صادق(علیه السلام)، روشن است که در قرن دوم می زیسته، هر چند احتمال دارد که قرن سوم را هم درک کرده باشد.

پی نوشت ها

[1] ـ جامع الرواة 2/217.
[2] ــ الفهرست (طوسی) 148.
[3] ــ تنقیح المقال 3/200.
[4] ــ الذریعه 6/366.*

دیگر منابع: قاموس الرجال 9/653 مجمع الرجال 6/70 منهج المقال 329 طرائف المقال 1/359 جامع المقال 129 معالم العلماء 104 هدایة المحدثین 259 مستدرکات علم رجال الحدیث 7/369 معجم رجال الحدیث 18/39.

محمد ـ صیمری (در عصر امام هادی(علیه السلام))

محمد بن اسماعیل بن صالح قمی صیمری.

از اصحاب و یاران امام هادی(علیه السلام) بود.1 از علی بن حسن روایت نمود و محمد بن یحیی از او روایت کرده است.2 صیمری فردی ادیب و شاعر بود و اشعاری در مدح امام هادی،3 و قصیده ای در رثای ایشان و تعزیت امام حسن عسکری(علیهما السلام)سروده است.4 اثر او دیوان شعر می باشد،5 هر چند چیزی از اثر وی در اختیار نیست.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 424.
[2] ــ جامع الرواة 2/77.
[3] ــ معالم العلماء 152.
[4] ــ قاموس الرجال 8/66.
[5] ــ الذریعه 9/981.*

دیگر منابع: تنقیح المقال 2/83 معجم رجال الحدیث 15/109 طرائف المقال 1/343 مجمع الرجال 5/159 نقد الرجال 293 اعیان الشیعه 9/123 مستدرکات علم رجال الحدیث 6/463 بحارالانوار 50/214.

محمد ـ صیمری (212 ـ 275هـ )

ابوعنبس محمد بن اسحاق بن ابراهیم بن ابی العنبس صیمری بغدادی کوفی.

اصل وی را از کوفه دانسته اند، اما چون مدتی قاضی صیمرة، ناحیه ای در غرب ایران و در کوه های زاگرس بود، نسبت صیمری یافت.1 تاریخ ولادت او را 212هـ دانسته اند.2 ابوعنبس ادیب، شاعر، فکاهی نویس و منجم دربار عباسی بود.3 میل شدید او به طنز از همان آغاز، او را دلقکی مشهور ساخت تا آنجا که به بارگاه متوکل عباسی (خلافت 232 ـ 247هـ ) راه یافت و ندیم او شد و تا زمان معتمد (خلافت 256 ـ 279هـ ) مقیم بغداد بود.4 صیمری گویا در علم کلام صاحب اطلاع بوده، زیرا ابوالعبر او را متکلم خوانده و ابن بطه نیز سخن وی را بازگو کرده و به همین جهت او را در زمره اصحاب کفر و ضلالت قرار داده است.5 وی شاعری هجاگوی بود و بیشتر شاعران هم عصر خود را هجو گفت.6 حتی طباخ معتمد نیز از گزند زبان وی در امان نماند.7 وی معاصر بحتری، شاعر مشهور و پرآوازه روزگار خویش بود و حکایاتی با وی دارد.8 قفطی ضمن آنکه ابوعنبس را در زمره مطلعین به علم نجوم یاد می کند، او را متهم می کند که آثار دیگران را بر می گرفته و به نام خود می خوانده است.9 موضوع کتاب های وی بیشتر طنز است. با توجه به عناوین این آثار و تنوع موضوعات آنها می توان چنین گمانه زد که وی از نمایندگان بارز نثر طنزآمیز بوده است. ابوالعنبس سرانجام به سال 275 هـ در بغداد وفات یافت، اما در کوفه به خاک سپرده شد.10

او دارای آثار و تألیفات بسیاری بوده و الندیم بالغ بر چهل اثر وی را ذکر کرده که از این قرارند: تأخیر المعرفه الجوابات المسکته المدخل فی صناعة التنجیم العاشق و المعشوق الحوایین و التریاقات صاحب الزمان الرّد علی المنجمین فضل السلم علی الدرجه الخلعتین الطنبلنب الدولتین فی تفضیل الخلافتین استغاثة الجمل الی ربّه کورابلاء کتاب الفأس بن الحائک فضل السرم علی الفم طوال اللحی تذکیة العقول الموالید الرد علی المتطببین السحاقات و البغایین النوادر و الاشعار عنقاء مغرب الخضخضة فی جلد عمیرة الراحة و منافع الفدارة اخبار ابی فرعون کندر بن جحدر11 اصل الاصول فی علم المیقات الرد علی المنجمین فضائل حلق الرأس تفسیر الرویا هندسة العقل نوادر الحوصی الاحادیث الشاذة مناظرته للبحتری فضائل الزق نوادر القواد عجائب البحر دعوة العامة مساوی العوام و اخبار السفلة الاغتام الاخوان و الاصدقاء الرد علی ابی میخائیل الصید نانی فی الکیمیاء کنی الدواب احکام النجوم کتاب الثقلاء فضل السلم علی الرحة و المدخل الی علم النجوم.12

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 168.
[2] ــ هدیة العارفین 2/19.
[3] ــ معجم الادباء 18/9.
[4] ــ الانساب 3/577.
[5] ــ دائرة المعارف بزرگ اسلامی 6/77.
[6] ــ معجم الشعراء 351.
[7] ــ معجم الادباء 351.
[8] ــ الاغانی 21/52.
[9] ــ تاریخ الحکماء 267.
[10] ــ المنتظم 12/271.
[11] ــ همان.
[12] ــ الفهرست (الندیم) 169 و 336.*

دیگر منابع: تاریخ بغداد 1/238 الاعلام 6/28 معجم المؤلفین 9/38 النجوم الزاهره 3/74 ریحانة الادب 3/469 مروج الذهب 4/102 الوافی بالوفیات 2/191 الذریعه 12/83.