دیگر منابع: تاریخ نامه طبری 1/5 الاغانی 19/238 لسان المیزان 5/109 معجم المؤلفین 9/162 لغت نامه دهخدا 43/573.

محمد ـ برمکی (قرن سوم هجری)

ابوعبدالله محمد بن اسماعیل بن احمد بن بشیر برمکی رازی، مشهور به صاحب الصومعه.

وی در شهر قم زندگی می کرد، هر چند گویا از آن دیار نبود و از محدثان موثق، و فردی سالم و درستکار بود.1 ابن غضائری وی را تضعیف کرده،2 ولی بسیاری از رجال شناسان تضعیف او را صحیح ندانسته و ردّ کرده اند. برمکی احادیث خویش را از کسانی چون علی بن حبیب مدائنی، احمد بن سلیمان و حسن بن علی بن فضّال (م 224هـ ) اخذ نموده و از ایشان روایت کرده است،3 ولی از ائمه(علیهم السلام)روایتی ندارد.4 شاگردانی چون محمد بن جعفر اسدی،5 ابراهیم بن نصیر و حمدویه بن نصیر از وی روایت کرده اند.6 او دارای کتاب التوحید بوده است.7 با توجه به سال وفات استادش ابن فضال، حیات وی را می توان قرن سوم دانست.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/231.
[2] ــ خلاصة الاقوال 155.
[3] ــ اختیار معرفة الرجال 4، 312 و 441.
[4] ــ رجال ابن داود 298.
[5] ــ من لایحضره الفقیه 2/4.
[6] ــ اختیار معرفة الرجال 4.
[7] ــ رجال النجاشی 2/231.*

دیگر منابع: منهج المقال 283 جامع الرواة 2/68 مجمع الرجال 5/150 هدایة المحدثین 228 منتهی المقال 5/367 تنقیح المقال 2/81 معجم رجال الحدیث 15/94 الذریعه 4/481.

محمد ـ بزرج (قرن سوم هجری)

محمد بن منصور بن یونس بزرج کوفی.

از زندگی وی اطلاع چندانی در دست نیست. گفته اند که وی اهل کوفه و فردی موثق بود.1 شیخ طوسی وی را در زمره راویانی که از ائمه(علیهم السلام)روایت نکرده اند، آورده است.2 بزرج کتابی دارد که محمد بن حسین صائغ (م 269هـ ) آن را روایت کرده است.3 به اعتبار این راوی، وی نیز از رجال قرن سوم به شمار آمده است.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/270.
[2] ــ رجال الطوسی 513.
[3] ــ الفهرست (طوسی) 151.*

دیگر منابع: جامع الرواة 2/204 تنقیح المقال 3/192 منهج المقال 326 خلاصة الاقوال 159 هدایة المحدثین 255 نقد الرجال 335 قاموس الرجال 8/405 معالم العلماء 108 معجم رجال الحدیث 17/276 الذریعه 6/365.

محمد ـ بُسری (م 238هـ )

ابوعبید محمد بن حسّان بُسری حسّانی.

منسوب به بُسر، از روستاهای اطراف حوران در دمشق است.1 ابوعبید از بزرگان صوفیه و همنشین ابوتراب نخشبی بود.2 وی از بزرگانی چون سعید بن منصور، عبدالغفار بن نجیع، آدم بن ابی ایاس و ابوصفوان کلابی حدیث شنیده و روایت کرده است.3 یاقوت می نویسد: بُسری زمانی به دمشق سفر کرد و در همان جا مجلس درس برپا ساخت.4 افرادی نظیر ابراهیم بن عبدالرحمان، محمد بن عثمان اذرعی و ابوزرعه عبدالرحمان بن واصل از شاگردان و راویان وی بودند.5 برپایه روایتی که ابوالقاسم قشیری نقل کرده، ابوعبید در جنگی که در مرز روم اتفاق افتاد، شرکت داشت.6 در تاریخ وفات وی اختلاف است ابن ملقن آن را 238هـ7 و بغدادی در حدود 269هـ دانسته است.8 قوام الاسلام و الطبیب دو تألیف بُسری است.9

پی نوشت ها

[1] ـ اللباب 1/152.
[2] ــ نفحات الانس 112.
[3] ــ تاریخ مدینة دمشق 52/279.
[4] ــ معجم البلدان 1/420.
[5] ــ تاریخ مدینة دمشق 52/279.
[6] ــ رساله قشیریه 690.
[7] ــ طبقات الاولیاء 363.
[8] ــ هدیة العارفین 2/18.
[9] ــ معجم البلدان 1/420.*

دیگر منابع: الانساب 1/350 طبقات الصوفیه 147، 176 و 192 المشتبه فی الرجال 1/74 معجم المؤلفین 9/179 ایضاح المکنون 2/244 و 311 لغت نامه دهخدا 2/4143.

محمد ـ بصری (م قرن سوم هجری)

ابوجعفر (ابوالحسن) محمد بن حسن بن هلال بن ابی زینب فیروز بصری قرشی هاشمی، مشهور به محبوب بن حسن.

از دانشمندان و محدثان ایرانی است که او و اجدادش را از موالی قریش خوانده اند1 و گویا از موالی بنی هاشم بوده اند، از این رو لقب قرشی و هاشمی یافته اند.2 خاندان او در بصره می زیستند و ابوجعفر هم طبیعتاً در این شهر زاده شده و به رشد و کمال علمی رسیده است، از این رو غالب اساتید و شاگردانش بصری هستند.3 محبوب بن حسن از اساتید بسیاری حدیث آموخته که برخی از آنان عبارت اند