ارث او را که به هفتاد هزار درهم می رسید نپذیرفت، در حالی که خود در حال مرگ به درهمی نیاز داشت.6 احمد حنبل وی را به جهت دیدگاه خاصی که در مباحث کلامی داشت، از خود طرد کرد. محاسبی از ترس، مدتی در خانه خود در بغداد پنهان شد و در سال 243 هـ درگذشت و تنها چهار نفر بر وی نماز خواندند.7 کتاب های التفکر و الاعتبار،8 رسالة المسترشدین فی التصوف، الرعایة فی التصوف،9 الرعایة لحقوق الله10 و الدماء از اوست.11

پی نوشت ها

[1] ـ النجوم الزاهرة 2/316.
[2] ــ تهذیب الکمال 5/208.
[3] ــ سیر اعلام النبلاء 12/110.
[4] ــ تاریخ بغداد 8/211.
[5] ــ لغت نامه دهخدا 5/7429.
[6] ــ وفیات الاعیان 2/57..
[7] ــ المنتظم 11/309.
[8] ــ الفهرست (الندیم) 236.
[9] ــ هدیة العارفین 1/264.
[10] ــ المستدرک علی معجم المؤلفین 183.
[11] ــ تهذیب الکمال 5/208.*

دیگر منابع: الانساب 5/207 اللباب 3/171 طبقات الصوفیه 56 البدایة و النهایه 10/345 تاریخ الاسلام 18/205 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 2/135 شذرات الذهب 2/103 الکامل فی التاریخ 7/84 المنتظم 11/308 معجم المولفین 3/174.

حارث ـ مصری (154 ـ 250 هـ )

ابوعمرو حارث بن مسکین بن محمد مصری اموی.

اهل مصر1 و از موالی زبّان بن عبدالعزیز بن مروان بود و در سال 154 هـ متولد شد2 و نزد سفیان بن عیینه، عبدالله بن وهب و عبدالرحمان بن قاسم حدیث آموخت3 و فقه را از عبدالله بن وهب و عبدالرحمان بن قاسم فرا گرفت.4 پسرش احمد، نسائی، عبدالله بن احمد بن حنبل5 و بسیاری از مردم مصر از او حدیث نقل کرده اند. وی را محدث و فقیه مالکی و ثقه دانسته اند.6 به علت مخالفت با اعتقاد به خلق قرآن، مأمون (خلافت 198 ـ 218 هـ ) او را به بغداد احضار و زندانی کرد.7 در دوره متوکل (خلافت 232 ـ 247 هـ ) آزاد شد و به مصر بازگشت.8 در سال 237 هـ خلیفه قضاوت مصر را به او سپرد، ولی او در سال 245 هـ از قضاوت کناره گیری کرد.9 ابوعمرو در 96 سالگی درگذشت و امیر مصر بر او نماز گزارد.10 اثر او کتابی با عنوان فیما اتفق علیه رایهم الثلاثه می باشد.11

پی نوشت ها

[1] ـ الاعلام 2/157.
[2] ــ سیر اعلام النبلاء 12/54.
[3] ــ تاریخ بغداد 8/216.
[4] ــ تذکرة الحفاظ 2/514.
[5] ــ سیر اعلام النبلاء 12/54.
[6] ــ تاریخ بغداد 8/216.
[7] ــ تاریخ الاسلام 18/210.
[8] ــ الوافی بالوفیات 11/257.
[9] ــ خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 2/156.
[10] ــ وفیات الاعیان 2/56.
[11] ــ معجم المؤلفین 3/176.*

دیگر منابع: هدیة العارفین 1/265 النجوم الزاهره 2/331 التاریخ الصغیر 2/361 الجرح و التعدیل 3/90 الثقات 8/182 تهذیب الکمال 5/281 طبقات الفقهاء 154 الکامل فی التاریخ 7/136 البدایة و النهایه 11/7 العبر 1/358.

حارث ـ منجّم (زنده در 145 هـ )

حارث منجّم از دانشمندان علم نجوم و از همراهان و دوستان حسن بن سهل بن نوبخت بود.1 ابومعشر جعفر بن محمد بلخی، منجم مشهور و صاحب نظر (م 279 هـ ) از وی روایت کرده است.2 بنابر نقل طبری، حارث در سال 145 هـ و زمان ابوجعفر منصور در قید حیات بوده است.3 کتاب الزیج اثر اوست.4

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 337.
[2] ــ تاریخ الحکماء 163.
[3] ــ تاریخ الطبری 7/564.
[4] ــ الفهرست (الندیم) 337.*

دیگر منابع: لغت نامه دهخدا 5/7462 الذریعه 12/85 معجم المؤلفین 3/174 اعیان الشیعه 4/375.

حارث ـ نصری (در عصر امام کاظم(علیه السلام))

ابوعلی حارث بن مغیره نصری کوفی بصری.

اهل بصره و از قبیله بنی نصر بود1 و از اصحاب امام باقر2 و امام صادق(علیهما السلام)3 به شمار می رفت. از آن دو بزرگوار و امام کاظم(علیه السلام)، زید بن علی4 و اصبغ بن نباته5 روایت کرده است. کسانی چون صفوان بن یحیی،6 ثعلبة بن میمون و هشام بن سالم7 از وی روایاتی نقل کرده اند. نجاشی او را در زمره محدثان شیعه و فردی بسیار موثق دانسته است،8 اما ابن داود از ایشان بدگویی کرده است.9 در روایتی از امام صادق(علیه السلام) وارد شده است که حارث بن مغیره همنشین زید شحّام10 در بهشت است.11 وی دارای کتاب الحدیث می باشد.12

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/333 خلاصة الاقوال 55.
[2] ــ رجال الطوسی 117 رجال ابن داود 96.
[3] ــ رجال الطوسی 179 تنقیح المقال 1/247.*