مالک بن ابی سمح

ابوالولید، مالک بن جابر بن ثعلبه طایی از مادری قریشی و از بنی مخزوم و یکی از پیش گامان خوانندگی، در پایان حکومت امویان و آغاز حکومت عباسیان زندگی می کرد. آوازخوانی و موسیقی را از معبد فرا گرفت. وی به خدمت عبداللّه بن جعفر بن ابی طالب ) 7 (و سپس سلیمان بن علی عبداللّه بن عباس درآمد. او هم چنین از دعوت گران بنی هاشم بود. ابتدا در مدینه سکونت داشت و سپس به بصره و بغداد رفت و به شهرت بالایی رسید. وی تا زمان خلافت منصور عباسی در قید حیات بود.[1]

مجاشع انصاری

مجاشع بن حریث انصاری، فرماندهی دلیر از کارگزاران دولت عباسیان که مدّت زمانی در بخارا حکومت کرد. عبدالجبار بن عبدالرحمان ازدی ، حاکم خراسان وی را متهم ساخت که به نفع فرزندان علی بن ابی طالب تبلیغ می کند. از این رو مجاشع و یارانش را کشت.[2]

پی نوشت ها

[1] . چهارشنبه اوّل محرم سال 140 = 25 مه سال 757 م . یک شنبه 15 شعبان سال 140 = اوّل ژانویه سال 758 .

[2] . الاعلام زرکلی، ج 8 ، ص 120 ; الأغانی، ج 1، ص 378 ـ 382.

[ 3 ] . الاعلام زرکلی، ج 3، ص 171 ; تذکرة الحفّاظ، ج 1، ص 133 ; وفیات الاعیان، ج 2، ص 422 ـ 424 ; العقد الفرید، ج 3، ص 163 ; الامامة والسیاسه، ص88 ; العبر، ج 1، ص 189 ; المعارف، ص 479.

[ 4 ] . الفهرست، ص 483 ـ 484 ; ترکستان، ص 319 ـ 320.

[ 5 ] . الاعلام زرکلی، ج 3، ص 280 ; لسان المیزان، ج 4، ص 399 ; سیوطی، تاریخ الخلفاء، ص 249.

[ 6 ] . البیان المغرب، ج 1، ص 221 ; الاستقصاء، ج 1، ص 69 ; تاریخ ابن اثیر، ج 5، ص 316 ; ابن خلدون، ج 4، ص 410.

[ 7 ] . العبر، ج 1، ص 190 ; تهذیب التهذیب، ج 8 ، ص 92.

[ 8 ] . الاعلام زرکلی، ج 6، ص 130 ; الأغانی، ج 5، ص 101 ـ 117.

[ 9 ] . الاعلام زرکلی، ج 6، ص 159 ; تاریخ ابن اثیر، ج 5، ص 186.

یادداشت ها

[ 8 ] . بنیان گذار تشیّع شخص نبیّ اکرم (صلی الله علیه وآله) است و خود پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم)پیروان علی (علیه السلام) را شیعه نامیده است و عده ای از اصحاب مثل سلمان، ابوذر، مقداد و عمّار در زمان پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) به نام شیعه علی شناخته می شدند. (الدرّ المنثور، ج 6، ص 379 ; دکتر احمد الوائلی، ماهیّة التشیّع، ص 27).

[ 9 ] . قَدَریّه از قَدَر یعنی تقدیر خداوند می باشد بعضی گفته اند اگر به آنها قُدْریه (و نه قَدَریه) گفته شود از قدرت گرفته شده است.

[ 10 ] . تذکر: این استنباط نگارنده با کلمه المبیح و نیز عبارت الثائر المبید ناسازگار است. علاوه بر اینکه اوضاع انقلابی آن زمان تناسب با خون ریزی را تأیید می کند.

[ 11 ] . اعتقاد به رجعت ارتباطی به غالیان شیعه ندارد. و شیعه به پیروی از روایات اهل بیت (علیهم السلام) بر این باور است که عدّه ای از مسلمانان پس از ظهور حضرت مهدی (عج) و پیش از برپایی قیامت به دنیا باز می گردند که تفصیل آن را باید در کتاب های کلامی شیعی جست .

[ 12 ] . در اصل کتاب عباسیان آمده است.

[ 13 ] . در کتاب 149 آمده است.

[ 14 ] . ابو السمح پدر مالک ، یتیمی در خانه عبدالله بن جعفر بود و او را سرپرستی می کرد (الأغانی، ج 5 ، ص101 و در الاعلام بین او و پدرش اشتباه شده است).

رویدادهای اسلام از 141 ـ 150 ق

سال 141 ق = 758 ـ 759 م

رویدادها

* نصب محمد بن اشعث بر مصر.

* حکومت هیثم بن معاویه عتیقی بر مکه.

* حکومت محمد بن خالد بن عبداللّه قسری بر مدینه.

* حکومت سری بن عبداللّه بر خراسان.

* حکومت عمر بن علاء بر طبرستان.

* ابوالخطاب معافری ، بعد از شکست ابوالاحوص عجلی بر افریقا حاکم شد و تا آمدن محمد بن اشعث در سال 143 ق بر آن جا حکم راند.

* نوسازی شهر اَذنه و انباشتن آن از سربازان خراسانی و شامی.

وقایع نظامی

جنگ بین اعراب و بربرها

* افریقا: محمد بن اشعث حاکم مصر، ابوالاحوص عجلی را برای جنگ با ابوالخطاب معافری گسیل داشت. ابوالخطاب به کمک دو قبیله زناته و هوارة بر ابوالاحوص چیره گشت و او را شکست داد.

شورش ها

* خراسان: شورش عبدالجبار بن عبدالرحمان ازدی، حاکم خراسان بر منصور، خلیفه عباسی. خلیفه سپاهی به فرماندهی خازم بن خزیمه به سوی او روانه ساخت. خازم، عبدالجبار را اسیر کرده و نزد منصور فرستاد. خلیفه وی را کشت و خانواده اش را به جزیره دهلک در دریای سرخ تبعید کرد.

* طبرستان: اسپهبد طبرستان سر به شورش برداشت، ولی خازم بن خزیمه آن را سرکوب و با او پیمان صلح منعقد کرد.

* بصره: شورش بردگان در منطقه بطائح و سرکوبی آن توسط حفص بن نضر سلمی.

* راوندیه: شورش راوندیه بر خلیفه منصور به خون خواهی ابومسلم خراسانی و سرکوبی این شورش.

درگذشتگان

* موسی بن عقبه.

* موسی بن عیینه تمیمی.

موسی بن عقبه

ابومحمد موسی بن عقبة بن ابوعیّاش، منسوب به بنی اسد و غلام آزاد شده آل زبیر به سیره نبوی آگاهی داشت و از رجال مورد اعتماد حدیث به شمار می رفت و کتابی در مغازی دارد. محل تولد و وفاتش مدینه بود.(4)

[ 1 ] . الاعلام زرکلی، ج 6، ص 130 ; الأغانی، ج 5، ص 101 ـ 117.

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج 6، ص 159 ; تاریخ ابن اثیر، ج 5، ص 186.

[ 3 ] . یک شنبه اوّل محرم سال 141 = 14مه سال 758 ; دوشنبه 26 شعبان سال141 = اوّل ژانویه سال 759 .

[ 4 ] . الاعلام زرکلی، ج 8 ، ص 276 ; تهذیب التهذیب، ج 10، ص 360.