منقول، مانند: ساختمان، مزارع و املاک اختصاصي پادشاهان کفّار که مسلمانان بر آن غلبه نموده و به تصرّف خود در آورده‌اند.[1]

و صفايا جمع صفي و صفيّه است و در لغت به معني خالص هر چيز و برگزيده و اختيار شده، آمده است[2] و منظور از آن در اصطلاح فقها، اموال منقولي است که به پادشاه کفّار اختصاص داشته و با غلبه مسلمانان به تصرّف آن‌ها در آمده، مانند: اسلحه، لباس‌هاي گرانبها و مرکب‌هاي قيمتي و... و نيز اشيايي که امام(عليه السلام) در ميان غنائم براي خود برمي‌گزيند.[3]

داود بن فرقد از امام صادق(عليه السلام) نقل مي‌کند که فرموده است: املاک اختصاصي پادشاهان از آنِ امام(عليه السلام) است و مردم در آن هيچ حقّي ندارند. «قَطَائِعُ الْمُلُوكِ كُلُّهَا لِلْإِمَامِ وَلَيْسَ لِلنَّاسِ فِيهَا شَيْ‌ءٌ».[ 3 ]

در روايت ديگري، سماعة بن مهران از امام باقر(عليه السلام) نقل مي‌کند که فرموده است: چيزهايي که اختصاص به پادشاهان داشته، ويژة امام(عليه السلام) است.[5]

6. غنيمتي که مجاهدان بدون اذن امام(عليه السلام) به دست آورند

بعضي از فقيهان، اين نوع غنيمت را نيز از انفال دانسته و معتقدند، به امام(عليه السلام) تعلّق دارد.[6]

آن‌چه ذکر شد از اصناف و مصاديق انفال است و انفال به استناد روايات بسياري که به تعدادي از آن‌ها اشاره شد، متعلّق به پيامبر اکرم(صلي الله عليه وآله) مي‌باشد و بعد از او به امام معصوم(عليه السلام)، اختصاص مي‌يابد.

قرآن کريم در بيان قانون و حکم کلّي انفال، خطاب به پيامبر(صلي الله عليه وآله) مي‌فرمايد: از تو درباره انفال سؤال مي‌کنند، بگو انفال، مخصوص خداوند متعال و پيامبر مي‌باشد. (يَسْئَلُونَكَ عَنِ اْلأَنْفالِ قُلِ اْلأَنْفالُ لِلّهِ وَ الرَّسُولِ).[7]

[1] . مصباح الفقيه 4: 249؛ مسالک الافهام 1: 474.

[2] . فرهنگ بزرگ سخن 5: 4749، لسان العرب 4: 54.

[3] . کفاية الاحکام 1: 219؛ مهذّب الاحکام 11: 492.

[ 4 ] . وسائل الشيعة 9: 525، باب 1 من ابواب الانفال، ح6.

[5] . همان، ح8.

[6] . ر. ک: النهاية 200؛ المقنعة: 279؛ المعتبر في شرح المختصر 2: 635؛ المهذب 1: 186.

[7] . سوره انفال 8: 1.