گفتار چهارم: تلقيح مصنوعي

1. مفهوم تلقيح در لغت و اصطلاح

تلقيح برگرفته از واژه لقاح[1] است و در معاني زير به‌کار رفته است:

1‌ـ وارد کردن مايه درخت خرماي نر به درخت خرماي ماده براي بارور شدن.

2ـ وارد کردن مقدار کمي واکسن در بدن براي ايجاد ايمني.

3ـ مايه زدن و واکسن زدن.

4ـ انتقال نطفه حيوان نر به ماده[2] و به طور کلّي بارور کردن و بارورسازي.[3]

بايد دانست هرگاه اين واژه بدون هيچ قيدي به کار رود، بر آبستن کردن دلالت مي‌کند.

در اصطلاح فقه، حقوق و پزشکي نيز تلقيح بدين مفهوم است که اسپرم و تخمک به وسيله ابزار پزشکي يا هر وسيله ديگري غير از مقاربت و نزديکي ترکيب شوند.[4]

[1] . لقاح در لغت عرب به معني، قبول مني حيوان نر توسط حيوان ماده و به عبارت ديگر، آبستن شدن و باردار شدن است. معجم الوسيط: 834؛ و در لسان العرب 5: 512؛ و نيز در النهاية 4: 262 به معني مني حيوان نر معني شده است و برخي ديگر آن را به فرايندي در توليد مثل جنسي که طي آن سلول‌هاي جنسي نر و ماده با هم ترکيب مي‌شوند و سلول تخم به وجود مي‌آيد، معني نموده است، فرهنگ بزرگ سخن 7: 6422.

[2] . ر. ک: فرهنگ بزرگ سخن 3: 1876؛ فرهنگ عميد 1: 610 و 2: 1720.

[3] . فرهنگ بزرگ سخن 3: 1876.

[4] . نظام الأسرة في الاسلام 1: 149؛ موسوعة احکام الأطفال و ادلّتها 3: 108؛ شهربانو محلاّتي، بررسي خلاء‌هاي قانوني حقوق کودک «ناشي از تلقيح مصنوعي: 26؛ حسن امامي، حقوق مدني 3: 234.