مي‌آيد که «لبأ»[1] يک بار دوشيدن است و در نتيجه تنها يک بار شير دادن پس از ولادت بر مادر واجب است. البتّه فقيهان ديگر در اين استدلال که اگر نوزاد آغوز نخورد مي‌ميرد، اشکال کرده و از اين‌رو خوردن آن‌را واجب نمي‌دانند[2]. ولي در استحباب آن هيچ ترديدي وجود ندارد و اگر ثابت شود نخوردن اين شير مضرّ به حال نوزاد مي‌باشد ـ که ظاهراً چنين است ـ قطعاً واجب مي‌گردد.[3]

ب: عدم وجوب شير دادن بر مادر

غير از روز‌هاي اوّل تولّد نوزاد، بر مادر واجب نيست او را شير دهد، بلکه بر پدر واجب است؛ به اين معني که مادر مي‌تواند اُجرت آن‌را از مال طفل در صورتي‌که صاحب مال باشد يا از پدر طفل چنان‌چه تمکّن مالي داشته باشد، مطالبه نمايد.

برخي از فقيهان درباره اين حکم ادعاي اجماع[4] و عدم خلاف[5] نموده‌اند. شيخ طوسي در نهايه مي‌نويسد: «بهترين غذا براي نوزاد، شير مادر است. در صورتي که مادر حُرّ (آزاد) باشد و بپذيرد که کودک خود را شير دهد، حق اوست و نبايد اين حق از او سلب شود، ولي چنان‌چه حاضر به شير دادن به نوزاد نباشد، نمي‌توان او ‌را بر انجام آن اجبار نمود. ولي اگر مادر، أمة (غير حرّة) باشد، مي‌توان او را به شير دادن مجبور ساخت».[6]

عبارات بسياري ديگر از فقها شبيه آن‌چه ذکر شد، مي‌باشد.[7] در هر صورت همان‌گونه که بسياري از فقها تصريح نموده‌اند، اين حکم مقيّد است به صورتي‌که پدر باشد و توانايي پرداخت اُجرت شير دادن را داشته باشد و يا طفل صاحب مال

[1] . لسان العرب 5: 466؛ مصباح المنير: 548.

[2] . غاية المرام 3: 175، الروضة البهيّة 5: 452؛ جواهر الکلام 31: 273؛ مسالک الافهام 8: 413؛ کفاية الاحکام 2: 290 ـ 291.

[3] . رياض المسائل 12: 146.

[4] . همان، 145.

[5] . جواهر الکلام 31: 272.

[6] . النهاية: 503.

[7] . السرائر 2: 648؛ الشرح الصغير في شرح المختصر النافع 2: 408؛ الحدائق الناضرة 25: 71؛ کشف اللثام 7: 544.