اللباب فی تهذیب الانساب2/279 العبر 1/394 الجرح و التعدیل 7/187 البدایة و النهایه 11/52 معجم المؤلفین 8/291.

محمد ـ طرسوسی (قرن سوم هجری)

ابواحمد محمد بن احمد بن روح طرسوسی.

از زیست نامه او اطلاع چندانی در دست نیست. ابواحمد منسوب به طرسوس، شهری در شام و گویا از محدثان شیعه می باشد، هر چند از ائمه(علیهم السلام) روایتی ندارد.1 به گفته حاکم حسکانی، او از محمد بن خالد عباسی روایت کرده و محمد بن مسعود عیسی (م 320 هـ ) در تفسیر خود از وی روایت نقل کرده است.2 ابواحمد طرسوسی دارای تألیفی بوده که احمد بن ادریس (م 306 هـ ) راوی آن است.3 آقابزرگ تهرانی این اثر را کتاب الحدیث نامیده است.4 تاریخ درگذشت وی در دست نیست، ولی با توجه به وفات شاگردانش، از مؤلفان قرن سوم به شمار می رود.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال ابن داود 293 تنقیح المقال 2/71.
[2] ــ شواهد التنزیل 2/403.
[3] ــ رجال النجاشی 2/196.
[4] ــ الذریعه 6/360.*

محمد ـ طلحی (قرن سوم هجری)

محمد بن عیسی طلحی.

از زیست نامه او هیچ گزارشی در منابع نیست. تنها می دانیم که وی از محدثان شیعه بوده و کتابی به نام دعوات الایام (ادعیة الطلحی) داشته که محمد بن حسین بن عبدالعزیز اشعری آن را روایت کرده است.1 از آن رو که محمد بن حسن بن ولید (م 343 هـ ) راوی عبدالعزیز اشعری،2 و اشعری شاگرد طلحی است، به دست می آید که وی در قرن سوم می زیسته است. گفتنی است برخی رجالیون احتمال داده اند که او همان محمد بن علی بن عیسی قمی باشد3 که پدرش به طلحی شهرت داشت،4 ولی هیچ دلیل موجهی نیاورده اند.

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (طوسی) 130.
[2] ــ رجال الطوسی 6259.
[3] ــ نقد الرجال 4/292 طرائف المقال 1/259.
[4] ــ رجال النجاشی 2/278.*

دیگر منابع: معالم العلماء 94 جامع الرواة 2/166 هدایة المحدثین 248 تنقیح المقال 3/167 منهج المقال 313 معجم رجال الحدیث 17/121.

محمد ـ طنبوری (م حدود 290هـ )

ابوجعفر محمد بن علی بن امیة بن عمرو طنبوری، ملقب به ابوحشیشه.

از پیشینه حیات وی اطلاعات زیادی در دست نیست، اما از حضور وی در دربار تنی چند از خلفای عباسی برمی آید که از عمری نسبتاً طولانی برخوردار بوده است. او از عمویش محمد بن ابی امیه شاعر و مأمون حکایت کرد. جعفر بن ابی قدامه، میمون بن هارون و یعقوب بن اسرائیل نیز از او روایت کرده اند. وی ادیب، شاعر و موسیقی دان بود.1 ابوالفرج اصفهانی می نویسد: خاندان ابوحشیشه همگی در دربار ابراهیم بن مهدی خدمت می کردند و پدر و جد و دایی های وی از کاتبان دربار بودند.2 او خود در کودکی به خوانندگی روی آورد و با کمک مخارق به دربار مأمون (خلافت 198 ـ 218هـ ) راه یافت و در دربار چند تن دیگر از خلفای عباسی، از جمله متوکل (خلافت 232 ـ 247 هـ ) و مستعین (خلافت 248 ـ 252هـ ) به خوانندگی و مدح آنان پرداخت.3 کتاب المغنی المجید و کتاب اخبار الطنبوریین اثر وی می باشد.4 او سرانجام در حدود 2905 و به نقلی، قبل از سال 279 هـ در سامرا درگذشت.6

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ مدینة دمشق 54/249 و 250.
[2] ــ الاغانی 23/75.
[3] ــ معجم الشعراء 330.
[4] ــ الفهرست (الندیم) 162.
[5] ــ هدیة العارفین 2/21.
[6] ــ تاریخ التراث العربی 2/4/206 معجم المؤلفین 10/310.*

دیگر منابع: تاریخ بغداد 3/57 مختصر تاریخ دمشق 23/70 الاعلام 6/272 طبقات الشعراء (ابن معتز) 322 الوافی بالوفیات 4/112.

محمد ـ طوسی (حدود 180 ـ 242هـ )

ابوالحسن محمد بن اسلم بن سالم بن یزید طوسی کندی خراسانی.

در حدود 180 هـ متولد شد و از کسانی چون یزید بن هارون، جعفر بن عون، یعلی بن عبید، حسین بن ولید نیشابوری و نضر بن شمیل بهره برد.1 رجال نویسان اهل سنت او را از بزرگان مشرق زمین و فردی محدث، زاهد، حافظ حدیث و موثق دانسته اند.2 برخی از معاصران از وی با عنوان مفسر و متکلم یاد کرده اند.3 روایتگرانی نیز مانند ابراهیم بن هانی، محمد بن عبدالوهاب، ابراهیم بن ابی طالب، محمد بن وکیع، حسین بن محمد قبانی و ابن خزیمه از او روایت