النبلاء 11/469.
[4] ــ تذکرة الحفاظ 2/494.
[5] ــ سیر اعلام النبلاء 11/469 و 470.
[6] ــ هدیة العارفین 2/13.*

دیگر منابع: الوافی بالوفیات 3/304 شذرات الذهب 2/101 تاریخ الاسلام 18/442 الثقات 9/113 تهذیب الکمال 25/510 طبقات الحفاظ 219 ایضاح المکنون 1/212.

محمد ـ مدنی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

ابوجعفر محمد بن عبدالله بن محمد بن عمر بن علی بن ابی طالب(علیه السلام) مدنی عمری.

اهل مدینه بود و از امام صادق(علیه السلام)1 و برادرش عیسی بن عبدالله عمری2 حدیث نقل کرده و در طریق برخی روایات واقع شده است.3 مادرش ام ولد4 و جده اش خدیجه دختر امام زین العابدین(علیه السلام)بود.5 پدرش عبدالله به دستور منصور (خلافت 136 ـ 158هـ ) از مدینه اخراج گردید6 و اواخر خلافت وی درگذشت.7 محمد پنج فرزند داشت که برخی از آنها در طالقان و مولتان، نوحی هند8 به پادشاهی رسیدند.9 عده ای از رجال نویسان او را امامی مذهب خوانده10 و ستوده اند.11 رساله کوچکی با عنوان نسخة الصادق دارد که آن را از امام صادق(علیه السلام)روایت کرده است.12

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/259.
[2] ــ تنقیح المقال 3/145.
[3] ــ رجال النجاشی 2/259.
[4] ــ لباب الانساب 1/361.
[5] ــ تاریخ الاسلام 9/472. 6 ـ الکامل 5/544. 7 ـ تاریخ الاسلام 9/472. 8 ـ معجم البلدان 5/189. 9 ـ عمدة الطالب 405. 10 ـ تنقیح المقال 3/145. 1
[1] ـ رجال ابن داود 320 تنقیح المقال 3/145.
[12] ــ رجال النجاشی 2/259 مجمع الرجال 5/248.

دیگر منابع: معجم رجال الحدیث 16/245 نقد الرجال 317 قاموس الرجال 8/253 مستدرکات علم رجال الحدیث 7/189 الذریعه 24/152 جامع الرواة 2/144.

محمد ـ مدنی (م حدود 200هـ )

ابوالحسن محمد بن حسن بن زباله مدنی مخزومی قرشی حجازی، معروف به ابن زبالة.

یکی از اصحاب مالک بن انس بوده است1 و از مالک، اسامة بن زید بن اسلم و دیگران روایت نقل می کرد.2 افرادی چون احمد بن صالح بصری، زبیر بن بکار و دیگران از او روایت نقل می کردند.3 ایشان مردی فقیه، اخباری4 و عالم به علم انساب بوده است.5 بیشتر رجال شناسان اهل تسنن او را تضعیف نموده و گفته اند که او فردی کذاب بوده و از خود حدیث وضع و جعل می نمود و گاهی اوقات حدیث دیگران را سرقت می نمود.6 از جمله آثار مهمش کتاب المدینه واخبارها، کتاب الشعراء و کتاب الالقاب می باشد.7 در حدود 200هـ وفات کرده است.8

پی نوشت ها

[1] ـ لسان المیزان 5/136.
[2] ــ تهذیب الکمال 25/60.
[3] ــ خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 9/115. 4 ـ معجم المؤلفین 9/191.
[5] ــ الفهرست (الندیم) 121.
[6] ــ تقریب التهذیب 2/154.
[7] ــ الفهرست (الندیم) 121.
[8] ــ تقریب التهذیب 2/154 هدیة العارفین 2/9.*

دیگر منابع: الضعفاء الصغیر (بخاری) 205 المجروحین 2/274 کشف الظنون 1/29 لغت نامه دهخدا 1/279.

محمد ـ مرادی (م حدود 209هـ )

ابوجعفر محمد بن منصور بن یزید مرادی زیدی کوفی.

از برجستگان شیعه اهل بیت(علیهم السلام) در عراق بود.1 حدیث را از کسانی چون حسن بن عبدالواحد کوفی2 و سلیمان بن خالد3 فرا گرفت. ابوجعفر استاد قرائت بود و آن را از اصحاب حمزة بن حبیب، از پیشوایان هفتگانه علم قرائت آموخت.4 از شاگردان وی در حدیث و قرائت افرادی چون احمد بن محمد بن سعید همدانی،5 حسین بن سعدان6 و عبدالله بن عبدالمجید را می توان نام برد.7 کحاله با استفاده از آثار بر جای مانده از او نوشته که مرادی در علومی چون تفسیر، حدیث، فقه، تاریخ و قرآن مهارت داشت.8 الندیم او را از علمای زیدیه دانسته و آثار متعددی را برای او ذکر کرده که عبارت اند از: التفسیر الکبیر التفسیر الصغیر کتاب احمد بن عیسی (امالی) سیرة الائمة العادله کتابهایی در احکام مثل طهارة و صلوة الخمیس رساله ای از زبان برخی از سادات علوی خطاب به حسن بن زید علوی در طبرستان9 علوم آل محمد(صلی الله علیه وآله) کتاب الذکر المناهی10 و عدد سور القرآن وعدد آیاته وعدد کلماته و حروفه ونصفه و اثلاثه و اخماسه و اسداسه و اسباعه و اثمانه و اتساعه و اعشاره و اجزاء عشرین و اجزاء ثلاثین. کتاب اخیر در جای دیگری به اختلاف المصاحف تعبیر شده است.11 تاریخ وفات وی حدود 290هـ است.12

پی نوشت ها

[1] ـ شرح الازهار 1/125. 2ـ مقاتل الطالبیین 348. 3ـ بحار الانوار 83/70.