سال 139 ق = 756 ـ 757 م

رویدادها

* اولین مورد مبادله اسرا بین مسلمانان و رومیان (خرید اسرای قالیقلا).

* ساختن قالیقلا، تعمیر آن، برگرداندن اهالی آن و گماردن انبوهی از سربازان در آن جا.

* بازسازی مجدد مصیصه بعد از زلزله ای که در آن جا به وقوع پیوست و ساختن دیوارها و حصارهای شهر و نام گذاری آن به معموره.

* برکناری سلیمان بن علی عباسی از حکومت بصره و نصب سفیان بن معاویة بن یزید مهلّبی به جای او.

* تجدید بنای قلعه «کمخ» در فرات علیا.

* عبدالرحمان بن معاویه اموی (الداخل) خواندن خطبه به نام خلیفه، منصور عباسی را ترک کرد.

وقایع نظامی

جنگ ها

* سرزمین روم: منصور، صالح بن علی، حاکم شام را روانه سرزمین روم کرد و صالح همراه با ارتشی منظم بر دژ قلوذیه دست یافت و شهر ملطیه را از روم بازپس گرفت; آن گاه قلعه قلوذیه و شهر ملطیه را تجدید بنا کرده و آن دو مکان را محل اردوی نظامیان قرار داد.

شورش ها

* ارمنستان: شورش خوارج صفریه در ارمنستان و سرکوبی آن توسط حسن بن قحطبه، حاکم ارمنستان بعد از کمکی که توسط لشکر ارسالی خلیفه به او شد.

درگذشتگان

* یونس بن عبید.یونس بن عبیدابوعبداللّه یونس بن عبید بن دینار وابسته بنی عبد، اهل بصره و از حافظان، ثقات حدیث و از پیروان حسن بصری و شیخ بصره به شمار می رفت و در آن جا پارچه ابریشم می فروخت. با اعتماد به هوش، فراست و قوت حافظه اش هیچ گاه چیزی را ننوشت. ذهبی، او را یکی از پیش گامان هدایت توصیف کرده است. زمانی که درگذشت، عباسیان، جنازه وی را بر شانه هایشان حمل کردند.[2]

پی نوشت ها:

[ 1 ] . شنبه اوّل محرم سال 139 = 5 ژوئیه سال 756 ; شنبه 4 شعبان سال 139 = اوّل ژانویه سال 757 .

[2] . الاعلام زرکلی، ج 9، ص 346 ; العبر، ج 1، ص 188 ; ذهبی، تاریخ الاسلام، ج 5، ص 318 ـ 320.

سال 140 ق = 757 ـ 758 م

رویدادها

* یوسف بن عبدالرحمان فهری و صمیل بن حاتم خود را به عبدالرحمان بن معاویه (الداخل) حاکم اندلس تسلیم کردند و متعهد شدند که از او اطاعت کنند; ولی عبدالرحمان به شواهدی دست یافت که نسبت به آن دو ظنین شد و آنان را به زندان انداخت.

* نصب عبدالجبار بن عبدالرحمان ازدی بر خراسان و سپس عزل او و نصب خالد ذهلی.

* حکومت معن بن زائده شیبانی بر یمن.

* منصور به زیارت خانه خدا و پس از آن به زیارت بیت المقدس رفت و سپس از طریق رقه به پایتخت خود هاشمیه برگشت.

* ابوالقاسم سمعو بن واسول مکناسی از قبیله زناته ملقّب به «مدرار» شهر سجلماسه را در سرزمین مکناسه واقع در دورترین نقطه جنوب غربی مغرب بنا کرد.

وقایع نظامی

درگیری بین اعراب و بربرها

* حبیب بن عبدالرحمان فهری به بازپس گیری قیروان عزم کرد و عبدالملک ورفجومی به مقابله با او برخاست و در جنگی که میان آنها در گرفت، حبیب کشته شد و لشکرش شکست خورد. با قتل او خاندان فهر در افریقا از بین رفت.

* بسیاری از مردم قیروان به سبب ظلم، فشار و سختی که از سوی عبدالملکورفجومی و پیروان او به آنها وارد می آمد، به طرابلس فرار کردند. فرار کنندگان به ابوالخطاب، عبدالاعلی بن سمح، رهبر قبیله «نفوسه اباضیه» پناه بردند. ابوالخطاب به قیروان حمله کرد و عبدالملک ورفجومی را کشت و عبدالرحمان بن رستم اباضی را حاکم قیروان کرد.

شورش ها

* یمن: شورش خوارج در یمن و سرکوبی آن توسط معن بن زائده.

* ماوارءالنهر: شورش اسحاق ترک در ماوراءالنهر برای خون خواهی ابومسلم خراسانی و سرکوبی آن توسط خالد بن ابراهیم ذهلی.

درگذشتگان

* ابن محرز.

* ابوحازم مخزومی.

* اسحاق ترک.* حبیب بن عبدالرحمان فهری.

* صالح بن کیسان.

* عبدالملک ورفجومی.

* عمرو بن قیس کندی.

* مالک بن ابی السمح.

* مجاشع انصاری.

[ 1 ] . شنبه اوّل محرم سال 139 = 5 ژوئیه سال 756 ; شنبه 4 شعبان سال 139 = اوّل ژانویه سال 757 .

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج 9، ص 346 ; العبر، ج 1، ص 188 ; ذهبی، تاریخ الاسلام، ج 5، ص 318 ـ 320.

[ 3 ] . چهارشنبه اوّل محرم سال 140 = 25 مه سال 757 م . یک شنبه 15 شعبان سال 140 = اوّل ژانویه سال 758 .