته بود ـ بر مبنای دسته ها و گروه ها سامان داد و فرماندهی این گردان ها را به سربازان حرفه ای واگذار کرد.

* مروان بن محمد، مغیرة بن عبیدالله فزاری را به جای حوثرة بن سهیل بابلی بر مصر گمارد.

* مروان بن محمد، منصور بن جمهور رابه امارت سند گمارد.

* مروان بن محمد، عبدالملک بن موسی بن نصیر را به جای مغیرة بن عبیدالله فزاری بر مصر ولایت داد.

* مروان بن محمد، ابراهیم (امام) بن علی بن عبد الله بن عباس را کشت. ابراهیم پیش از کشته شدن، عبدالله بن عباس سفّاح را جانشین خود کرده بود.

وقایع نظامی

جنگ بر سر خلافت

* خراسان و فارس: قحطبة بن شبیب بر ری و اصفهان مستولی شد. و در تعقیب نصر بن سیّار که به سوی همدان رفته بود، بر آمده و در نزدیکی ساوه (میان همدان و ری) می میرد. با مرگ نصر، سلطه امویان بر خراسان و فارس به پایان رسید.

* یزید بن هبیره، امیر عراق از طرف امویان، سپاهی به فرماندهی عامربن ضباره برای نبرد با قحطبة بن شبیب می فرستد وعامر در نبردگاه کشته شد.

* عراق: قحطبة بن شبیب برای نبرد با یزید بن هبیره، روانه عراق شد.

* مروان بن محمد با سپاهی به فرماندهی حوثرة بن سهیل بابلی، یزید را یاری داده و قحطبه او را شکست داد.

قیام ها

* خوارج: قیام خوارج اباضیه در افریقیه به رهبری عبدالجبار بن قیس مرادی و حارث بن تلید حضرمی به استیلای آنان بر طرابلس و قتل کارگزار آن جا به انتقام قتل عبدالله بن مسعود تجیبی، پیشوای اباضیه می انجامد. عبدالرحمان بن حبیب، امیر افریقیه، این قیام را سرکوب کرده و مرادی و حضرمی، رهبران قیام را می کشد.

درگذشتگان

* ابراهیم امام.

* ابوالزنّاد.

* اسماعیل بن یسار.* ایوب سختیانی.

* عاصم بن عمیر سعدی.

* عامر بن ضباره.

* عباس مروانی.

* مالک بن دینار.

* نصربن سیّار.

* واصل بن عطاء.

ابراهیم امام

ابراهیم بن محمد بن علی بن عبدالله بن عباس هاشمی قرشی، پیش از پیدایش دولت عباسیان، رهبر این دعوت بود. و در حمیمه سکونت داشت. عبدالملک بن مروان آن جا را به جدّ او، علی بن عبدالله بن عباس واگذاشته بود. چون پدرش، محمد، امامت را به اوسپرد، پیروان بنی عباس نزد او رفت و آمد کرده، از خراسان و جاهای دیگر به او نامه می نوشتند. وی ابومسلم خراسانی را برای سرپرستی مبلغان و پیروان بنی عباس در خراسان به آن جا فرستاد. ابومسلم با عمال بنی امیه جنگید و به نام امام بر شهرها چیره شد. آنان نام امام را از همه ـ جز مبلغان و معتمدان شیعه ]عباسی[ ـ کتمان می کردند. چندی بعد فعالیت ابراهیم فاش شد و مروان بن محمد، آخرین خلیفه اموی ازآن آگاهی یافت. ازاین رو ابراهیم را دست گیر کرد و به زندن افکند و آن گاه او را کشت. پس از آن، یاران ابراهیم طبق وصیت وی و به صورت پنهانی با برادرش عبدالله ابوالعباس سفاح بیعت کردند. ابراهیم سخنوری خردمند بود و به روایت حدیث و ادبیات می پرداخت. مرگ وی در 49 سالگی اتفاق افتاد.[2]

ابوالزنّاد

ابوعبدالرحمان، عبدالله بن ذکوان قرشی مدنی، فقیه مردم مدینه و از بزرگ ترین محدثان بود. سفیان ثوری او را امیرالمؤمنینِ حدیث می نامید. لیث گوید: ابوالزنّاد را دیدم که سیصد تن از طالبان فقه و شعر در محضر او بودند.

ابوحنیفه درباره او می گوید: ربیعة الرأی و ابوالزنّاد را درک کردم، اما ابوالزنّاد از او فقیه تر بود. وی در 66 سالگی درگذشت.[3]

اسماعیل بن یسار

ابوفائد، اسماعیل بن یسار نسائی مولای بنی تمیم بن مرّه، شاعری نیکوسرا بود که اشعار او را به آواز می خواندند. از شعوبیان ایرانی بوده و نسبت به غیر عرب متعصب بود و در بسیاری از اشعار خود به غیر عرب ها افتخار می کند. وی در خدمت آل زبیر بود و هنگامی که خلافت به عبدالملک بن مروان رسید، همراه عروة بن زبیر، نزد او رفت

[ 1 ] . شنبه اول محرم سال 131 = 31 آگوست سال 748 ; چهارشنبه ششم جمادی الاول سال 131 = اول ژانویه سال 749 .

[2] . الاعلام زرکلی، ج 1، ص 54 ; مروج الذهب، ج 3 ، ص 243 ; تاریخ طبری، ج 7 ، ص294 و 435 ; تاریخ ابن اثیر، ج 5، ص422 ; ابن طقطقی، الفخری، ص 124 ; الکتّاب والوزراء، ص 84 ; دائرة المعارف الاسلامیه، ج 1، ص 173.

[3] . شنبه اول محرم سال 131 = 31 آگوست سال 748 ; چهارشنبه ششم جمادی الاول سال 131 = اول ژانویه سال 749 .