نام کتاب : کتاب احکام و حقوق کودکان در اسلام نویسنده : --- جلد : 1 صفحه : 392
بعضي معتقدند، منعي ندارد، ولي بعد از دو سال به دليل اينکه خارج از مدّتي است که اسلام براي شير دادن تعيين نموده، مادر استحقاق گرفتن اجرت را ندارد. شيخ مفيد در اينباره مينويسد: «بعد از دو سال بر پدر واجب نيست اجرت شير دادن به فرزند را بپردازد، البتّه اگر مادر تمايل داشته باشد کودک را بيش از دو سال بدون اجرت شير دهد، منعي ندارد.»[1]
دليل اين نظريّه، علاوه بر اصل برائت، بعضي از روايات است، مانند آنکه سعد بن سعد اشعري ميگويد: از امام رضا(عليه السلام) سؤال کردم، آيا جايز است کودک را بيش از دو سال شير داد؟ فرمود: دو سال منعي ندارد، سؤال کردم، اگر بيش از دو سال شير بنوشد، آيا بايد پدر يا جدّ او براي مدّتي که افزوده شده چيزي بپردازند؟ فرمود: نه، «فَقُلْتُ: فَإِنْ زَادَ عَلَى سَنَتَيْنِ هَلْ عَلَى أَبَوَيْهِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ؟ قَالَ: لَا»[2]. روايات ديگري نيز بر اين مضمون دلالت دارند.[3]
در ضمن از ادلّهاي که دلالت داشت ارضاع و تغذية کودک با شير مادر بايد در دو سال اوّل واقع شود، معلوم ميگردد زائد بر دو سال، حکم رضاع و شيرخوارگي را ندارد.
در مقابل اين نظريّه، مشهور فقهاي اماميه معتقدند که جايز نيست مادر، کودک خود را بيش از دو سال شير دهد، البته اگر يکي دو ماه افزوده شود، منعي ندارد.[4]
محقّق در شرائع مينويسد: «يکي دو ماه زائد بر دو سال منعي ندارد.»[5] در توجيه اين نظريّه گفته شده است: «شير مادر بعد از دو سال از تولّد کودک، به منزلة فضولات بدن است و خوراکي نيست بلکه مضرّ است و نميتوان آنرا به غير مکلف خورانيد، مانند خون».[6]
ليکن دليلي بر اينکه شير مادر بعد از دو سال از فضولات بدن ميباشد و همانند خبائث، خوردن آنها جايز نيست، وجود ندارد. افزون بر اين، اين دليل اخصّ از مدّعا