شمار می رفت.2 از امام باقر3 و امام صادق(علیهما السلام)4 و محدثانی چون زرارة بن اعین، یزید بن معاویه عجلی5 و برید بن معاویه6 روایت کرده است. به گفته حسن بن محبوب، وی در درس محمد بن حسن که فردی صاحب نظر در مسائل علمی بود، شرکت می کرد.7 حسن بن محبوب،8 محمد بن ابی عمیر9 و حسن بن سعید10 از وی روایت شنیده و نقل کرده اند. گفته شده که او از پیش گامان علم حدیث و آشنا به روایات ائمه(علیهم السلام) بود و علاوه بر حدیث به شعر نیز آگاهی داشت.11 نجاشی وی را در زمره رجال شیعه ذکر کرده است.12 عده ای ایشان را فردی مورد اعتماد دانسته اند.13 او دارای تألیفی به نام اصل می باشد.14

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/334.
[2] ــ رجال الطوسی 179 رجال البرقی 39 و 40.
[3] ــ تنقیح المقال 1/247.
[4] ــ رجال النجاشی 1/334 لسان المیزان 2/159.
[5] ــ لسان المیزان 2/159 اعیان الشیعه 4/374.
[6] ــ اعیان الشیعه 4/374.
[7] ــ لسان المیزان 2/159.
[8] ــ الفهرست (طوسی) 64 رجال النجاشی 1/334.
[9] ــ مجمع الرجال 2/74.
[10] ــ تنقیح المقال1/ 247.
[11] ــ لسان المیزان 2/159.
[12] ــ رجال النجاشی 1/334.
[13] ــ طرائف المقال 1/247 معجم رجال الحدیث 4/188.
[14] ــ معالم العلماء 34 الفهرست (طوسی) 64.*

دیگر منابع: منهج المقال 90 جامع الرواة 1/171 قاموس الرجال 3/33 الذریعه 2/145 مستدرکات علم رجال الحدیث 2/278 جامع المقال 59 رجال ابن داود 94.

حارث بن بسخنر (قرن دوم یا سوم هجری)

حارث بن بسنخر.

از نام و نشان و زندگی نامه حارث آگاهی نداریم، جز اینکه الندیم او را دارای کتابی به نام الطبیخ آورده است.1 زمان مرگ وی نیز روشن نیست، اما پسرش محمد در زمان معتصم عباسی (خلافت 218 ـ 227 هـ ) می زیسته و با ابراهیم بن مهدی دوستی و مراوده داشته است،2 از این رو می توان دریافت وفات حارث در قرن دوم یا سوم روی داده است.

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست 378.
[2] ــ تاریخ مدینة دمشق 7/183 و 185.*

دیگر منابع: لغت نامه دهخدا 5/7434.

حارث ـ تغلبی (قرن سوم هجری)

حارث بن عبدالله تغلبی.

نجاشی از او با اوصاف کوفی و ضعیف یاد کرده و می گوید: احمد بن محمد بن سعید از محمد بن سالم بن عبدالرحمان ازدی کتاب او را نقل کرده است.1 با توجه به روایت احمد بن محمد (م 333 هـ ) با یک واسطه از وی، می توان حارث را از مؤلفان قرن سوم به شمار آورد.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/332.*

دیگر منابع: الذریعه 6/319 قاموس الرجال 3/40 اعیان الشیعه 4/370 لسان المیزان 2/154.

حارث ـ تمیمی (186 ـ 282 هـ )

ابومحمد حارث بن محمد بن ابی اسامه داهر تمیمی خصیب بغدادی.

از موالی بنی تمیم بود1 که در شوال سال 186 در واسط به دنیا آمد.2 تمیمی از علی بن عاصم، محمد بن عمر واقدی، روح بن عباده، محمد بن کناسه، حسن بن موسی أشیب، عفّان بن مسلم و بسیاری دیگر حدیث فرا گرفت. روایتگرانی نیز مانند ابوبکر ابن ابی الدنیا، محمد بن جریر طبری، محمد بن خلف وکیع، محمد بن خلف بن مرزبان، محمد بن مخلد عطار، احمد بن معروف خشاب و عبدالصمد بن علی طستی از او روایت کرده اند.3 علمای رجال او را محدثی ثقه و راستگو دانسته اند، گرچه برخی هم او را در شمار ضعفا برشمرده اند. از خود حارث نقل است که وی دارای شش فرزند دختر بوده و به دلیل فقر و نیازی که داشت هیچ کدام را شوهر نمی داد، چون تنها افراد فقیر به خواستگاری می آمده اند و او نمی خواست بر نان خورهایش افزوده شده و حتی کفن هم نتواند پیدا کند، از همین رو برای نقل حدیث اجرت می گرفت.4 ابومحمد سرانجام در ذی حجة سال 282 پس از 96 سال زندگی از دنیا رفت.5 برخی نیز وفات او را در سال 279 هـ آورده اند که ابن حجر اولی را صحیح تر می داند.6 اثر تمیمی کتاب مشهور المسند می باشد که هیچ ترتیب خاصی ندارد و نورالدین علی بن ابی بکر سلیمان هیثمی (735 ـ 807 هـ ) کتاب بغیة الباحث عن زوائد مسند الحارث را بر اساس این مسند نگاشته و با تحقیق مسعد عبدالحمید سعدنی چاپ شده است.