شخصيت و استقلال فرد است و هم شخصيت و استقلال فردي به انسان مي‌بخشد... نام، نمودار و بخشنده نوع بسيار خاصي از هويت، به فرد انساني است. وقتي که نام يکي از اجداد کودک به وي داده مي‌شود، مثل اين است که به حيات نياي او نوعي دوام و استمرار بخشيده مي‌شود و يا اين‌که کودک به صورت نياي خودش در مي‌آيد.[1]

به هر صورت، نام‌هاي پست و ناشايست، باعث سرافکندگي است و تأثير آن در ايجاد عقده حقارت قابل انکار نيست. به همين جهت در نظام تربيتي اسلامي، انتخاب نام زيبا و داراي مضمون عالي از چنان اهميّتي برخوردار است که سفارش شده قبل از ولادت فرزند، نام نيکويي برايش انتخاب شود.

اميرالمؤمنين(عليه السلام) مي‌فرمايد: فرزندانتان را قبل از ولادتشان نامگذاري کنيد و اگر نمي‌دانيد فرزندانتان پسر است و يا دختر، نامي برايش انتخاب کنيد که مشترک بين دختر و پسر باشد، زيرا بچّه‌اي که از شما سقط مي‌شود و برايش نام انتخاب ننموده‌ايد، آن‌گاه که با شما در روز قيامت ملاقات نمايد به پدرش مي‌گويد: چرا براي من نام ننهادي؟ مگر رسول خدا(صلي الله عليه وآله) نوه خود را پيش از تولّد، محسن نام ننهاده بود؟ «يقُولُ السَّقطُ لأَبيهِ: أَلاّ سَمَّيتَني وَ قَد سَمّي رَسُولُ اللهِ مُحسَناً قَبلَ أَن يولَدَ».[2]

انتخاب نام شايسته براي کودک از چنان اهميّتي برخوردار است که مستّحب است نوزاد پسر را تا روز هفتم محمّد بنامند، پس از آن اگر خواستند، نامش را تغيير دهند.[3]

امام صادق(عليه السلام) مي‌فرمايد: هيچ نوزادي براي ما متولّد نمي‌شود، مگر اين‌که نخست او را محمّد مي‌ناميم و پس از هفت روز اگر خواستيم نامش را تغيير مي‌دهيم و گرنه همان نام را بر او باقي مي‌گذاريم. «لا يُولَدُ لَنا وَلَدٌ سَمَّيناهُ مُحَمَّداً فَإِذا مَضَي سَبعَةُ أَيامٍ فَإِن شِئنَا غَيَّرنا وَ إلاّ تَرَکنا».[4]

از روايت استفاده مي‌شود اين امر از سيره عملي پيشوايان معصوم بوده است و سبب مي‌شود که از بدو تولّد، روح و روان کودک با نام بهترين مخلوق عالم هستي پيوند خورده

[1] . حقوق متقابل کودک و ولي در اسلام: 146.

[2] . بحارالانوار128:101، باب الأسماء و الکني، ح6.

[3] . الروضة البهية443:5.

[4] . وسائل الشيعة 392:21، باب 24، من ابواب احکام الاولاد، ح1.