اين مضمون از عبارات برخي ديگر از فقها نيز استفاده مي‌شود.[1]

دليل اين نظريّه، آيات قرآن است که مي‌فرمايد: کسي که مجبور شود براي نجات حفظ جان خويش از مرگ، از چيز حرام (مانند مردار و خون و گوشت خوک) استفاده کند، به شرط اين‌که تعدّي و زياده‌روي نکند، بر او گناهي نيست. (فَمَنِ ٱضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍۢ وَلَا عَادٍۢ فَلَآ إِثْمَ عَلَيْهِ)[2]. و نيز مي‌فرمايد: خداوند آن‌چه را بر شما حرام بوده، بيان کرده است ولي اگر ناچار شويد، مي‌توانيد از حرام (گوشتي که اسم خدا بر آن برده نشده) استفاده کنيد. (وَقَدْ فَصَّلَ لَكُم مَّا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ إِلَّا مَا ٱضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ)[3].

بي‌گمان اطلاق اين دو آيه، مسأله مورد بحث را شامل است. بنابراين در مواردي که مکلّف براي حفظ جان خود و يا جان ديگري (مانند زن حامله نسبت به جنين) مجبور باشد از غذاي حرام استفاده کند، براي وي جايز، بلکه واجب است با خوردن غذاي حرام، جنين را حفظ نمايد.

اين حکم از برخي از قواعد فقهي، مانند قاعده نفي ضرر و ضرار و قاعده نفي حرج و نفي عسر و هم‌چنين برخي از روايات نيز استفاده مي‌گردد. مانند آن‌که، ابي بصير از امام صادق(عليه السلام) نقل مي‌کند که فرموده است: هيچ حکم حرامي نيست مگر اين‌که در حالت اضطرار و اجبار حلال مي‌گردد. «لَيْسَ شَيْ‌ءٌ مِمَّا حَرَّمَ اللهُ إِلَّا وَ قَدْ أَحَلَّهُ لِمَنِ اضْطُرَّ إِلَيْهِ».[4]

هم‌چنين، حکم اين مسأله از ادلّة فقهي که دلالت بر وجوب حفظ نفس محترمه دارد، روشن مي‌گردد. مانند آيه شريفه (وَلَا تَقْتُلُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ)[5]. بايد جان خود را حفظ کنيد و در معرض قتل قرار ندهيد. و يا فرموده است: «فرزندانتان را به خاطر تنگ دستي و فقر نکشيد، ما روزي رسان آن‌ها و شماييم، به راستي کشتن آن‌ها خطايي است بزرگ».[6]

[1] . شرائع الاسلام 3: 229، مسالک الافهام 12: 112، جواهر الکلام 36: 427، تحرير الوسيلة 2: 162 کتاب الاطعمة و الاشربة، القول في غير الحيوان مسأله 30.

[2] . سوره بقره 2: 173.

[3] . سوره انعام 6: 119.

[4] . وسائل الشيعة 4: 373، باب 12، من ابواب لباس المصلّي، ح6 ـ 7 ـ 8.

[5] . سوره نساء 4: 29.

[6] . سوره اسراء 17: 31.