صاحب نام و خود مردی بزرگوار و با منزلت بود.3 از محدثان شیعه بوده4 و از امام کاظم(علیه السلام)روایاتی نقل کرده است.5 کسانی چون سعدان بن مسلم،6 علی بن حکم7 و یونس8 از وی روایت کرده اند. او دارای تألیفی با عنوان نوادر می باشد.9

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 345.
[2] ــ رجال النجاشی 1/318.
[3] ــ تنقیح المقال 1/240 اعیان الشیعه 3/252 و 253.
[4] ــ رجال النجاشی 1/318.
[5] ــ لسان المیزان 2/143 تنقیح المقال 1/240.
[6] ــ رجال النجاشی 1/318 رجال ابن داود 94.
[7] ــ جامع الرواة 1/170.
[8] ــ تنقیح المقال 1/240.
[9] ــ رجال النجاشی 1/318.*

دیگر منابع: رجال البرقی 50 معجم رجال الحدیث 4/179 منهج المقال 89 الذریعه 24/326 مجمع الرجال 2/65 قاموس الرجال 2/472.

حاتم ـ مدنی (م 186 هـ )

ابواسماعیل حاتم بن اسماعیل مدنی کوفی حارثی.

در اصل از مردمان کوفه1 و از موالی بنی عبدالدار بن قصی2 یا بنی عبدالمدان از قبیله بنی حارث بن کعب بود و در مدینه سکونت داشت.3 از اصحاب امام صادق(علیه السلام) به شمار می رفت4 و از آن حضرت5 و کسانی چون هشام بن عروه، یزید بن ابی عبید و یحیی بن سعید انصاری روایت کرده است.6 محدثانی چون علی بن حسن علوی،7 عبدالرحمان بن مهدی8 و سعدان9 از وی روایت کرده اند. او از روایتگران اهل سنت،10 فردی راستگو،11 مورد اعتماد12 و دارای روایات بسیاری13 و نویسنده کتاب الحدیث بوده است.14 سرانجام در زمان خلافت هارون الرشید (170 ـ 193 هـ ) به سال 186 هـ در مدینه درگذشت.15 در وفاتش اختلاف است.16

پی نوشت ها

[1] ـ الطبقات الکبری 5/425.
[2] ــ رجال النجاشی 1/345 و346 جامع الرواة 1/171.
[3] ــ الطبقات الکبری 5/425.
[4] ــ رجال الطوسی 181 رجال البرقی 44.
[5] ــ رجال النجاشی 1/345 و346 جامع الرواة 1/171.
[6] ــ تهذیب الکمال 5/188 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 2/128.
[7] ــ رجال النجاشی 1/345و346 جامع الرواة 1/171.
[8] ــ التاریخ الکبیر 3/77.
[9] ــ جامع الرواة 1/171.
[10] ــ رجال النجاشی 1/345و346 جامع الرواة 1/171
[11] ــ میزان الاعتدال 1/428.
[12] ــ الطبقات الکبری 5/425.
[13] ــ تهذیب الکمال 5/188 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 2/128.
[14] ــ الذریعه 6/319.
[15] ــ الطبقات الکبری 5/425.
[16] ــ تاریخ الاسلام 12/108 الثقات 8/211 التاریخ الکبیر 3/78.*

دیگر منابع: منهج المقال 89 سیر اعلام النبلاء 8/518 العبر 1/226 الفهرست (طوسی) 62 معالم العلماء 45 شذرات الذهب 1/309.

حارث ـ أعور (م 65 هـ )

ابوزهیر حارث بن عبدالله بن کعب بن أسد بن خالد أعور همدانی کوفی حالقی حرانی.

از تابعین اهل کوفه بود1 و از اصحاب خاص علی(علیه السلام)به شمار می آمد2 و علم فرائض (تقسیم ارث) را از آن حضرت فراگرفت.3 برخی اعتقاد دارند که وی از اصحاب امام حسن مجتبی(علیه السلام) نیز بوده است.4 حارث روایاتی از پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)،5 علی(علیه السلام)،6 امام حسین(علیه السلام)،7 ابن مسعود و زید بن ثابت نقل کرده است.8 کسانی همچون ابواسحاق سبیعی9 و سعد بن عمر جلاب10 از او روایت کرده اند. ابوزهیر مردی فاضل و از فقهای برجسته کوفه بود و در علم فرائض و حساب مهارت داشت.11 رجال شناسان شیعه ایشان را از علمای شیعه و ثقه دانسته اند،12 اما رجال شناسان اهل سنت وی را مذمت کرده و برخی کذاب و ضعیف برشمرده اند.13 او دارای تألیفی به نام مسائل اخبر بها امیر المومنین(علیه السلام)الیهودی بوده است.14 وی به سال 65 هـ در کوفه درگذشت15 و عبدالله بن یزید خطمی بر جنازه اش نماز گزارد.16 در تاریخ وفات او اختلاف است.17

پی نوشت ها

[1] ـ النجوم الزاهره 1/185.
[2] ــ رجال الطوسی 38 رجال البرقی 4.
[3] ــ سیر اعلام النبلاء 4/153.
[4] ــ رجال الطوسی 67.
[5] ــ تنقیح المقال 1/245.
[6] ــ الطبقات الکبری 6/168.
[7] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 2/260.
[8] ــ تهذیب الکمال 5/245.
[9] ــ المجروحین 1/222.
[10] ــ معجم رجال الحدیث 4/196.
[11] ــ تاریخ الاسلام 5/90.
[12] ــ تنقیح المقال 1/248 معجم رجال الحدیث 4/196.
[13] ــ میزان الاعتدال 1/435.
[14] ــ الذریعه 20/335.
[15] ــ خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 2/147 سیر اعلام النبلاء 4/155.
[16] ــ تهذیب الکمال 5/252.
[17] ــ النجوم الزاهره 1/185 اعیان الشیعه 4/365.*

دیگر منابع: جامع الرواة 1/173 رجال ابن داود 94 خلاصة الاقوال 54 لغت نامه دهخدا5/7446.

حارث ـ بجلی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

ابوعلی حارث بن محمد بن علی بن نعمان بجلی کوفی احول.

وی از موالی قبیله بجیله1 و از اصحاب امام جعفر صادق(علیه السلام)به