خلیفه به امارت آن منصوب گشت.8 وی را امیری سیاستمدار و مقتدر، جنگاوری شجاع و بخشنده ای پرآوازه دانسته اند که مدتی امارت دمشق را هم بر عهده داشته است.9 در ادب و شعر و موسیقی مهارت داشت.10 شاعران وقت نیز برای مدح او و گرفتن پاداش شعر می گفتند.11 او اشعار زیبایی از خود بر جای گذاشته که الندیم آن را بالغ بر صد ورقه دانسته است.12 تألیفات دیگر ابودلف عبارت اند از: سیاسة الملوک السلاح النزه البزاة و الصید13 و الجوارح و اللعب بها.14 ابودلف سرانجام در سال 225هـ15 در شهر بغداد درگذشت.16

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ الاسلام 16/332.
[2] ــ خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 8/327.
[3] ــ تاریخ الاسلام 16/332.
[4] ــ معجم الشعراء 194.
[5] ــ تاریخ الطبری 8/391 و 392.
[6] ــ الکامل فی التاریخ 6/413.
[7] ــ الانساب 5/46.
[8] ــ تاریخ بغداد 12/416.
[9] ــ سیر اعلام النبلاء 10/563.
[10] ــ الفهرست (الندیم) 130.
[11] ــ الانساب 5/48.
[12] ــ الفهرست (الندیم) 130.
[13] ــ هدیة العارفین 1/825.
[14] ــ معجم المؤلفین 8/109.
[15] ــ معجم الشعراء 194.
[16] ــ سیر اعلام النبلاء 10/564.*

دیگر منابع: العبر 1/310 مختصر تاریخ دمشق 12/34 الذریعه 12/208.

قاسم ـ قبطی (زنده در نیمه اول قرن دوم هجری)

ابومحمد قاسم بن صبیح قبطی.

او در اصل از اطراف شهر کوفه بود و از موالی قبیله بنوعجل به شمار می رفت،1 قبطی نویسنده و شاعر بود.2 هشام بن عبدالملک (خلافت 105 ـ 125هـ ) را مدح کرد.3 به گفته الندیم، مجموع اشعار وی پنجاه برگ بوده است.4 به علاوه، دارای دیوان رسائل می باشد.5 تاریخ وفات قاسم به دست نیامد، ولی در نیمه اول قرن دوم زنده بوده است.

پی نوشت ها

[1] ـ معجم الشعراء 193. 2 ـ الفهرست (الندیم) 190.
[3] ــ معجم الشعراء 193.
[4] ــ الفهرست (الندیم) 190.
[5] ــ تاریخ التراث العربی 2/4/200.*

قاسم ـ قرشی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

قاسم بن ولید قرشی عماری کوفی.

قاسم از محدثان شیعه1 و از اصحاب و یاران امام صادق(علیه السلام)2 بود و از آن حضرت روایت می نمود.3 روایتگرانی نیز مانند عبدالله بن مغیره، عبدالرحمان بن قاسم، ربعی بن عبدالله4 و ظریف بن ناصح از ایشان بهره برده اند.5 او دارای کتاب الحدیث می باشد.6

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/179.
[2] ــ رجال البرقی 25 رجال الطوسی 273 رجال ابن داود 277.
[3] ــ رجال النجاشی 2/179.
[4] ــ جامع الرواة 2/22.
[5] ــ تنقیح المقال 2/26.
[6] ــ الذریعه 6/358.*

دیگر منابع: معجم رجال الحدیث 14/63 نقد الرجال 272 قاموس الرجال 7/376 مستدرکات علم رجال الحدیث 6/263 منهج المقال 265 مجمع الرجال 5/52 طرائف المقال 1/562 ایضاح الاشتباه 255.

قاسم ـ قرشی (قرن سوم هجری)

ابومحمد قاسم بن اسماعیل قرشی منذر.

شیخ طوسی وی را در زمره واقفیه بر شمرده1 و نوشته است که قرشی از ائمه(علیهم السلام) روایت نقل نکرده است.2 وی از اسماعیل بن جابر و عبیس بن هشام ناشری (م 220هـ ) استماع حدیث کرده و افرادی همچون حمید بن زیاد (م310هـ )، ابوعلی محمد بن همام و احمد بن محمد بن رباح از وی حدیث شنیده و روایت کرده اند.3 مرحوم خوئی ضمن استظهار از کلام شیخ که قرشی نه تنها واقفی بوده بلکه کذّاب نیز بوده، به کلام محقق بحرانی اشاره می کند که معتقد است: کثرت روایت حمید بن زیاد از قرشی دلالت بر آن دارد که وی فردی موثق و مورد اعتماد بوده است و سپس خود او را محدثی ضعیف قلمداد کرده است.4 از قرشی اثری به نام اصل برجای مانده است.5

پی نوشت ها

[1] ـ الغیبه 69. 2 ـ رجال الطوسی 49. 3ـ الفهرست (طوسی) 15، 67 و85. 4 ـ معجم رجال الحدیث 14/12.
[5] ــ الذریعه 2/165.*

دیگر منابع: جامع الرواة 2/15 طبقات اعلام الشیعه 1/218.

قاسم ـ کوفی (زنده در قرن دوم هجری)

قاسم بن خلیفه کوفی.

از مردمان کوفه و از محدثان مورد اعتماد بوده است.1 از ائمه(علیهم السلام)روایتی ندارد،2 ولی در برخی منابع نقل شده که روایاتی را از یحیی بن زید شهید3 (م125هـ )4 نقل کرده است. کسانی چون یحیی بن زکریا لؤلؤی5 و هشام بن یونس6 از وی روایت کرده اند. قاسم بن خلیفه از محدثانی است که روایات اندکی را نقل کرده است.7 او دارای کتاب الحدیث بوده است.8