مرحوم محقّق حلّي در اين باره مي‌نويسد: «حدّ معيّني براي نفقه تعيين نگرديده است‌، بلکه واجب، حدّ متعارف است، از خوراک و پوشاک و مسکن و آن‌چه به آن نياز است، بنابراين در زمستان براي حفظ از سرما، لباس بيشتري نياز است».[1]

به هر صورت، ضرورت‌هاي هر زمان را بايد در نظر داشت، بنابراين به طور اجمال در تعريف نفقه مي‌توان گفت: مجموعه‌اي است از نياز‌هاي زندگي که براي انساني متعارف و در حدّ متعارف ضرورت دارد.

2. وجوب نفقه کودک بر والدين

اين حکم مورد توافق فقها است که نفقه اولاد بر پدر و جدّ پدري در صورتي‌که واجد شرايط باشند، واجب است. هم‌چنين بر مادر در صورتي که آن‌ها قادر به تأمين نفقه نباشند واجب مي‌باشد و در برابر، نفقة والدين نيز در صورتي که نيازمند باشند بر اولاد واجب است.

مرحوم محقّق در اين باره مي‌گويد: «به اجماع فقها، نفقة اولاد بر والدين و نفقة والدين بر اولاد واجب است».[2] صاحب جواهر در شرح آن مي‌نويسد: اين مسأله، اجماعي جميع مسلمين است، تا چه رسد به مؤمنين و با اخبار مستفيضه، بلکه متواتره تأييد مي‌گردد.[3] عبارت بسياري ديگر از فقها نيز اين گونه مي‌باشد.[4]

3. ادلّه وجود نفقه کودک بر والدين

الف: آياتي از قرآن کريم

1ـ در سوره طلاق در بيان حقوق و احکام زن مطلّقه آمده است: و اگر زنان مطلقه شما حاضر شدند بعد از جدايي، فرزندان شما را شير دهند، اجر و پاداش آن‌ها را بپردازيد. (فَإِنْ أَرْضَعْنَ لَكُمْ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ).[5]

[1] . شرائع الاسلام 2: 353.

[2] . شرائع الاسلام 2: 353.

[3] . جواهر الکلام 31: 366.

[4] . المبسوط 6: 30؛ مسالک الافهام 8: 483؛ جامع المدارک 4: 485 ـ 486؛ تفصيل الشريعة (کتاب النکاح): 603.

[5] . سوره طلاق 65: 6.