کرده اند.4 کتاب های المسند، الاربعون، تفسیر القرآن، الایمان و الاعمال فی الردّ علی الکرامیه، و الردّ علی الجهمیة اثر اوست.5 طوسی سرانجام در سال 242 هـ در نیشابور درگذشت.6

پی نوشت ها

[1] ـ سیر اعلام النبلاء 12/195.
[2] ــ تذکرة الحفاظ 2/532.
[3] ــ معجم المؤلفین 9/52.
[4] ــ تاریخ الاسلام 18/409.
[5] ــ معجم المؤلفین 9/52.
[6] ــ سیر اعلام النبلاء 12/204.*

دیگر منابع: شذرات الذهب 2/100 طبقات الحفاظ 238 الثقات 9/97 الاعلام 6/34 الوافی بالوفیات 2/204 الجرح و التعدیل 7/201 کشف الظنون 1/58 دول الاسلام 131 النجوم الزاهره 2/308 التاریخ الصغیر 2/347 معجم المفسرین 2/492 هدیة العارفین 2/13.

محمد ـ طیالسی (162 ـ 259هـ )

ابوعبدالله محمد بن خالد بن عمر طیالسی تمیمی.

در حدود 162 هـ زاده شد و در کوفه، در منطقه صحرای جرم می زیست1 و از اصحاب امام کاظم(علیه السلام) به شمار می آمد، هر چند از امامان(علیهم السلام) روایت نقل نکرده است.2 او از محدثانی چون سیف بن عمیر و صالح بن عقبه روایت کرده و راویانی مانند محمد بن علی بن محبوب، علی بن حسن فضّال، سعد بن عبدالله، معاویه بن حکیم و دیگران از وی روایت کرده اند.3 او امامی مذهب است که عده ای از بزرگان از او روایت کرده و حمید بن زیاد اصول زیادی از وی نقل می کند.4 کتاب النوادر از اوست. طیالسی در شب چهارشنبه جمادی الثانی سال 259 در 97 سالگی درگذشت.5

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/229.
[2] ــ رجال الطوسی 360 و 499.
[3] ــ معجم رجال الحدیث 16/69 و 70.
[4] ــ تنقیح المقال 3/114.
[5] ــ رجال النجاشی 2/229.*

دیگر منابع: الفهرست (طوسی) 149 جامع الرواة 2/111 قاموس الرجال 9/252 هدایة المحدثین 237 مستدرکات علم رجال الحدیث 7/83 نقد الرجال 305 مجمع الرجال 5/207 الذریعه 2/362 جامع الرواة 2/111 معالم العلماء 106.

محمد ـ ظاهری (255 ـ 297هـ )

ابوبکر محمد بن داود بن علی بن خلف ظاهری اصفهانی بغدادی.

در سال 255 هـ در بغداد به دنیا آمد و زندگی کرد. بعضی از نویسندگان، اصل او را از اصفهان می دانند.1 وی در هفت سالگی به حفظ قرآن روی آورد و در ده سالگی به آموختن شعر، حدیث و ادبیات پرداخت و از پدرش و عباس دوری و ابوقلابه رقاشی حدیث نقل کرد و راویانی چون ابوعمر محمد بن یوسف، نفطویه و دیگران از وی حدیث نقل کرده اند. رجال نویسان اهل سنت وی را عالمی فقیه، ادیب و شاعر دانسته اند.2 وی بعد از فوت پدرش که بانی مذهب ظاهریه بود، طبق این مذهب در بغداد فتوا می داد و مناظراتی نیز با عباس بن سریج انجام داد.3 اصفهانی در سال 297 هـ در بغداد به قتل رسید.4 آثار وی عبارت اند از: الزهرة فی الآداب و الشعر النقض فی الفقه الفرائض المناسک اختلاف مصاحف الصحابه5 الانذار الاعذار الوصول الی معرفة الاصول الایجاز الرد علی ابن شرشیر الرد علی ابی عیسی الضریر الانتصار من ابی جعفر الطبری6 مختار الاشعار البراعه الانتصار لأبیه من الناشی المتکلم و التقصی فی الفقه.7 کتاب آخری احتمالا همان النقض باشد.

پی نوشت ها

[1] ـ الاعلام 6/120.
[2] ــ تاریخ الاسلام 22/263.
[3] ــ سیر اعلام النبلاء 13/109.
[4] ــ تاریخ بغداد 5/256.
[5] ــ سیر اعلام النبلاء 13/109.
[6] ــ الفهرست (الندیم) 272.
[7] ــ الوافی بالوفیات 3/58.*

دیگر منابع: معجم المؤلفین 9/296 وفیات الاعیان 4/259 المنتظم 13/98 تذکرة الحفاظ 2/660 ایضاح المکنون 1/620 البدایة و النهایه 11/110 الکامل فی التاریخ 8/59 شذرات الذهب 2/226.

محمد ـ عبدی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

محمد بن بهلول بن مسلم عبدی کوفی.

مرحوم کلینی روایتی از وی نقل کرده1 که آن را به امام صادق(علیه السلام)نسبت داده، اما ابن داود نامش را در زمره کسانی که از ائمه(علیهم السلام) روایت ندارند، آورده است.2 رجالیون متأخر برخی او را مجهول قلمداد کرده،3 برخی ضعیف4 و بعضی هم به دلیل روایت یحیی بن زکریا از او، موثق دانسته اند.5 نجاشی او را صاحب کتابی می داند که یحیی بن زکریا لؤلؤیی آن را گزارش کرده است.6

پی نوشت ها

[1] ـ الکافی 2/253.
[2] ــ رجال ابن داود 166.
[3] ــ تنقیح المقال 2/89.* 4ـ حاوی الاقوال 4/232. 5 ـ جامع المقال 87. 6 ـ رجال النجاشی 2/276.

دیگر منابع: جامع الرواه 2/81 قاموس الرجال 9/146.