پی نوشت ها

[1] ـ بغیة الباحث 9.
[2] ــ الثقات 8/183.
[3] ــ تاریخ بغداد 8/218.
[4] ــ سیر اعلام النبلاء 13/388.
[5] ــ تاریخ بغداد 8/218.
[6] ــ لسان المیزان 2/157.*

دیگر منابع: العبر 1/405 تذکرة الحفاظ 2/620 تاریخ الاسلام 21/148 میزان الاعتدال 2/157 الوافی بالوفیات 11/261 المنتظم 12/350 شذرات الذهب 2/178 کشف الظنون 5/264 الاعلام 2/157.

حارث ـ ثقفی (پیش از ظهور اسلام ـ 60 هـ )

ابووائل حارث بن کلدة بن عمرو بن علاج بن ابی سلمه ثقفی طائفی.

از قبیله ثقیف و از مردم طائف1 و از موالی ابوبکره ثقفی، طبیب مشهور عرب بود.2 پیش از ظهور اسلام متولد شد.3 علم طب را در ایران4 و از اهل جندی شاپور آموخت. همچنین او نواختن عود را در ایران و یمن فراگرفت.5 پسرش، نضر از جمله کسانی است که علم طب و دیگر علوم را نزد او فرا گرفت. او طی سفرهایی که به ایران داشت،6 تعدادی از بیماران اشراف و بزرگان را معالجه نمود و از این راه ثروت زیادی کسب کرد و سپس به موطن خود بازگشت و به مداوای مردم آن دیار همت گمارد. ایشان را یکی از حکیمان و از اطبای معروف عرب دانسته اند. هنگامی که سعد بن ابیوقاص بیمار شد، پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) دستور فرمود که حارث بن کلده را جهت مداوای او دعوت کنند.7 در مسلمان بودن وی اختلاف است. برخی او را مسلمان8 و از اصحاب پیامبر(صلی الله علیه وآله)،9 و برخی کافر دانسته اند.10 عده ای گفته اند که او عقیم بود و فرزندی نداشت، گرچه بعضی شخصی به نام نفیع را به او منسوب کرده اند.11 از آثارش دیوان شعر،12 کلام فی الحکمه13 و محاورة فی الطب می باشد.14 سرانجام بر اثر مارگزیدگی15 یا مسمومیت،16 در ایام خلافت عمر (13 ـ 23 هـ )17 یا در حدود 5018 یا 60 هـ درگذشت.19

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ الحکماء 161.
[2] ــ اسد الغابه 1/345.
[3] ــ الاعلام 2/157.
[4] ــ تاریخ الاسلام 4/192 عیون الانباء 161.
[5] ــ تاریخ الحکماء 161 و162.
[6] ــ الاعلام 2/157.
[7] ــ تاریخ الحکماء 161 و 162.
[8] ــ المعارف 288.
[9] ــ الاصابه 1/310.
[10] ــ الجرح و التعدیل 3/87 .
[11] ــ المعارف 288.
[12] ــ کشف الظنون 1/783.
[13] ــ الاعلام 2/157.
[14] ــ عیون الانباء 162.
[15] ــ الاصابه 1/301.
[16] ــ العقد الفرید 5/16.
[17] ــ المعارف 288.
[18] ــ الاعلام 2/157.
[19] ــ الوافی بالوفیات 11/246.*

دیگر منابع: لغت نامه دهخدا 5/7453 وفیات الاعیان 6/356 الطبقات الکبری 5/507 المغازی 2/1116.

حارث ـ کلابی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

حارث بن عمران جعفری کلابی کوفی جُعْفی.

اهل کوفه1 و از اصحاب امام جعفر صادق(علیه السلام)2 بود و از آن حضرت3 و محدثانی چون محمد بن سوقه، هشام بن عروه و حنظلة بن ابی سفیان روایت کرده است.4 کسانی چون زکریا بن یحیی،5 علی بن حرب و احمد بن سلیمان6 از وی روایاتی نقل کرده اند. نجاشی او را از محدثان شیعه و فردی مورد اعتماد می داند.7 در مقابل، ذهبی از مورخان اهل سنت به نقل از ابن حبّان ایشان را به جهت جعل حدیث، تضعیف کرده است.8 وی دارای کتاب حدیثی بوده است.9

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/333.
[2] ــ رجال الطوسی 179 رجال ابن داود 95.
[3] ــ رجال النجاشی 1/333 خلاصة الاقوال 55.
[4] ــ خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 2/152 اعیان الشیعه 4/371.
[5] ــ رجال النجاشی 1/333.
[6] ــ میزان الاعتدال 1/439.
[7] ــ رجال النجاشی 1/333.
[8] ــ میزان الاعتدال 1/439.
[9] ــ رجال النجاشی 1/333 خلاصة الاقوال 55.*

دیگر منابع: قاموس الرجال 3/30 مستدرکات علم رجال الحدیث 2/273 تنقیح المقال 1/246 معجم رجال الحدیث 4/199 جامع المقال 59 منهج المقال 90 الوجیزه 28 تقریب التهذیب 1/143.

حارث ـ محاسبی (م 243 هـ )

ابوعبدالله حارث بن اسد محاسبی بغدادی صوفی بصری.

در اصل اهل بصره بود،1 ولی در بغداد می زیست. از یزید بن هارون، محمد بن کثیر کوفی و عبدالعزیز بن عبدالله روایت کرده و کسانی چون ابوالعباس احمد طوسی، احمد بن حسن بن عبدالجبار صوفی، احمد بن قاسم بن نصر فرائضی و ابوالقاسم جنید بن محمد صوفی از وی روایت کرده اند.2 وی را به عنوان فردی فقیه، زاهد، عارف، بزرگ صوفیه3 و صاحب کتاب هایی درباره زهد، اصول دین و رد بر مخالفان (معتزله و رافضیه) به حساب آورده اند که زهد و علوم ظاهری و باطنی را در خود جمع کرده بود.4 برخی او را پیشوای طریقت صوفیان محاسبی دانسته اند.5 چون پدرش از «قدریه» بود،