التراث العربی 2/1/167.
[4] ــ الفهرست (الندیم) 167.*

دیگر منابع: الوافی بالوفیات 11/96 معجم الادباء 7/151 ریحانة الادب 5/295 فرهنگ بزرگان 125 لغت نامه دهخدا 1/509 معجم المؤلفین 3/133.

جعفر ـ مصری (م 267 هـ )

ابوالقاسم جعفر بن محمد بن احمد کاتب مصری، مشهور به ابن حذار.

از شاعران و کاتبان دولت طولونی در مصر بود1 که در زمان خود در شعر و بلاغت و نویسندگی بی نظیر بود.2 زمانی که عباس بن احمد بن طولون بر پدرش شورید، ابن حذار وزارت عباس را بر عهده داشت و چون ابن طولون بر فرزندش چیره گشت، به دست خود او وزیر و کاتب را دست و پا برید و از بلندی پرتاب کرد. این واقعه در سال 267 هـ رخ داد.3 از وی دیوان شعری که شامل هفتاد ورقه می باشد، بر جای ماند.4

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 193.
[2] ــ معجم الادباء 7/182.
[3] ــ الوافی بالوفیات 11/141.
[4] ــ الفهرست (الندیم) 193.*

دیگر منابع: هدیة العارفین 1/251 تاریخ التراث العربی 5/14 لغت نامه دهخدا 5/6829 معجم المؤلفین 3/143.

جعفر ـ مکّی (م قرن سوم هجری)

جعفر بن علی بن محمد مکی مهندس.

از زندگی وی اطلاعات چندانی در دست نیست. الندیم وی را از جمله مهندسان و ریاضی دانان برشمرده و دو اثر به نام های کتاب فی الهندسة و رسالة فی المکعب را به وی نسبت داده است.1 در منابع کهن از تاریخ وفات او سخنی به میان نیامده، ولی برخی از منابع معاصر، مکّی را از رجال قرن سوم دانسته اند.2 برخی نیز مانند موریس شربل او را از رجال قرن پنجم دانسته،3 در حالی که چنین چیزی بعید به نظر می رسد، چون الندیم (م380 هـ ) از او در کتابش نام برده است.

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 340.
[2] ــ معجم المؤلفین 3/141.
[3] ــ موسوعة علماء الریاضیات 103.*

دیگر منابع: هدیة العارفین 1/252.

جعفر ـ وشاء (م 208 هـ )

ابومحمد جعفر بن بشیر وشاء بجلی کوفی، ملقب به فقحة العلم.

اهل کوفه و از موالی قبیله بجیله بود1 و او را به خاطر علوم زیادی که می دانست، فقحة العلم (شکوفه علم) لقب داده بودند.2 ابومحمد از اصحاب و یاران امام رضا(علیه السلام) بود3 و از ایشان و کسانی مانند داود بن سرحان، داود بن کثیر رقی، اسماعیل بن محمد خزاعی و اسماعیل بن فضل هاشمی روایت نمود.4 محمد بن حسین بن ابی الخطاب، صالح بن سندی، محمد بن اسماعیل بن بزیع، محمد بن خالد برقی و صفوان بن یحیی از او روایت کرده اند.5 ابومحمد از محدثان و فقهای موثق شیعه و فردی زاهد و عابد بود و از افراد موثق روایت کرده و راویان او نیز موثق بودند. نجاشی درباره وی می گوید: او در محله قبیله بجیله مسجدی داشته که تا الان باقی است و بسیاری از شیعیان هنگامی که به کوفه وارد می شوند، در آن مسجد نماز می گزارند.6 ابومحمد وشاء کتابی داشت که روایات امام صادق(علیه السلام) را که از طریق امام رضا(علیه السلام)نقل شده، در آن جمع آوری کرده بود.7 دیگر آثار او کتاب های المشیخه که همانند کتاب حسن بن محبوب اما کوچک تر از آن بوده الصلاة المکاسب الصید الذبائح و النوادر می باشد. ابومحمد سرانجام در سال 208 هـ در ابواء، منطقه ای میان مکه و مدینه درگذشت.8

پی نوشت ها

[1] ـ الاعلام 2/122.
[2] ــ رجال النجاشی 1/297.
[3] ــ رجال الطوسی 370.
[4] ــ معجم رجال الحدیث 4/56.
[5] ــ جامع الرواة 1/150.
[6] ــ رجال النجاشی 1/297.
[7] ــ الفهرست (طوسی) 43.
[8] ــ رجال النجاشی 1/297.*

دیگر منابع: اختیار معرفة الرجال 605 معالم العلماء 30 قاموس الرجال 2/614 منهج المقال 82 مجمع الرجال 2/24 مستدرکات علم رجال الحدیث 2/148 نقد الرجال 69 تنقیح المقال 1/213 لسان المیزان 2/111 رجال ابن داود 82 معجم المؤلفین 3/135 الوجیزة 24 الذریعه 15/104 خلاصة الاقوال 31.

جعفر ـ هذلی (م 260 هـ )

ابوعبدالله جعفر بن محمد بن هذیل هذلی کوفی قناد.

نواده دختری أبواسامه بود.1 ابوعبدالله از عاصم بن یوسف یربوعی، ابونعیم، محمد بن صلت اسدی و دیگران حدیث فرا گرفت.