دليل اين حکم علاوه بر اين‌که دليلي بر اعتبار انکار بعد از اقرار نيست و وجودش کالعدم است[1] و نيز با وجود اجماع که بعضي از فقها[2] آن را ادّعا نموده‌اند، روايات معتبره است. مانند آن‌که، ‌حلبي با سند صحيح از امام صادق(عليه السلام) نقل نموده که فرموده است: هر‌گاه مردي به فرزندي طفلي اقرار نمايد، سپس او را نفي نمايد، مسموع نيست و ملزم به اقرار خود مي‌باشد. «قٰالَ: إِذٰا أَقَرَّ رَجُلٌ بِوَلَدٍ ثُمَّ نَفٰاهُ لَزِمَهُ»[3] و ديگر روايات.[4]

6. تذکر چند مطلب

در ذيل مباحث نسب، فقها به ذکر مسائلي پرداخته‌اند که حکايت از نگرش و حساسيت اسلام نسبت به حقوق کودک دارد، مانند:

1ـ سکوت محض بعد از تولّد طفل، اقرار محسوب نمي‌شود، زيرا سکوت اعمّ از اقرار است، بنابراين نمي‌تواند دليل بر اقرار و مانع نفي ولد شود.[5]

2ـ فرزندي که در اثر اماره فراش با رعايت شرايط معتبر، نسبش به مردي ثابت شده است، انکار نسب و نفي فرزندي او از ناحيه پدر مسموع نخواهد بود، مگر از طريق لعان.[6] اين حکم مورد توافق فقها[7] است.

[1] . محقق بجنوردي، القواعد الفقهيّة 3: 51.

[2] . قواعد الاحکام 3: 185؛ کشف اللثام 8: 300؛ جواهر الکلام 34: 18.

[3] . وسائل الشيعة 26: 271، باب6، من ابواب ميراث ولد الملاعنة، ح2.

[4] . همان، ح1 و 3 ـ 4.

[5] . الروضة البهية 6: 186.

[6] . لعان «بکسر لام» مصدر باب مفاعله به معناي ملاعنه است و در لغت به معني يکديگر را نفرين کردن است. لعان از لعن گرفته شده و لعن به معناي ناسزا گفتن، طرد کردن، دور داشتن از خير و نيکي. مصباح المنير: 554؛ لسان العرب 5: 504. و در اصطلاح فقهي عبارت از ملاعنه مخصوصي است که بين زن و شوهر در نکاح دائم براي ازاله حدّ قذف يا اثبات نفي فرزند با الفاظ مخصوص و در نزد حاکم انجام مي‌شود. التنقيح الرائع 3: 415؛ الروضة البهيّة 6: 181. براي لعان در کتب فقهي دو سبب بيان شده است:

الف: نسبت زنا از ناحيه شوهر به زن محصنه «عفيفه» مدخول بها.

ب: انکار فرزندي که طبق اماره فراش ملحق به زوج است و آن موردي است که شوهري، فرزندي را که در فراش او از زوجه دائمش پس از نزديکي و در فاصله بين شش ماه و حداکثر مدّت حمل از تاريخ نزديکي متولّد شده است، منکر گردد. جواهر الکلام 34: 13؛ الروضة البهية 6: 186ـ187.

[7] . ر. ک: شرائع الاسلام 3: 94؛ کشف الرموز 2: 270؛ المهذب البارع 4: 7؛ مسالک الافهام 10: 187.