11. تعدّد جنين اسقاط شده

هرگاه بيش از يک جنين در رحم زن باشد و ساقط گردند، همه آن‌ها داراي ديه مي‌باشند و به شرحي که در مباحث و فروع گذشته توضيح داده شد، جاني يا جانيان بايد براي هر کدام از آن‌ها به نسبت مذکّر و مؤنّث بودنشان، ديه پرداخت نمايند، زيرا مقتضي تعدّد ديه، که همان تعدّد سبب است، موجود مي‌باشد و تداخل ديه، خلاف اصل است. اين مسأله در ميان فقيهان اتّفاقي است و اختلافي در آن ديده نشده است.[1] هم‌چنين ماده 490 قانون مجازات اسلامي مقرّر مي‌دارد: «هرگاه چند جنين در يک رحم باشند به عدد هر يک از آن‌ها ديه جداگانه خواهد بود».

12. وجوب کفّاره در اسقاط جنين

در قتل مسلمان، علاوه بر اين‌که قاتل محکوم به قصاص يا ديه مي‌گردد، کفّاره نيز واجب مي‌گردد، البتّه اگر قاتل با عمد مرتکب قتل شده باشد، کفّاره جمع (آزاد کردن اسير، روزة دو ماه پي در پي، و اطعام شصت مسکين) بر او واجب مي‌شود و اگر قتل به صورت خطا صورت پذيرفته باشد، کفّاره مرتّب (آزاد کردن اسير و اگر امکان نداشت، شصت روز روزه و و اگر ميسّر نبود اطعام شصت مسکين) اين حکم مسلّم است و در بين فقها نسبت به آن اختلافي ديده نشده است اعمّ از اين‌که مقتول مرد باشد يا زن، صغير باشد يا کبير.[2]

امّا نسبت به جنين، اگر جنين قبل از ولوج روح ساقط شده باشد، بر جاني کفّاره واجب نمي‌شود.[3] برخي از فقها در اين‌باره ادّعاي اجماع[4] نموده‌اند، زيرا قبل از ولوج روح عنوان قتل صادق نيست.[5] ولي اگر جاني با علم به اين‌که جنين زنده است، بعد از ولوج روح اقدام به سقط آن نموده باشد علاوه بر ديه، محکوم‌به پرداخت کفّاره نيز مي‌گردد.[6]

[1] . شرائع الاسلام، 4: 280، تحرير الأحکام الشرعية، 5: 624، جواهر الکلام، 43: 363 و 364، تحرير الوسيلة، 2: 539، تفصيل الشريعة، (کتاب الديات): 285.

[2] . شرائع الاسلام 4: 287، غاية المرام 4: 482، جواهر الکلام43: 407.

[3] . شرائع الاسلام 4: 280، قواعد الاحکام 3: 695، مسالک الافهام 15: 471.

[4] . جواهر الکلام 43: 364.

[5] . تفصيل الشريعة (کتاب الديات): 280، مهذّب الاحکام 29: 316.

[6] . تحرير الاحکام الشرعيّة 5: 625، کشف اللثام 11: 459.