4 ـ رجال النجاشی 1/333.
[5] ــ معجم رجال الحدیث 4/206.
[6] ــ الفهرست (طوسی) 65.
[7] ــ لسان المیزان 2/160 اعیان الشیعه 4/375.
[8] ــ رجال النجاشی 1/333.
[9] ــ رجال ابن داود 436.
[10] ــ ر.ک: همین فرهنگ نامه: زید ـ شحام.
[11] ــ اختیار معرفة الرجال 337.
[12] ــ الذریعه 6/319.*

دیگر منابع: جامع الرواة 1/175 قاموس الرجال 3/34 منهج المقال 90 رجال البرقی 39 معالم العلماء 46 مستدرکات علم رجال الحدیث 2/275.

حارث ـ وراق (زنده در نیمه دوم قرن سوم هجری)

ابوالقاسم حارث بن علی وراق بغدادی.

اهل خراسان1 و از رؤسای معتزله در زمان خویش بود. ابوعلی کوکبی از وی روایت نموده است.2 او مردی متدین، پرهیزکار، پاکدامن و در زمان خودش کم نظیر بود. او را صاحب تألیفاتی محکم و کتاب هایی بسیار خوب دانسته و گویند که نقایضی بر تألیفات ابن راوندی دارد. وی در دوره ابوعلی جبائی(م 303 هـ ) زندگی می کرد و با ابوعلی مناظراتی داشت و در بازار اهواز با هم ملاقات و برخورد داشتند. او به شغل کتابفروشی اشتغال داشت و در قصر وضاح برای مردم صحافی می کرد. کتاب های المخلوق، الاسماء و الاحکام، الامامه، نقض الدامغ، نقض الزمرد، نقض نعت الحکمه، نقض التاج، متشابه القرآن و حدوث العالم و الادلة علیها آثار وی می باشد.3 از آنجا که وی معاصر ابوعلی جبائی بوده، او را از رجال قرن سوم به حساب می آوریم.

پی نوشت ها

[1] ـ لسان المیزان 2/154.
[2] ــ الوافی بالوفیات 11/260.
[3] ــ الفهرست (الندیم) 218.*

دیگر منابع: دائرة المعارف الشیعیة العامه 7/452 لغت نامه دهخدا 5/7448.

حارثه ـ غُدانی (پس از هجرت ـ 64 هـ )

ابوعبیس حارثة بن بدربن حصین بن قطن بن مالک بن غدانة بن یربوع غدانی بصری تمیمی یربوعی.

اهل بصره بود.1 بعد از هجرت پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)چشم به جهان گشود.2 برخی گویند که او معاصر احنف بن قیس بود و حضرت رسول(صلی الله علیه وآله) را در کودکی درک کرد3 و اسلام آورد.4 برخی نیز او را تابعی دانسته اند.5 وی از امرا و سرداران عصر اموی6 و از اشراف و شجاعان و شعرای بنی تمیم به شمار می رفت و در جنگ جمل بر ضد امام علی(علیه السلام)وارد جنگ شد. با انس بن زنیم کنانی معرکه هجایی داشت7 و با عمر، امام علی(علیه السلام) و زیاد حکایاتی دارد.8 او مردی خطیب و فصیح9 و آگاه به انساب، تاریخ و نظم شعر بود،10 ولی قدرت تصرف در اشعار را نداشت و از بزرگان شعرا محسوب نمی شد.11 از لحاظ اخلاقی فردی فاسد12 و شراب خوار بود.13 سرانجام در سال 64 یا 66 هـ 14 در یکی از جنگ ها بر اثر غرق شدن در نهر تیری درگذشت.15 دیوان شعر اثر اوست.16

پی نوشت ها

[1] ـ الاعلام 2 / 158 تاریخ مدینة دمشق 11 / 390 .
[2] ــ تاریخ التراث العربی 2 / 3 / 20.
[3] ــ الاغانی 8/385.
[4] ــ لغت نامه دهخدا 5/7463.
[5] ــ الاعلام 2/158.
[6] ــ لغت نامه دهخدا 5/7463.
[7] ــ تاریخ التراث العربی 2 / 3 / 20.
[8] ــ الاصابه 1/371.
[9] ــ لغت نامه دهخدا 5/7462.
[10] ــ تاریخ التراث العربی 2 / 3 / 20.
[11] ــ الاغانی 8/385.
[12] ــ تاریخ مدینة دمشق 11/390.
[13] ــ الاغانی 8/393.
[14] ــ تاریخ التراث العربی 3 / 2 / 20.
[15] ــ الاصابه 1/371.
[16] ــ کشف الغمه 1/783.*

دیگر منابع: کشف الظنون 1/783 خزانة الادب 3/122 العقد الفرید 8/54 الکامل فی التاریخ 3/423 تاریخ الطبری 5/614.

حَبَشْاحمد ـ مروزی حبشی ـ سلولی (در عصر پیامبر(صلی الله علیه وآله))

ابوجنوب حبشی بن جنادة بن نصر بن اسامه سلولی کوفی.

در کوفه می زیست1 و از اصحاب پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)محسوب می شد. ابواسحاق سبیعی و فرزندش عبدالرحمان بن حبشی از او روایت کرده اند.2 برخی از رجال نویسان نوشته اند که در واقعه غدیرخم حضور داشت و حدیث معروف رسول خدا(صلی الله علیه وآله) را که فرمود: «من کنت مولاه فهذا علی مولاه...» شنیده است.3

پی نوشت ها

[1] ـ تقریب التهذیب 1/148.
[2] ــ الاستیعاب 1/407.
[3] ــ قاموس الرجال 3/42 و 5/300.*

دیگر منابع: تاریخ الطبری 6/89 الکافی 8/184 الکامل فی التاریخ 4/263 حلیة الاولیاء 4/345 تنقیح المقال 1/250 ایضاح الاشتباه 165.

حبیب بن بهریزعبدیسوع ـ ابن بهریز