17/319 و 323.
[4] ــ الکافی 1/74، 3/227 و 2/250.
[5] ــ رجال النجاشی 2/385.
[6] ــ عیون اخبار الرضا(علیه السلام) 2/120.
[7] ــ الکافی 1/74.
[8] ــ دلائل الامامه 367.
[9] ــ فرج المهوم 225.
[10] ــ الغیبه (نعمانی) 156.
[11] ــ خلاصة الاقوال 253.
[12] ــ رجال ابن داود 507.
[13] ــ رجال النجاشی 2/216.
[14] ــ همان.
[15] ــ الفهرست (طوسی) 153.*

دیگر منابع: تنقیح المقال 3/151 الوجیزه 99 قاموس الرجال 8/273 جامع الرواة 2/150 معالم العلماء 103 الذریعه 1/10 و 25/96.

محمد ـ صیرفی (در عصر امام رضا(علیه السلام))

محمد بن اسحاق بن عمار بن حیان صیرفی تغلبی کوفی.

از یاران خاص و مورد اعتماد امام کاظم(علیه السلام) و فقیهی عالم و پرهیزکار، و از جمله کسانی بود که روایات نصّ بر امامت حضرت رضا(علیه السلام)را از امام کاظم(علیه السلام) نقل کرده است.1 او همچنین در شمار اصحاب امام رضا(علیه السلام) قرار داشت2 و از آن دو بزرگوار و همچنین محمد بن حکیم و عمار نوفلی روایت نقل کرد، چنان که محمد بن بکر بن جناح، صفوان بن یحیی، حسن بن محبوب، قاسم بن اسماعیل، ابن ابی عمیر و علی بن یحیی از او بهره برده اند.3 شیخ صدوق او را از واقفیه دانسته4 و علامه در عمل به روایات او توقف کرده است،5 اما نجاشی با تعبیر ثقه و عین از او یاد می کند و می گوید: کتابی دارد که راویان آن زیاد هستند،6 گرچه وی نام کتابش را ذکر نمی کند.

پی نوشت ها

[1] ـ الارشاد 2/247 و 248.
[2] ــ رجال الطوسی 388.
[3] ــ جامع الرواة 2/66.
[4] ــ عیون اخبار الرضا(علیه السلام) 2/213.
[5] ــ خلاصة الاقوال 158.
[6] ــ رجال النجاشی 2/262.*

دیگر منابع: معجم رجال الحدیث 15/70 منهج المقال 282 هدایة المحدثین 227 طرائف المقال 1/342 حاوی الاقوال 3/226 مجمع الرجال 5/148 جامع المقال 117 الفهرست (طوسی) 149 رجال ابن داود 297 الوجیزه 90.

محمد ـ صیرفی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

محمد بن حسن صیرفی کوفی.

وی را اهل کوفه1 و از اصحاب امام صادق(علیه السلام)شمرده2 و گفته اند که به طور مستقیم از امامان معصوم (علیهم السلام) روایت نقل نکرده است.3 برخی این قول را نپذیرفته و گفته اند که اینکه شیخ طوسی او را صحابی امام ششم دانسته، زیرا ظاهراً روایتی از آن حضرت داشته است.4 کتاب التحریف و التبدیل اثر مهم اوست.5

پی نوشت ها

[1] ـ تنقیح المقال 3/103.
[2] ــ رجال الطوسی 284.
[3] ــ رجال ابن داود 305.
[4] ــ معجم رجال الحدیث 15/262.
[5] ــ الفهرست (طوسی) 151 معالم العلماء 107.*

محمد ـ صیرفی (در عصر امام کاظم(علیه السلام))

ابوعبدالله محمد بن عذافر بن عیسی بن افلج صیرفی خزاعی کوفی مدائنی.

پدرش ابومحمد اهل کوفه و از موالی خزاعه بود1 و او خود از اصحاب امام صادق و امام کاظم(علیهما السلام)بود2 و از آن دو بزرگوار و نیز از امام باقر (علیه السلام)روایت کرده است.3 همچنین از پدرش و عمر بن یزید و عبدالله بن سنان حدیث نقل کرده است.4 از وی افرادی چون محمد بن اسماعیل بن بزیع5 و عمرو بن عثمان روایت کرده اند.6 رجال شناسان

شیعه صیرفی را موثق دانسته اند.7 کتاب الحدیث اثر اوست.8 تاریخ وفات وی معلوم نیست. نجاشی می نویسد: تا روزگار امام رضا(علیه السلام)زنده، و عمرش به هنگام مرگ 93 سال بود.9 بنابراین در اواخر قرن اول و یا اوایل قرن دوم زاده شده است.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/260.
[2] ــ رجال الطوسی 297 و 359.
[3] ــ معجم رجال الحدیث 16/281.
[4] ــ جامع الرواة 2/148.
[5] ــ الفهرست (طوسی) 148.
[6] ــ اختیار معرفة الرجال 210.
[7] ــ رجال ابن داود 323.
[8] ــ الذریعه 6/363.
[9] ــ رجال النجاشی 2/260.*

دیگر منابع: رجال البرقی 20 و 49 تنقیح المقال 3/150 قاموس الرجال 8/268 مستدرکات علم رجال الحدیث 7/206 الوجیزه 99 معالم العلماء 105.

محمد ـ صیرفی (زنده در قرن دوم هجری)

محمد بن یحیی صیرفی.

از زندگی، آموزش و نقش وی اطلاع چندانی در دست نیست. گفته اند که وی از راویانی چون حماد بن عثمان، حماد الناب صحابی امام صادق (علیه السلام) و محمد بن سفیان روایت کرده و افرادی مانند عباس بن معروف، عبدالله بن جبلّه (م 219 هـ )1 و محمد بن خالد برقی از او روایت نمودند.2 رجال نویسان صیرفی را امامی و مجهول الحال دانسته اند.3 او دارای کتاب الحدیث است.4 تاریخ درگذشت وی به دست نیامد، اما با توجه به اساتید و شاگردانش و نیز مصاحبتش با امام