اعیان الشیعه به نقل از جاحظ، وی را از ادیبان برجسته شیعی دانسته است.5 در مقابل، بغدادی وی را در شمار علمای شافعی ذکر کرده است.6 ابوالفرج به نقل از ابوهفّان آورده است که محمد بن وهیب در جلساتی که در حضور یزید بن هارون برپا می شد، حضور می یافت و در آن مجلس رسم چنان بود که در فضایل خلفای ثلاثه صحبت می شد و از فضایل علی(علیه السلام)سخنی به میان نمی آمد. وی در نشستی از این قضیه رنجور شد و برآشفت و اشعاری در مدح و فضیلت علی(علیه السلام)سرود که ابیاتی از آن در الاغانی آمده است.7 ابنوهیب دارای مجموعه اشعاری بوده که به گفته الندیم، شامل پنجاه برگ بوده است.8 وی سرانجام در حدود 225هـ9 در بغداد10 درگذشت. بغدادی و کحّاله وفاتش را سال 391هـ ذکر کرده اند11 که به نظر می رسد اشتباه است.

پی نوشت ها

[1] ـ اعیان الشیعه 10/96.
[2] ــ الاغانی 19/74، 75 و 77.
[3] ــ معجم الشعراء 320.
[4] ــ الاغانی 19/74، 93 و 94.
[5] ــ اعیان الشیعه 10/96.
[6] ــ هدیة العارفین 2/57.
[7] ــ الاغانی 19/74، 83، 93 و 94.
[8] ــ الفهرست (الندیم) 189.
[9] ــ الاعلام 7/134.
[10] ــ اعیان الشیعه 10/96.
[11] ــ هدیة العارفین 2/57 معجم المؤلفین 12/97.*

دیگر منابع: الوافی بالوفیات 5/179 طبقات الشعراء (ابن معتز) 310 ـ 313 الموشح 367 العقد الفرید 6/388 نهایة الارب 2/34 تاریخ التراث العربی 2/4/72 الامالی (قالی) 206.

محمد ـ حنّاط (در عصر امام صادق(علیه السلام))

محمد بن عطیه حنّاط کوفی.

اهل کوفه و صحابی امام صادق(علیه السلام)بود1 و از آن حضرت روایت کرده است.2 برخی بر این باورند که او از امام باقر(علیه السلام) نیز روایت کرده است، اما مرحوم خوئی می گوید که او امام باقر(علیه السلام) را درک نکرده، ولی ممکن است قضیه ای را که در زمان امام باقر(علیه السلام)اتفاق افتاده، نقل کرده باشد.3 راویانی چون ابن ابی عمیر،4 محمد بن سنان و محمد بن داود از او روایت کرده اند.5 علامه حلّی وی را هم در قسم اول کتابش ذکر کرده و ثقه دانسته6 و هم در ردیف قسم دوم برشمرده و ضعیف توصیف کرده است.7 نجاشی در هنگام ترجمه برادرانش حسن و علی بن عطیه، وی و برادرانش را ثقه دانسته است.8 کتاب الحدیث اثر وی می باشد.9

پی نوشت ها

[1] ـ رجال البرقی 21.
[2] ــ رجال النجاشی 2/255.
[3] ــ معجم رجال الحدیث 16/285.
[4] ــ رجال النجاشی 2/255.
[5] ــ جامع الرواة 2/150.
[6] ــ خلاصة الاقوال 164.
[7] ــ همان.
[8] ــ رجال النجاشی 1/149.
[9] ــ الذریعه 6/363.*

دیگر منابع: نقد الرجال 320 رجال ابن داود 506 قاموس الرجال 8/270 منهج المقال 305 مجمع الرجال 5/262 حاوی الاقوال 2/248 رجال الطوسی 295 تنقیح المقال 3/150 الوجیزه 99 مستدرکات علم رجال الحدیث 7/208.

محمد ـ حناط (قرن سوم هجری)

محمد بن مروان مدنی حناط (خیاط).

نجاشی از او یاد کرده و می گوید: ثقه و قلیل الحدیث است و کتابی دارد که علی بن اسحاق کسائی آن را گزارش کرده است.1 شیخ طوسی دو نفر با عناوین محمد بن مروان جلاّب و محمد بن مروان خطاب را ذیل اصحاب امام هادی(علیه السلام)آورده و اولی را توثیق می کند.2 درباره اتحاد آنان سخنی گفته نشده، لیکن از آنجا که تألیفی برای آنها ذکر نشده، در اینجا فقط به نام ایشان اشاره شده است. در رجال ابن داود نام حناط در زمره کسانی که از ائمه روایتی ندارند، ذکر شده است.3 اگر این سه نفر را بتوان یک نفر دانست، آن گاه وی از مؤلفان قرن سوم به شمار خواهد بود.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/262.
[2] ــ رجال الطوسی 423 و 424.
[3] ــ رجال ابن داود 335.*

دیگر منابع: خلاصة الاقوال 158 جامع الرواة 2/160 معجم رجال الحدیث 17/220 قاموس الرجال 9/562 مستدرکات علم رجال الحدیث 7/320 مجمع الرجال 6/40.

محمد ـ حنینی (م 277هـ )

ابوجعفر محمد بن حسین بن موسی حنینی خزار کوفی جندی.

اهل کوفه بود که به بغداد رفت و نزد کسانی چون عبیدالله بن موسی عبسی، مالک بن اسماعیل نهدی و عمر بن حفص بن غیاث حدیث شنید و در علم حدیث تبحر پیدا کرد. علمای اهل سنت او را محدثی ثقه و راستگو دانسته اند.1 کسانی چون محمد بن مخلد، ابوعبدالله محاملی و عثمان بن سماک از او حدیث نقل کرده اند. او