گفتار دوّم: احکام تبنّي (فرزندخواندگي)

1. مفهوم تبنّي

فرزند خواندگي يا تبنّي در لغت به اين معني است که کسي فرزند ديگري را به فرزندي خود بپذيرد[1] و مقصود از آن در فقه نيز همين معني مي‌باشد. اعمّ از اين‌که آن فرزند، مجهول النسب باشد مانند لقيط يا معلوم النسب باشد مانند يتيم و فرزندان فقرا. در مباحث فقهي تبنّي از دو بُعد تکليفي و وضعي مورد تحقيق قرار مي‌گيرد.

2. حرمت تبنّي

تبنّي از جهت حکم تکليفي شرعاً حرام است وجايز نيست افراد، فرزند ديگران را فرزند خود بدانند و احکام اولاد بر آن مترتّب سازند. برخي از اعلام معاصرين[2] به حرمت تبنّي تصريح نموده‌اند.

آيةالله فاضل لنکراني در جواب سؤالي از حکم شرعي الحاق فرزندي که پدر و مادر او معلوم نيست، به خود و اخذ شناسنامه براي وي، مي‌نويسد: «الحاق فرزند غير به خود و به عنوان فرزندي شناسنامه براي او گرفتن، جايز نيست و چنان‌چه شناسنامه موجب اشتباه در مسائل شرعي از قبيل توارث و محرم و نامحرمي، گرچه در آينده، بشود، لازم است آن را باطل کنيد».[3]

[1] . ر. ک: معجم الوسيط: 72؛ معجم القاموس المحيط: 150، فرهنگ فارسي عميد 1: 537.

[2] . سيّد محمدرضا گلپايگاني، مجمع المسائل 2: 175؛ سيّد ابوالقاسم خويي، صراط النجاة 1: 335، سيد علي سيستاني، منهاج الصالحين، 2: 211؛ لطف الله صافي، جامع الاحکام 2: 43 ـ 44.

[3] . جامع المسائل 1: 435.