3ـ ظهور، بلکه صراحت بعضي از اخبار، مانند آن‌که در روايت موثّق از امام صادق(عليه السلام) نقل شده که فرموده است: اگر پدر فوت کند، مادر طفل به حضانت او از ديگر اقربا سزاوارتر است. «فَإِذَا ماتَ الأَبُ فَالأُمُّ أَحَقُّ بِهِ مِنَ العَصَبَةِ»[1] و برخي ديگر از روايات.[2]

4ـ در اين‌باره ادّعاي اجماع شده است.[3]

5ـ بعضي از فقها فرموده‌اند: مقتضاي اصل در بعضي از موارد، چنين اقتضا دارد و با عدم قول به فصل در ديگر موارد نيز حکم به فراگيري اين نظريه مي‌گردد.[4]

6ـ پدر و مادر به کودک مهربان‌تر و دلسوزتر مي‌باشند، بنابراين حضانت و نگهداري طفل که منطبق با طبع اوّليه و فطرت طبيعي پدر و مادر است، بايد اختصاص به آن‌ها داشته باشد، در بعضي از روايات نيز به اين نکته اشاره شده، مانند آن‌که امام(عليه السلام) مي‌فرمايد: «أَنَّ ذلِکَ خَيرٌ لَهُ وَ أَرفَقَ بِهِ أَن يترَکَ مَعَ أُمَّهِ»[5]، بهتر اين است که کودک با مادر خود باشد و تحت حضانت او قرار گيرد، زيرا او به طفل، مهربان‌تر است نسبت به ديگران.

8. حضانت کودک در صورت فوت والدين

در صورتي که پدر و مادر طفل هر دو از دنيا بروند و جدّ پدري زنده باشد، نظريه مشهور بين فقها اين است که حق حضانت از آن او خواهد بود.[6]

آيةالله فاضل لنکراني در توجيه اين نظريه مي‌نويسد: «حضانت در حقيقت و بالاصالة از آن پدر است، زيرا فرزند از آن اوست، به استناد بعضي از روايات و اجماع، با وجود مادر به او انتقال مي‌يابد و اگر پدر و مادر هر دو از دنيا رفتند به جدّ پدري منتقل مي‌شود،

[1] . وسائل الشيعة 470:21، باب 81من ابواب احکام الاولاد، ح1.

[2] . تهذيب الاحکام106:8، ح5.

[3] . جواهر الکلام293:31.

[4] . همان.

[5] . وسائل الشيعة 470:21، باب81من ابواب احکام الاولاد، ح1، الروضة البهية5: 458 ـ 459، تحرير الوسيلة 313:2، السرائر653:2.

[6] . المبسوط42:6، شرائع الاسلام346:2، قواعد الاحکام102:3، جواهر الکلام297:31، تحرير الوسيلة 313:2.