نيست. هم‌چنين اگر به جهت اشتغال به تحصيل علومي که بر او واجب است، قادر به تأمين نفقه خود نيست، پردخت نفقه او واجب مي‌باشد».[1]

عبارت آية الله فاضل لنکراني در تفصيل الشريعة نيز اين‌گونه است.[2]

10. مقدار نفقه

در عبارات فقها، مقدار نفقه اقارب تعيين نشده است،[3] اعمّ از اين‌که اولاد باشد يا پدر و مادر، بر خلاف نفقه زوجه که ميزان آن با توجّه به نياز و تمکّن مالي زوج و نيز شأن زوجه و مقايسة او با زناني که در سطح زندگي او مي‌باشد، تعيين مي‌گردد.

مرحوم محقّق در اين‌باره مي‌نويسد: «در نفقه اقارب، حدّ و اندازه‌اي تعيين نگرديده است، بلکه به اندازه نياز و رفع حاجت از طعام و پوشاک و مسکن، واجب است تأمين گردد».[4]

ادلّه اين مسأله عبارت است از:

1ـ لازمه اطلاق ادلّه در اين‌گونه موارد مراجعه به عرف است و عرف پرداخت نفقه را به اندازه رفع حاجت لازم مي‌داند، نه بيشتر.

2ـ قرآن دستور مي‌دهد که در زندگي دنيا با پدر و مادر به نيکي رفتار کن. (وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا)[5]؛ از اين آيه استفاده مي‌شود، همراهي و کمک و فرمانبرداري نسبت به پدر و مادر واجب است، از جمله بر آورده‌کردن حاجات و نياز آن‌ها بر طبق عرف و عادت مردم. بي‌گمان نسبت به اولاد به‌ويژه کودکان نيز اين چنين است، زيرا اين دو در ملاک يکسان مي‌باشند و قائل به تفصيل بين آنان وجود ندارد، يعني هر کس مصاحبت و همراهي با پدر و مادر را واجب مي‌داند، نسبت به فرزندان نيز واجب مي‌شمرد.[6]

[1] . تحرير الوسيلة 2: 320، مسألة 2.

[2] . تفصيل الشريعة (کتاب النکاح): 607 ـ 608.

[3] . ر. ک: مسالک الافهام 8: 488؛ المهذب البارع 3: 435؛ رياض المسائل 12: 184؛ کشف اللثام 7: 599؛ تفصيل الشريعة (کتاب النکاح): 613.

[4] . شرائع الاسلام2: 353.

[5] . سوره لقمان 31: 15.

[6] . ر. ک: مسالک الافهام 8: 486؛ رياض المسائل 12: 184.