پی نوشت ها

1ـ الفهرست (الندیم) 122. 2ـ تاریخ مدینة دمشق 53/286. 3ـ الفهرست (الندیم) 122. 4ـ تاریخ مدینة دمشق 2/391. 5 ـ رجال الطوسی 423.

محمد ـ جرجانی (قرن سوم هجری)

ابوجعفر محمد بن عمر جرجانی بغدادی.

از زیست نامه وی اطلاعی در دست نیست، جز آنکه وی را اهل بغداد دانسته1 و برخی مانند علامه حلی و تفرشی نام پدر او را عمرو ذکر کرده اند.2 نام او در زمره کسانی که از ائمه(علیهم السلام)روایت نکرده اند، آمده است.3 از نظر برخی رجال شناسان، وی وضعیت روشنی ندارد. احمد بن ابی عبدالله برقی (م 280هـ ) کتاب النوادر را از او روایت کرده است.4 با توجه به تاریخ مرگ راوی او برقی، وی را می توان از رجال قرن سوم به شمار آورد.

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (طوسی) 154.
[2] ــ خلاصة الاقوال 255 نقد الرجال 325.
[3] ــ رجال الطوسی 513.
[4] ــ رجال النجاشی 2/237.*

دیگر منابع: معالم العلماء 98 قاموس الرجال 9/484 مجمع الرجال 6/9 معجم رجال الحدیث 17/70 رجال ابن داود 508 تنقیح المقال 3/164.

محمد ـ جرجانی (م 258هـ )

ابوعبدالله محمد بن عبدالله بن سنجر جرجانی.

در گرگان به دنیا آمد. از دوران زندگی وی اطلاعات اندکی وجود دارد. گفته اند که او مدتی در بصره اقامت نمود و همچنین به شهرهای گوناگون مسافرت کرد و در نهایت در قطابه، روستایی در مصر سکونت گزید.1 وی از ابوعاصم،2 سفیان، خالد بن مخلد قطوانی، ابونعیم و فریابی روایت کرده و افرادی چون محمد بن مسیب ارغیانی، عبدالرحمان بن احمد رشدینی، محمد بن دلیل و عبدالرحمان مهری از وی روایت کرده اند.3 سهمی به نقل از یزید بصری می نویسد: جرجانی در بصره به نوشتن حدیث، نوغان داری و تولید ابریشم مشغول بود.4 او را محدث و حافظ بزرگی به حساب آورده اند. کتاب های المسند5 و العین در شش جزء از آثار اوست.6 جرجانی در سال 258هـ در صعید مصر درگذشت.7

پی نوشت ها

[1] ـ الاعلام 6/223.
[2] ــ الثقات 9/147.
[3] ــ تذکرة الحفاظ 2/579.
[4] ــ تاریخ جرجان 379.
[5] ــ تاریخ الاسلام 19/297.
[6] ــ معجم المؤلفین 10/218.
[7] ــ العبر 1/371.*

دیگر منابع: ترتیب المدارک 2/223 هدیة العارفین 2/16 دول الاسلام 244 سیر اعلام النبلاء 12/486.

محمد ـ جرجرایی (م 250هـ )

ابوجعفر محمد بن فضل جرجرایی کاتب.

کاتب فضل بن مروان1 و وزیر متوکل (خلافت 232 ـ 247هـ ) بود، ولی به دلیل اختلاف با او دستگیر شد و بعد از مدتی بار دیگر به وزارت رسید و توانست ثروت انبوهی به دست آورد.2 همچنین مدتی بعد به جهت اختلاف با منتصر (خلافت 247 ـ 248هـ ) برکنار شد، اما در دوره مستعین (خلافت 248 ـ 252هـ ) باز هم به سمت وزارت و ریاست دیوان فضه و خاتم منصوب شد.3 رجال نویسان اهل سنت او را دانشمند، ادیبی نکته سنج، شاعر، نویسنده4 و عالم به موسیقی معرفی کرده اند. او با اسحاق موصلی مکاتباتی داشت و سرانجام در سال 250هـ از دنیا رفت.5 اثر وی سی ورقه شعر است.6

پی نوشت ها

[1] ـ الوافی بالوفیات 4/324.
[2] ــ مختصر تاریخ دمشق 23/170.
[3] ــ تاریخ مدینة دمشق 55/95.
[4] ــ معجم البلدان 2/123.
[5] ــ معجم الشعراء 338.
[6] ــ الفهرست (الندیم) 192.*

دیگر منابع: تاریخ التراث العربی 4/2/222 معجم الشعراء 338 تاریخ الطبری 9/264 الکامل فی التاریخ 7/124 المنتظم 12/22 الفرج بعد الشده 2/26 و 4/419 تاریخ الفخری 242 الاعلام 6/329 مختصر تاریخ دمشق 23/170 تاریخ الاسلام 19/309.

محمد ـ جعفری (در عصر امام صادق(علیه السلام))

محمد بن حسن بن عبدالله جعفری.

از امام صادق(علیه السلام) روایت نقل کرده است1 و افرادی ضعیف و مورد طعن مانند عبدالله بن محمد بلوی و علی بن محمد بردعی از وی روایت نقل کرده اند.2 رجال شناسان شیعه وی را در نقل حدیث ضعیف به شمار آورده اند.3 کتاب علل الفرائض و النوافل اثر اوست.4

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/202.
[2] ــ هدایة المحدثین 233 رجال النجاشی 2/202.
[3] ــ خلاصة الاقوال 256 رجال ابن داود 503 رجال ابن غضائری 115.
[4] ــ جامع الرواة 2/94 تنقیح المقال 3/4.*