اصفهان از توابع اهواز3 در سال 127هـ دانسته اند.4 او از افرادی چون ابن مبارک بن فضاله و پدر خود عبدالله بن محمد روایت نقل کرده5 و افرادی چون یحیی بن حمزه و جعفربن سلیمان ضبعی از او روایت نقل کرده اند.6 وی در سال 158هـ بعد از پدرش منصور (خلافت 136 ـ 158هـ ) به خلافت رسید7 و به مدت ده سال و 45 روز بر مسند خلافت نشست.8 گویند که ابتدا با استقبال گرم عموم مردم روبه رو شد و با اعلان فرمان عفو عمومی، تمامِ زندانیان سیاسی را آزاد کرد و به قتل و شکنجه و آزار مردم خاتمه داد و تمام اموال منقول و غیرمنقول را که در زمان پدرش مصادره شده بود، به صاحبان آنها برگردانید.9 ولی پس از یک سال، تغییر روش داد و بساط عیش و خوش گذرانی و سخت گیری با مردم به ویژه علویان را شروع نمود10 و در حرمت شراب با امام موسی کاظم(علیه السلام) به مناظره پرداخت11 و مدتی آن امام همام را زندانی نمود و پس از مدتی با دیدن خوابی امام را آزاد کرد.12 از او اشعاری باقی مانده است.13 سرانجام در ماه محرم سال 169 بر اثر واژگون شدن از اسب در حال شکار14 یا بنا بر قولی، بر اثر مسمومیت15 در ماسبدان درگذشت و پسرش هارون بر او نماز گزارد.16

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ خلیفة بن خیاط 357.
[2] ــ معجم البلدان 2/307.
[3] ــ همان 1/288. 4 ـ تاریخ بغداد 5/391.
[5] ــ الوافی بالوفیات 3/300.
[6] ــ سیر اعلام النبلاء 7/400. 7 ـ انساب الاشراف 4/369. 8 ـ تاریخ خلیفة بن خیاط 357.
[9] ــ تاریخ الیعقوبی 2/394.
[10] ــ سیره پیشوایان 416.
[11] ــ الکافی 6/406. 12 ـ وفیات الاعیان 5/308. 13 ـ الفهرست (الندیم) 184. 14 ـ تاریخ الیعقوبی 2/401.
[15] ــ الاعلام 6/221.
[16] ــ تاریخ الاسلام 10/433.

دیگر منابع: کتاب المحبر 36 الوزراء والکتّاب 141 166 طبقات الشعراء (ابن معتز) 24 العقد الفرید 2/290 مقاتل الطالبیین 403.

محمد ـ مهلّبی (زنده در اواخر قرن دوم هجری)

ابوحرب محمد بن ابی عیینه بن مهلب مهلّبی، ابن ابی عیینه.

از شعرای اواخر قرن دوم1 و پدر ابوعیینه شاعر است.2 محمد از شخصی به نام شهرک حدیث نقل کرده است و افرادی همچون سلم بن قتیبه، وهب بن حماد و دیگران از وی روایت کرده اند.3 ابوحرب از معاصرانِ ابونواس و اصمعی بود4 و از سوی منصور دوانیقی (خلافت 136 ـ 158هـ ) امارت ری را به عهده داشت. سپس خلیفه اموالش را مصادره کرد و خود او را به زندان افکند.5 از او نزدیک صد ورقه شعر باقی مانده است.6 تاریخ وفات او روشن نیست، اما برخی منابع حیاتش را اواخر قرن دوم ذکر کرده اند.7

پی نوشت ها

[1] ـ ریحانة الادب 7/363. 2 ـ دائرة المعارف بزرگ اسلامی 2/164. 3 ـ تاریخ الطبری 5/504 و6/476.
[4] ــ ریحانة الادب 7/363.
[5] ــ دائرة المعارف بزرگ اسلامی 2/164.
[6] ــ الفهرست (الندیم) 184.
[7] ــ ریحانة الأدب 7/363.*

دیگر منابع: تاریخ التراث العربی 2 / 4 / 202 طبقات الشعراء (ابن معتز) 288 الاغانی 20/75.

محمد ـ میّت (زنده در قرن دوم هجری)

ابوجعفر محمد بن مغیره بغدادی، ملقب به میّت.

خطیب بغدادی به نقل از ابوالحسن دارقطنی آورده است که ابوجعفر میّت از قاریان قرآن و اهل بغداد بود. وی از معتمر بن سلیمان تیمی (م 187هـ ) روایت دارد و حسن بن سلام سواق از او روایت نمود.1 الندیم ابوجعفر را در شمار قُرّاء سبعه و در زمره علمایی که در مورد قرائت کسائی کتابی تألیف نموده اند، ذکر کرده و آورده است که کتاب ما خالف الکسائی فیه همزة از اوست.2 با توجه به روایت او از معتمر تیمی می توان دریافت که در قرن دوم می زیسته است.

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ بغداد 3/283.
[2] ــ الفهرست (الندیم) 33.*

دیگر منابع: طبقات النحویین و اللغویین 206 دائرة المعارف الشیعیة العامه 16/615.

محمد ـ میثمی (در عصر امام رضا(علیه السلام))

ابوجعفر محمد بن حسن بن زیاد میثمی اسدی.

اطلاعات اندکی که در مورد وی وجود دارد، آن است که از موالی طایفه بنی اسد، از راویان امام رضا(علیه السلام) و از محدثان موثق شیعه بود.1 او از محمد بن ابی حمزه، مسمع کردین و دیگران حدیث شنیده است.2 احمد بن محمد بن عیسی و یعقوب بن یزید از او روایت کرده اند.3 وی دارای کتاب الحدیث بوده است.4

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/266.
[2] ــ تهذیب الاحکام 2/314 و 7/83.
[3] ــ جامع الرواة 2/92.
[4] ــ الذریعه 6/361.*