حسن ـ أزدی (م نیمه دوم قرن دوم هجری)

حسن بن علی بن بقاح أزدی کوفی، معروف به ابن بقاح.

نام وی با عناوینی چون ابن بقاح، حسن بن بقاح و حسن بن علی بن یوسف ذکر شده است.1 ظاهراً اهل کوفه بود و از اصحاب امام صادق(علیه السلام)حدیث نقل کرده که از آن میان افرادی چون زکریا بن جعفر و معاذ جوهری را می توان نام برد2 ولی از شخص امام(علیه السلام)حدیث روایت نکرده است.3 او از راویان مشهور شیعه، دارای روایاتی بسیار، فردی مورد اعتماد و صحیح الحدیث بوده4 و راویانی چون علی بن حسن بن علی بن فضال5 و ابن خشاب6 از وی روایت کرده اند. از جمله آثارش النوادر می باشد.7 برخی از منابع متأخر وفات او را نیمه دوم سده دوم دانسته اند.8

پی نوشت ها

[1] ـ الجامع فی الرجال 1/520.
[2] ــ رجال النجاشی 1/140.
[3] ــ جامع الرواة 1/209.
[4] ــ رجال النجاشی 1/140.
[5] ــ الجامع فی الرجال 1/140.
[6] ــ قاموس الرجال 3/200.
[7] ــ رجال النجاشی 1/140.
[8] ــ فرهنگ زندگی نامه ها 307.*

دیگر منابع: اعیان الشیعه 5/170 دائرة المعارف الشیعیة العامه 8/110 مجمع الرجال 2/140 منتهی المقال 2/413 الذریعه 24/327 خلاصة الاقوال 41 نقد الرجال93.

حسن ـ اسدی (م قرن سوم هجری)

حسن بن عمرو بن منهال بن مقلاص اسدی کوفی.

از محدثان موثق شیعه بود که احمد بن میثم از او روایت نمود و کتاب نوادر1 و روایات اثر او می باشد.2 از آنجا که پدر وی راوی امام کاظم(علیه السلام)بوده،3 می توان حسن را از رجال قرن سوم به حساب آورد.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/170.
[2] ــ الفهرست (طوسی) 51.
[3] ــ رجال النجاشی 2/136.*

دیگر منابع: جامع الرواة 1/219 اعیان الشیعه 5/220 قاموس الرجال 3/222 معجم رجال الحدیث 5/77 تنقیح المقال 1/301 منهج المقال 105 نقد الرجال 96 رجال ابن داود 115 خلاصة الاقوال 43 الوجیزه 33 حاوی الاقوال 1/273 مستدرکات علم رجال الحدیث 1/21.

حسن ـ اشعری (قرن سوم هجری)

حسن بن عبدالصمد بن محمد بن عبیدالله اشعری ولاّء قمی.

از بزرگان محدثان قم و فردی موثق بود و پدرش با واسطه حنّان بن سدیر صیرفی از امام صادق(علیه السلام) روایت کرده است.1 اشعری از افرادی است که از ائمه(علیهم السلام)روایتی نقل نکرده اند.2 تنها شخصی که از وی روایت کرده، سعد بن عبدالله بن ابی خلف اشعری قمی (م 301 هـ ) است،3 بدین جهت او را از رجال قرن سوم به حساب آوردیم. النوادر کتاب اوست.4

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/179.
[2] ــ رجال ابن داود 109.
[3] ــ الجامع فی الرجال 1/510.
[4] ــ رجال النجاشی 1/179.*

دیگر منابع: جامع الرواة 1/206 معجم رجال الحدیث 4/373 خلاصة الاقوال 44 منهج المقال 101 تنقیح المقال 1/287 قاموس الرجال 3/276 طرائف المقال 1/293 نقد الرجال 91 مجمع الرجال 2/119 اعیان الشیعه 5/133 الوجیزه 31 مستدرکات علم رجال الحدیث 2/420.

حسن ـ اشعری(م قرن سوم هجری)

ابومحمد حسن بن ابی قتاده علی بن محمد بن حفص اشعری.

مولای سائب بن مالک اشعری است. جد اعلای او حمید از همراهان مختار ثقفی بود و در آن قیام کشته شد.1 پدرش نیز از دانشمندان موثق شیعه بود که عمر طولانی کرده است،2 از این رو و هم به خاطر راوی اش برقی، حسن را باید قمی دانست. او از داود بن قاسم3 و محمد بن سنان روایت کرده است.4 احمد بن ابی عبدالله برقی و محمد بن ابی القاسم از حسن روایت نقل کرده اند.5 وی شاعر و ادیب بود و کتاب النوادر را از خود بر جای نهاد.6 تاریخ درگذشت وی در منابع نیامده، ولی از آنجا که پدرش ابوقتاده راوی امام صادق و امام کاظم(علیهما السلام)بوده7 و از سویی خود او از داود بن قاسم صحابی و روایتگر از امام رضا، امام جواد، امام هادی و امام زمان(علیهم السلام) روایت کرده و احمد برقی (م 280 هـ ) هم راوی اوست، می توان وفات او را در قرن سوم دانست.

پی نوشت ها

1ـ رجال النجاشی1/134. 2ـ همان 2/106. 3ـ اختیار معرفة الرجال 486. 4 ـ بحارالانوار 93/224.
[5] ــ جامع الرواة 1/189.
[6] ــ رجال النجاشی 1/134.
[7] ــ همان.*