الیونانیه11 ترجمه بخشی از کتاب سماع طبیعی تصنیف ارسطو ترجمه بخش هایی از کتاب آراء طبیعیه تصنیف فلوطرخس و شرح برخی از مقالات کتاب مسائل عددیه تصنیف ذیوفنطس12 ترجمه تحریر المطالع حکیم استعلابیوس که یعقوب کندی ترجمه او را اصلاح کرده است13 و نیز کتاب تحریر اکرثاوذوسیوس را به دستور مستعین عباسی (خلافت 248 ـ 252هـ ) به عربی برگرداند و ثابت بن قره حرانی (م 288هـ ) آن را اصلاح کرده است.14

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 304 و 305.
[2] ــ تاریخ الحکماء 262 و 263.
[3] ــ الفهرست (الندیم) 353.
[4] ــ تاریخ مختصر الدول 131.
[5] ــ الاعلام 5/196.
[6] ــ کتابخانه ابن طاووس 532.
[7] ــ عیون الانباء 303.
[8] ــ الفهرست 353.
[9] ــ عیون الانباء 304.
[10] ــ معجم المؤلفین 8/131.
[11] ــ الاعلام 5/196.
[12] ــ الفهرست 310، 314 و 353.
[13] ــ الذریعه 3/391.
[14] ــ کشف الظنون 1/142.*

دیگر منابع: الاعلام 5/197 فرهنگ معین 6/1464 هدیة العارفین 1/835 معجم المطبوعات العربیه 2/1510 لغت نامه دهخدا 11/15496 الذریعه 16/227 برهان قاطع 3/1530 تاریخ التراث العربی 4/510.

قمامه ـ کاتب (زنده در 193هـ )

قمامة بن یزید کاتب.

وی مولا و کاتب عبدالملک بن صالح بن علی هاشمی،1 حاکم موصل و مدینه و مردی بلیغ و فصیح بود.2 طبق گزارش منابع، او درباره عبدالملک بن صالح نزد رشید سعایت کرد،3 از این رو عبدالملک در سال 188هـ به دستور رشید روانه زندان شد.4 پس از فوت رشید و آغاز خلافت امین در سال 193هـ ، عبدالملک از حبس رهایی یافت و با حمایت امین قمامه را محکم بست و همراه چند گربه در حمامی محبوس کرد. قمامه پس از چندی در همان جا درگذشت.5 به قولی، عبدالملک او را با تبر گردن زد.6 کتاب رسائل اثر اوست.7

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ الطبری 8/302.
[2] ــ الفهرست (الندیم) 132و 139.
[3] ــ الکامل فی التاریخ 6/180.
[4] ــ تاریخ الیعقوبی 2/372.
[5] ــ همان 2/384.
[6] ــ الفهرست (الندیم) 132.
[7] ــ همان.*

دیگر منابع: العقد الفرید 2/29 فوات الوفیات 2/400 لغت نامه دهخدا 11/15651 الاعلام4/159.

قنبرهاسماعیل ـ مخزومی قیس ـ عامری (م 80هـ )

قیس بن ملوح بن مزاحم بن عدس بن ربیعة بن جعدة عامری مجنون عقیلی جعدی.

نام های دیگری مانند مهدی، اقرع1 و بختری برای او ذکر کرده اند.2 وی از طایفه بنی عامر بن صعصعه3 و اهل نجد بود4 که در زمان حکومت یزید بن معاویه (60 ـ 64هـ )5 و مروان بن حکم (64 ـ 65هـ )6 می زیست. و معاصر با قیس بن ذریح شاعر بود.7 وی شاعری8 عاشق پیشه9 بود که در عشق لیلی، دختر سعد که از کودکی با هم پرورش یافته بودند، دچار حیرت و سرگشتگی شد10 و دیوانه گشت و در این حالت همیشه شعر می گفت و در بیابان ها با حیوانات وحشی همدم بود و با آنها الفت گرفته بود.11 گاه در شام، گاه در نجد و گاه در حجاز دیده می شد.12 اشعارش فراوان و دارای حسن و ملاحت خاصی است.13 سرانجام وی را در میان سنگ های بیابان مرده یافتند و جنازه اش را تحویل خانواده اش دادند.14 اشعار وی در دیوانی جمع آوری شده و به دیوان قیس عامری معروف است.15 وی در سال 80هـ درگذشت.16 البته زمان فوتش را مختلف آورده اند.17

پی نوشت ها

[1] ـ الاغانی 2/1 و5.
[2] ــ سمط اللآلی 1/350.
[3] ــ همان جمهرة انساب العرب 289. 4 ـ الاعلام 5/208. 5 ـ سیر اعلام النبلاء 4/7.
[6] ــ الاغانی 2/16 نشوار المحاضره و اخبار المذاکره 5/109.
[7] ــ تاریخ الاسلام 5/219.
[8] ــ الاغانی 2/2.
[9] ــ معجم المؤلفین 8/135.
[10] ــ النجوم الزاهره 1/170.
[11] ــ تاریخ الاسلام 5/219.
[12] ــ معجم المؤلفین 8/135. 13 ـ تاریخ الاسلام 5/219 .
[14] ــ فوات الوفیات 3/213.
[15] ــ تاریخ الادب العربی (بروکلمان) 1/194.
[16] ــ فوات الوفیات 3/213.
[17] ــ النجوم الزاهره 1/170 و 171 تاریخ الادب العربی (بروکلمان) 1/194 شذرات الذهب 1/277 لغت نامه دهخدا 11/15723 تاریخ التراث العربی 3/2/122.

دیگر منابع: التنبیه چاپ شده در الامالی (قالی) 3/47 اخبار القضاة 1/128 الذریعه 8/32.

قیس ـ لیثی (5 ـ حدود 68هـ )

ابوزید قیس بن ذریح بن حباب بن سنة بن حذاقة بن طریف لیثی کنانی.

وی برادر رضاعی امام حسین(علیه السلام) بود و امام از مادر او شیر