وقایع نظامی

جنگ ها

* سرزمین روم، جبهه غربی: عباس بن محمّد عباسی (عموی مهدی) به سرزمین های روم حمله کرد و به انقره (آنکارای فعلی) رسید. او تعدادی از شهرهای روم را فتح کرد.

* شهرهای روم، جبهه شرقی: یزید بن اسید سلمی، حاکم ارمنستان همراه با نیروهای رزم تابستانی به جنگ پرداخت.

* هند: مهدی حمله ای دریایی به فرماندهی عبدالملک بن شهاب مسمعی را برای تهاجم به هند ترتیب داد. لشکر از بصره حرکت و به سوی سرزمین هند روانه شد. عبدالملک شهر «باربد» را مورد حمله قرار داد و با گرفتن اسیرانی بازگشت.

درگذشتگان

* ابن ابی ذئب.

* حمید بن قحطبة.

ابن ابی ذئب

ابوحارث، محمّد بن عبدالرحمان بن مغیرة بن حارث بن ابی ذئب هشام بن شیبة قریشی عامری، از پیشوایان فقه و حدیث که وی را در علم، زهد و تقوا همانند سعید بن مسیّب می دانستند. وی تمام شب نماز می گزارد و در عبادت، سخت کوشا بود. گویند: اگر می دانست فردا قیامت برپا می شود، تلاش بیشتری از او دیده نمی شد.

وی یک روز در میان روزه دار بود. از قاطع ترین عالمان در گفتن حق محسوب می شد. او مطالب را حفظ می کرد و هیچ نوشته و کتابی نداشت. ابنحنبل گفت: ابن ابی ذئب به دیدار خلیفه منصور آمد و آن گونه که باید، منصور را احترام نکرده و به او گفت: در دستگاه تو ظلم فراوان شده است. او در 79 سالگی درگذشت.[1]

حُمَید بن قحطبه

حُمید بن قحطبه بن شبیب بن خالد بن معدان طایی، از فرماندهان شجاعی بود که به همراه عبداللّه بن علی عباسی در سرکوبی شورش های شام در سال های 132 تا 134 ق شرکت داشت. منصور در سال 134 ق او را به حکومت مصر منصوب کرد و پس از چندی حکومت جزیره سیسیل را نیز به او سپرد. او به ارمنستان حمله کرد و در سال 151 ق به حکومت خراسان رسید و در سال 152 ق به کابل یورش برد. وی تا هنگام مرگش در سال159 ق حاکم خراسان بود.[2]

پی نوشت ها

[1] . سه شنبه، اوّل محرم سال 159 = 31 اکتبر 775 ; دوشنبه چهارم ربیع الاوّل سال 159 = اوّل ژانویه سال 776 .

[2] . العبر، ج 1، ص 231 ; تاریخ بغداد، ج 2، ص 296 ; تهذیب التهذیب، ج 9، ص 303 ; النجوم الزاهره، ج 2، ص 35 ; وفیات الاعیان، ج 4، ص 183.

[ 3 ] . الاعلام زرکلی، ج 2، ص 318 ; الولاة والقضاة، ص 110 ; النجوم الزاهره، ج 1، ص 349 ; تاریخ طبری، ج 7، ص 515 ; همان، ج 8 ، ص508 ; تاریخ ابن اثیر،ج 5، ص608.

سال 160 ق = 776 ـ 777 م

رویدادها

* مهدی، زفر بن عاصم هلالی را به حکومت مدینه و پس از او جعفر بن سلیمان بن علی عباسی را برای بار دوّم به حکومت مدینه، منصوب کرد.

* مهدی، محمد بن سلیمان عباسی را برای بار دوّم به حکومت بصره و حمزة بن یحیی را به حکومت ری و معاذ بن مسلم را بر خراسان حاکم ساخت.

* مهدی، جهت انجام مراسم حج به مکه رفت و مسجد النبی را توسعه داد، پوشش کعبه را تعویض کرد و در راه بازگشت، به زیارت قدس رفته و اموال و لباس هایی را میان مردم توزیع کرد.

* مهدی، انتساب خاندان زیاد به ابوسفیان را لغو کرد. پیش از این، معاویة بن ابی سفیان ، زیاد (ابن ابیه) را هم خون و برادر خود خوانده بود.

* معرفی پانصد نفر از یاران مهدی به عنوان محافظان او.

* ظهور زندقه و بی دینی.

* ظهور مقنّع خراسانی.

* سلیمان بن یقظان، حاکم بارسلون و حسین بن یحیی انصاری، شارلمانی، پادشاه فرانسه را یاری دادند و با او برای جنگ با عبدالرحمان الداخل، هم پیمان شدند. آنان به شارلمانی پیشنهاد حمله به مناطق شمالی را کردند و متعهد شدند که او را یاری داده و بعضی شهرها و دژها را در اختیار او قرار دهند.

* مسیحی شدن بربرهای بلغار و انجام غسل تعمید توسط «تیلیریج» پادشاه آنان.

وقایع نظامی

جنگ ها

* سرزمین روم: ثمامة بن ولید در رأس نیروهای تابستانی و عمر بن عباس خثعمی، با ناوگان دریایی خود در دریای مدیترانه، به سرزمین روم تاختند.

شورش ها

* خراسان: شورش یوسف بن ابراهیم برم حروری و غلبه او بر شهر مرو. این شورش را یزید بن مزید شیبانی سرکوب کرد. سپس یوسف و یارانش را به اسارت گرفت و به بغداد فرستاد. مهدی نیز آنان را کشته و به دار کشید.

[ 1 ] . العبر، ج 1، ص 231 ; تاریخ بغداد، ج 2، ص 296 ; تهذیب التهذیب، ج 9، ص 303 ; النجوم الزاهره، ج 2، ص 35 ; وفیات الاعیان، ج 4، ص 183.

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج 2، ص 318 ; الولاة والقضاة، ص 110 ; النجوم الزاهره، ج 1، ص 349 ; تاریخ طبری، ج 7، ص 515 ; همان، ج 8 ، ص508 ; تاریخ ابن اثیر،ج 5، ص608.

[ 3 ] . شنبه اوّل محرم سال 160 = نوزدهم اکتبر سال 776 ; چهارشنبه شانزدهم ربیع الاول سال 160 = اوّل ژانویه سال 777 .