آن‌چه ذکر شد ديدگاه مشهور فقها است. در مقابل، ديدگاه‌هاي ديگري[1] که برخي از آن‌ها منطبق با آراي اهل سنّت است، ذکر شده است و رواياتي[2] نيز وجود دارد ليکن اين روايات قابل معارضه با ادلّة مشهور نيست.

افزون بر آن، بسياري از فقيهان نيز از اين‌گونه روايات اعراض نموده‌اند.

7. تزاحم حق حيات مادر با جنين

رايج‌ترين دليل براي سقط جنين که مورد پذيرش بسياري از کشورها قرار گرفته است، نجات دادن جان مادر باردار است. بر پايه اطلاعات به دست آمده از 193 کشور جهان، 98٪ از آن‌ها سقط جنين در اين مورد را اجازه مي‌دهند.[3]

البتّه ابهامي که در اين مورد وجود دارد، معناي خطر جاني است که ممکن است برداشت‌هاي مختلفي از آن بدست آيد و اغلب؛ مفاهيمي چون خطر جدّي، اجتناب ناپذير، و از اين قبيل عبارت بيان مي‌شود. ولي ظاهراً منظور از خطر جاني، خطر بسيار جدّي و نزديک به مرگ مي‌باشد.

مسأله‌اي که در همين زمينه وجود دارد و تا حدودي مورد ابتلاي جامعه امروز است و در عبارات برخي از اعلام فقهاي معاصر مطرح گرديده، اين است که اگر حيات جنين، با حيات مادر، در تزاحم واقع شود و علم پيدا شود که جنين و مادرش هر دو زنده نخواهند ماند، بلکه يکي از آن‌ها مي‌ميرند، مگر اين‌که جنين از رحم خارج گردد، که در اين صورت ممکن است از بين برود، ولي مادر به حيات خود ادامه دهد. ولي چنان‌چه جنين خارج نشود ممکن است مادر از بين برود و جنين سالم بماند. در اين فرض آيا حيات مادر مقدّم است يا جنين؟ و يا اين‌که هيچ‌کدام بر ديگري ترجيح ندارد؟

[1] . الخلاف 4: 113 مسألة 126، المبسوط 4: 125، مختلف الشيعة 9: 419 ـ 420، ايضاح الفوائد 4: 720، کشف اللثام 11: 454، جواهر الکلام 42: 358.

[2] . تهذيب الاحکام 10: 287 ح15، وسائل الشيعة 29: 318 باب 20، من ابواب ديات الاعضاء، ح1، و باب 19 من ابواب ديات الاعضاء، ح4.

[3] . رشد جمعيّت، تنظيم خانواده و سقط جنين: 351.