پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2 / 182 خلاصة الاقوال 134.
[2] ــ رجال ابن داود 275.
[3] ــ کفایة الاثر 300.
[4] ــ عمدة الطالب 241.
[5] ــ رجال النجاشی 2 / 182 هدایة المحدثین 132.
[6] ــ کفایة الاثر 300.
[7] ــ رجال النجاشی 2 / 182 خلاصة الاقوال 134.
[8] ــ الذریعه 6 / 358.*

دیگر منابع: مجمع الرجال 5 / 45 منتهی المقال 5 / 220 جامع الرواة 2 / 16 نقد الرجال 270 منهج المقال 264 تنقیح المقال 2 / 19 مستدرکات علم رجال الحدیث 6 / 243.

قاسم ـ لؤلؤی (در عصر امام حسن عسکری(علیه السلام))

قاسم بن هشام لؤلؤی کوفی.

شیخ طوسی قاسم را در شمار شاگردان امام حسن عسکری(علیه السلام)آورده و بر آن است که او از ابوایوب روایت کرده است.1 کشّی به نقل از محمد بن مسعود عیاشی (م حدود 320هـ )، وی را فردی فاضل و خیّر توصیف می کند و می افزاید که از حسن بن محبوب روایت نقل کرده است.2 محقق سبزواری به دلیل روایت او از حسن بن محبوب، قاسم را از محدثان ممدوح می شمارد3 و علامه مجلسی وی را امامی مذهب می داند.4 او همچنین از جعفر بن محمد بن حکیم خثعمی روایت کرده است.5 به جز عیاشی، محمد بن یعقوب بن عمار کوفی6 و احمد بن میثم راویان اویند.7 قاسم لؤلؤی دو کتاب النهی و النوادر داشته که اولی را احمد بن مثیم،8 و دومی را محمد بن عمار گزارش کرده اند.9 از زندگی وی بیش از این اطلاعی در منابع دیده نشد.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 434.
[2] ــ اختیار معرفة الرجال 530. 3 ـ ذخیرة المعاد 3/639. 4 ـ الوجیزه 83. 5 ـ رجال النجاشی 2/257، ذیل محمد بن حکیم. 6 ـ الغیبه (نعمانی) 90 . نجاشی این فرد را محمد بن عمار ذکر می کند رجال النجاشی 2/185. 7 ـ الفهرست (طوسی) 128.
[8] ــ همان. 9 ـ رجال النجاشی 2/185. *

دیگر منابع: حاوی الاقوال 3/128 معالم العلماء 93 بحار الانوار 36/401 خلاصه الاقوال 134 رجال ابن داود 277 نقد الرجال 273 قاموس الرجال 7/378 تنقیح المقال 2/26 الذریعه 24/337 معجم رجال الحدیث 14/64.

قاسم ـ مسعودی (پس از 100 ـ 175هـ )

ابوعبدالله قاسم بن معن بن عبدالرحمان بن عبدالله بن مسعود کوفی مسعودی هذلی.

بعد از سال 100هـ متولد شد1 و اهل کوفه بود.2 او از اصحاب و یاران امام صادق(علیه السلام)بود3 و از ایشان و افرادی مانند عبدالملک بن عمیر، منصور بن معتمر،4 حسین بن عبدالله، هشام بن عروة و اعمش روایت نموده است. از شاگردان بزرگ ابوحنیفه در فقه بوده و ادبیات عرب را نزد محمد بن زیاد اعرابی آموخت.5

او فردی مورخ، نسب شناس و شاعر بود.6 روایتگرانی همچون خلاد بن خالد،7 مالک بن اسماعیل، معافی بن سلیمان، عبدالرحمان بن مهدی و عبدالله بن ولید از ایشان نقل روایت کرده اند.8 مسعودی مدتی از جانب مهدی عباسی (خلافت 158 ـ 169هـ )9 متولی امر قضاوت در کوفه بود، ولی هیچ گاه از این منصب ارتزاق نکرد.10 برخی وی را حنفی مذهب،11 و برخی امامی دانسته اند.12 کتاب های غریب المصنف، نوادر اللغة و کتاب النحو از آثار اوست.13 وی در سال 175هـ درگذشت.14

پی نوشت ها

[1] ـ سیر اعلام النبلاء 8/190.
[2] ــ الثقات 7/339.
[3] ــ رجال الطوسی 273.
[4] ــ تهذیب الکمال 23/449.
[5] ــ تاریخ الاسلام 11/297 و 298.
[6] ــ المعارف 249.
[7] ــ جامع الرواة 2/22.
[8] ــ تهذیب الکمال 23/450.
[9] ــ سیر اعلام النبلاء 8/191.
[10] ــ الطبقات الکبری 6/384.
[11] ــ الجواهر المضیئه 1/412.
[12] ــ تنقیح المقال 2/25.
[13] ــ هدیة العارفین 1/825.
[14] ــ تقریب التهذیب 2/121.*

دیگر منابع: کشف الظنون 2/1980 مجمع الرجال 5/52 رجال ابن داود 277 قاموس الرجال 7/376 منهج المقال 265 التاریخ الکبیر 7/170 الثقات 7/339 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 8/338 تنقیح المقال 2/25 اخبار القضاة 3/142.

قاسم ـ نهدی (در عصر امام رضا(علیه السلام))

ابومحمد قاسم بن فضیل بن یسار نهدی بصری.

او از اصحاب امام صادق(علیه السلام) بود1 و از آن حضرت2 و امام رضا(علیه السلام) (امامت 183 ـ 203هـ ) و نیز پدر خود فضیل بن یسار روایت نقل کرده است. روایتگرانی چون ربعی و صفوان از وی روایت نقل کرده اند.3 وی از محدثان موثق شیعه و مورد اعتماد4 و دارای کتابی بود که محمد بن ابی عمیر5 و ابوطالب عبدالله بن صلت6 آن را روایت کرده اند، اما اثری و نامی از آن در دست نیست، درحالی که آقابزرگ آن را کتاب الحدیث نامیده است.7

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 274 خلاصة الاقوال.
[2] ــ رجال النجاشی 2/134 و