هم‌چنين آن حضرت فرموده است: بهترين خانه‌هاي شما خانه‌اي است که در آن يتيمي مورد احسان و عطوفت قرار گيرد و بدترين خانه‌ها، خانه‌اي است که در آن به يتيمي بد‌رفتاري و ستم شود. «خَيْرُ بُيُوتِکُمْ بَيْتٌ فِيهِ يَتِيمٌ يُحْسَنُ إلَيْهِ وَشَرُّ بُيُوتِکُمْ بَيْتٌ يُسٰاءُ إِلَيْهِ».[1]

5ـ در حديث ديگري آن حضرت مي‌فرمايد: کسي‌ که عهده‌دار يتيمي از مسلمانان شود و او را به خانه خود ببرد و در خوردني‌ها و نوشيدني‌ها شريک خود نمايد، البتّه پاداش او بهشت است، مگر اين‌که گناه غير قابل عفوي مرتکب شده باشد. «مَنْ کَفَلَ يَتيِماً بَيْنَ الْمُسْلِميِنَ فَأَدْخَلَهُ إِلٰي طَعٰامِهِ وَشَرٰابِهِ أَدْخَلَهُ اللهُ الْجَنَّةَ الْبَتَّةَ إِلاّٰ أَنْ يَعْمَلَ ذَنْباً لاٰ يُغْفَرُ».[2]

در اين جا يادآوري دو نکته لازم به نظر مي‌رسد:

الف ـ آن‌چه در مورد ايتام ذکر شد، ظاهراً شامل اطفالِ مجهول النسب و کودکان سر راهي نيز مي‌گردد، زيرا هر دو داراي ملاک واحد مي‌باشند، چرا که مقصود اسلام در اين تأکيدها و توصيه‌ها، کمک به انسان ضعيف و محروم است، اعمّ از اين‌که تحت عنوان يتيم باشد يا طفل مجهول النسب و بي‌پناهي که معلوم نيست پدر و مادرش کيست، بلکه چه بسا در بعض موارد طفل لقيط و مجهول النسب بيش‌تر نياز به کمک و سرپرستي دارد، زيرا چه بسا اقرباي يتيم، او را با دل و جان و بهتر از زماني که سايه پدر بر سر داشته، سرپرستي و حفاظت و تکريم نمايند. ولي طفل مجهول النسب اين‌گونه نيست و اقربايي ندارد تا او را سرپرستي نمايند.

ب ـ برنامه‌ها و تأکيدهاي فردي در روايات، مربوط به زماني است که جوامع، همانند امروز گسترده نبوده، ولي امروزه مسلمانان نبايد به کارهاي فردي در اين زمينه قناعت کنند، بلکه بايد نيرو‌هاي خود را متمرکز کرده، يتيمان را زير پوشش برنامه حساب شده اقتصادي و فرهنگي و آموزشي قرار دهند و از آن‌ها افرادي لايق براي جامعه اسلامي بسازند، اين امر نياز به همکاري همه جانبه و عمومي دارد، اميد آن‌که مسلمانان به وظيفه خود عمل نمايند.

[1] . مستدرک الوسائل 2: 474، باب 78، ح6.

[2] . همان، 473، ح5.