جلبه ـ لیثی (زنده در قرن دوم هجری)

ابوالحسن جلبة بن عیاض لیثی مدنی.

نجاشی و بسیاری دیگر از رجال شناسان نام وی را جلبه،1 و گروهی جبلة ذکر کرده اند.2 از محدثان شیعه و فردی موثق به شمار می رود. روایات اندکی از او نقل شده است. ایشان برادر ابوضمره أنس بن عیاض لیثی، از محدثان مورد اعتماد شیعه و صحابی امام صادق(علیه السلام)3 و درگذشته به سال 200 هـ بود.4 هارون بن مسلم بن سعدان سرّمن رایی از وی روایت کرده است.5 و دارای تألیفی به نام کتاب الحدیث بوده است.6

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/312 خلاصة الاقوال 36 رجال ابن داود 92.
[2] ــ لسان المیزان 2/96 تنقیح المقال 1/230.
[3] ــ رجال النجاشی 1/266، 267 و312.
[4] ــ تقریب التهذیب 1/84 .
[5] ــ رجال النجاشی 1/313 جامع الرواة 1/164.
[6] ــ الذریعه 6/319.*

دیگر منابع: نضدالایضاح 79 الایضاح الاشتباه 134 منهج المقال 87 اعیان الشیعه 4/202 معجم رجال الحدیث 4/43 قاموس الرجال 2/436 الفهرست (طوسی) 183.

جمیل ـ اسدی (در عصر امام کاظم(علیه السلام))

جمیل بن صالح أسدی کوفی ربعی.

از اصحاب امام جعفر صادق1 و امام کاظم(علیهما السلام)2 بود و از آن دو بزرگوار روایت کرده است.3 از محدثانی چون ابوبصیر و ابوخالد کابلی نیز روایاتی نقل کرده است.4 محدثانی چون محمد بن ابی عمیر و حسن بن محبوب از وی روایت کرده اند. جمیل از راویان شیعه، فردی مورد اعتماد و موجّه بود.5 وی دارای اصل6 می باشد که از آن به کتاب الحدیث تعبیر کرده اند.7

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 163 رجال البرقی 41.
[2] ــ رجال ابن داود 92 جامع الرواة 1/167. 3 ـ رجال النجاشی 1/311 خلاصة الاقوال 34.
[4] ــ معجم رجال الحدیث 4/158.
[5] ــ رجال النجاشی 1/312 تنقیح المقال 1/232.
[6] ــ معالم العلماء 32 الفهرست (طوسی) 44.
[7] ــ الذریعه 6/319.*

دیگر منابع: معجم رجال الحدیث 4/158 الذریعه 2/145 اعیان الشیعه 4/221 لسان المیزان 2/137 قاموس الرجال 2/441 منهج المقال 88 اختیار معرفة الرجال 389.

جمیل ـ عذری (م 82 هـ )

ابوعمرو جمیل بن عبدالله بن معمر بن حارث بن ظبیان عذری قضاعی، معروف به جمیل بثینه.

از قبیله بنی عذره و شاعری پرآوازه بود.1 در منطقه وادی القری،2 از نواحی بین شام و مدینه3 می زیست. وی از شاعران مشهور عرب و بیشتر اشعارش در غزل، فخر و سروده های عاشقانه بود.4 در جوانی عاشق زنی از قبیله خود به نام «بثینة» شد و چون با خواستگاری به کام خود نرسید، اشعار زیادی درباره او سرود.5 وقتی به او اعتراض شد که چرا به جای شعر به قرآن روی نمی کند، گفت که از أنس بن مالک شنیدم که رسول خدا(صلی الله علیه وآله)فرمود: «در شعر نیز حکمت هایی نهفته است».6 وی روایتگر اشعار هدبة بن خشرم بود7 و کثیرعزه اشعار او را روایت می کرد.8 مجموعه سروده هایش در دیوانی گردآوری شده که به دیوان جمیل معروف است.9 جمیل در پایان عمر به مصر مسافرت کرد و به عبدالعزیز بن مروان پیوست ودر مدح و ثنای او اشعاری سرود و صله و پاداش گرفت. سرانجام پس از مدتی اقامت در مصر، در سال 82 هـ در همان جا درگذشت.10 در تاریخ وفات او اختلاف است.11

پی نوشت ها

[1] ـ المنتظم 6/42.
[2] ــ وفیات الاعیان 1/366.
[3] ــ معجم البلدان 5/345.
[4] ــ الاغانی 8/95.
[5] ــ وفیات الاعیان 6/42.
[6] ــ تاریخ مدینة دمشق 11/256.
[7] ــ الاغانی 8/91.
[8] ــ طبقات فحول الشعراء 2/545.
[9] ــ کشف الظنون 1/782 معجم المؤلفین 3/161.
[10] ــ تاریخ مدینة دمشق 11/281 شذرات الذهب 1/91.
[11] ــ لغت نامه دهخدا 5/6902 المنتظم 6/42.*

دیگر منابع: سیر اعلام النبلاء 4/385 تاریخ الاسلام 6/311 الاعلام 2/138 روضات الجنات 2/245 مختصر تاریخ دمشق 6/114 خزانة الادب 1/191 هدیة العارفین 1/258 طبقات الشعراء (جمحی) 137، 140 و 141.

جمیل ـ نخعی (م پیش از 203 هـ )

ابوعلی جمیل بن دراج بن عبدالله نخعی کوفی، معروف به ابن دراج.

از اصحاب امام صادق و امام کاظم(علیهما السلام) است1 که از آن دو امام بزرگوار و امام باقر(علیه السلام) روایت کرده است.2 او از شاگردان زرارة بن