شود و کودک به تدريج احساس کند همان‌گونه که همنام او به بهترين فضيلت‌ها در عالم متلبّس شده و مأمور ويژه الهي بوده، او نيز بايد از فرامين و دستورات همنام خود در جهت کسب سعادت مادّي و معنوي سرمشق بگيرد. به دليل اهميّت نام‌گذاري و تأثير سوء نام ناپسند است که در روايات آمده است پيامبر(صلي الله عليه وآله) اين‌گونه نام‌ها را تغيير مي‌داد و نام‌هاي نيکو را جايگزين مي‌کردند، تعدادي از اين روايات را در صفحات قبل ذکر نموديم.

امام صادق(عليه السلام) مي‌فرمايد: رسول خدا(صلي الله عليه وآله) نام‌هاي زشت و نامناسب اشخاص و سرزمين‌ها را تغيير مي‌دادند. «أَنَّ رَسُولُ الله(صلي الله عليه وآله) کانَ يُغَيّرُ الأسماءَ القَبيحَةَ فِي الرَّجالِ وَ البُلدانِ».[1]

تعبير «کانَ يُغَيّرُ» دلالت دارد که اين امر شيوه‌اي مستمر در سيره عملي آن حضرت بوده است و نمونه‌هاي بسياري از آن در تاريخ و کتب روايي به چشم مي‌خورد.[2]

نکته‌اي مهم در نام‌گذاري نهفته است که نام هر کسي و هر معنايي که بر کودک گذاشته شود، ذکر مکرّر آن در طول زندگي، ياد و خاطره و ويژگي‌هاي آن شخص و آن معني در ذهن و روان کودک تأثير مي‌بخشد و پيوندهاي خاصّي بين آن دو ايجاد مي‌شود که در سعادت و شقاوت او بي تأثير نيست.[3]

لازم به ذکر است که بايد مراقب بود نام‌هايي که بر روي فرزندان مي‌گذاريم اين ظرفيت را داشته باشد که با سنين بالاتر نيز متناسب باشند. برخي از اسامي شايد در کودکي زيبا و خوشايند باشند، امّا در سال‌هاي جواني و بزرگ‌سالي و آن‌گاه که شخص، صاحب عنوان و مسئوليت اجتماعي مي‌گردد، آن اسامي، کودکانه و سبک مي‌نمايند و با صاحب اسم تناسب ندارند.

قرآن کريم مي‌فرمايد: يکديگر را مورد طعن و عيب جويي قرار ندهيد و با القاب زشت و ناپسند ياد نکنيد. (لا تَلمِزُوا اَنفُسَکُم وَ لا تَنَابَزُوا بِالأَلقاَبِ).[4] اين آيه با صراحت، افراد

[1] . وسائل الشيعة 390:21، باب22، من ابواب احکام الاولاد، ح6.

[2] . ر. ک: کنز العمّال16: 590 ـ 591و596، اسد الغاية 76:3، 202:1.

[3] . ر. ک: حقوق متقابل کودک و ولي در اسلام: 147.

[4] . سوره حجرات11:49.