دیگر منابع: المختصر فی اخبار البشر 2/66 البدایة و النهایه 11/114 الکامل فی التاریخ 8/62 المنتظم 13/118 صفة الصفوه 2/270 النجوم الزاهره 3/168 شذرات الذهب 2/228 طبقات الاولیاء 128 طبقات الشافعیه (اسنوی) 1/163.

جُودی ـ عَبْسی (م 198 هـ )

جودی بن عثمان عبسی مغربی مَوْرُوزی.

نیاکانش از مردمان طلیطله1 از شهرهای اندلس،2 و خود اهل مَوْرُوز از بلاد غرب و از موالی آل طلحه عنبسی بود و در قرطبه می زیست. زمانی به مشرق زمین مسافرت کرد و با ادیبان معروفی چون کسائی و فرّاء ملاقات نمود و از ایشان ادبیات و نحو را فراگرفت و به زودی از دانشمندان ادبیات و نحو گردید،3 به همین جهت در خدمت خلفای وقت درآمد و معلم و استاد فرزندان ایشان گردید.4 فردی به نام ابوهرش عبدالله بن نافع از وی علومی آموخته است.5 او اولین کسی است که کتاب کسائی را به سرزمین اندلس برد و منتشر کرد.6 گفته شده که ایشان مدتی در شهر «بیرة» اندلس به قضاوت اشتغال داشت.7 از او کتابی در علم نحو با عنوان منبه الحجاره بر جای مانده است. سرانجام در سال 198 هـ درگذشت.8

پی نوشت ها

[1] ـ التکملة لکتاب الصله 1/201.
[2] ــ معجم البلدان 4/39.
[3] ــ طبقات النحویین و اللغویین 257.
[4] ــ بغیة الوعاة 1/490.
[5] ــ التکملة لکتاب الصله 1/201.
[6] ــ معجم الادباء 7/213.
[7] ــ بغیة الوعاة 1/490.
[8] ــ التکملة لکتاب الصله 1/201.*

دیگر منابع: معجم المؤلفین 3/169.

جهم ـ مازنی (زنده در قرن دوم هجری)

جهم بن خلف مازنی اعرابی.

از قبیله تمیم بود و نسبش به ابوعمرو بن علاء مازنی منتهی می شود.1 محل زندگی او شهر بصره بود.2 وی را فردی شاعر، روایتگر اشعار و آشنا به لغات و اشعار غریب دانسته اند. مازنی در تبحر و آشنایی با شعر و عروض هم ردیفِ خلف احمر و اصمعی به شمار می آمد البته معاصر آنان نیز بود.3 ابوعبیده از وی مطالبی نقل کرده4 و ابن مناذر در ضمن اشعاری او را ستوده است. ایشان اشعاری درباره حشرات و پرندگان شکاری دارد. از او مجموعه ای شعر حاوی پنجاه ورقه برجا مانده است.5 زمان دقیق فوتش مشخص نیست، اما با توجه به مرگ خلف در حدود 180 هـ 6 و اصمعی در سال 213 هـ ،7 او را از شاعران قرن دوم می دانیم.

پی نوشت ها

[1] ـ معجم الادباء 7/211.
[2] ــ تاریخ التراث العربی 2 / 4 / 82 .
[3] ــ الفهرست (الندیم) 52.
[4] ــ الاغانی 10/78.
[5] ــ الفهرست (الندیم) 52 و184.
[6] ــ الاعلام 2/310.
[7] ــ الفهرست (الندیم) 61.*

دیگر منابع: الحیوان 3/199 الوافی بالوفیات 11/209 بغیة الوعاة 1/489 انباه الرواة 1/271.

جهم ـ مدائنی (قرن سوم هجری)

جهم بن حکم (حکیم) قمی کوفی بصری مدائنی.

نجاشی گوید: جهم بن حکیم کوفی ثقه و کم روایت است. او کتابی دارد که ابن بطه از آن یاد کرده و اسنادش را خلط کرده است، چون یک بار آن را از احمد برقی (م 280 هـ ) و بار دیگر از احمد از پدرش نقل می کند.1 شیخ طوسی یک بار از جهم بن حکم عمی (قمی) بصری و بار دیگر از جهم بن حکم مدائنی نام برده و در هر دو مورد می گوید که کتاب او را احمد برقی از پدرش نقل کرده است.2 آقابزرگ، کوفی و بصری و مدائنی را سه نفر به شمار آورده است،3 در حالی که نجاشی فقط از کوفی سخن گفته و شیخ از بصری و مدائنی نام برده است. گرچه درباره نام پدر نیز اختلاف دارند، لیکن به احتمال قوی در حکم و حکیم تصحیف رخ داده است. به هر حال رجال نویسان متأخر هر سه نفر را یکی می دانند.4 راوی او چه احمد برقی و چه پدرش باشد، جهم را باید از رجال قرن سوم به شمار آورد، چون هر دو برقی مربوط به قرن سوم هستند. کتاب الحدیث اثر اوست.5

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/316.
[2] ــ الفهرست (طوسی) 44.
[3] ــ الذریعه 6/319.
[4] ــ معجم رجال الحدیث 4/181.
[5] ــ الذریعه 6/319.*

دیگر منابع: تنقیح المقال 1/240 معالم العلماء 32.

جهیم ـ کوفی (در عصر امام کاظم(علیه السلام))

جهیم بن ثویر بن سعید بن علاقه کوفی، معروف به ابن ابی جهمه.

شیخ طوسی نام وی را جهم یاد کرده و در زمره اصحاب امام کاظم(علیه السلام)برشمرده است.1 وی اهل کوفه،2 از خاندانی مشهور و