محمد ـ نوفلی (قرن سوم هجری)

ابوبکر محمد بن علی بن محمد بن حاتم نوفلی (بوفکی / برمکی) کرمانی.

از محدثان و دانشمندان شیعه و از اساتید شیخ صدوق (م 381هـ ) است و شیخ صدوق در آثار خود بارها از او روایت کرده است،1 اما منابع رجالی متقدم شیعه و به تبع آنها غالب کتاب های رجالی بعدی از وی یاد نکرده اند. ابوالحسین عبیدالله بن محمد بن جعفر قصبانی بغدادی و ابوالعباس احمد بن عیسی وشاء بغدادی از اساتید نوفلی هستند.2 او همچنین از ابومنصور محمد بن احمد بن ازهر در هرات حدیث آموخته و روایت کرده است3 که نشان می دهد وی به خراسان سفر کرده و یا از اهالی آنجا بوده است. کتاب الدعوات اثر اوست.4 با توجه به اینکه از اساتید شیخ صدوق بوده، از مؤلفان قرن سوم به شمار می رود.

پی نوشت ها

1ـ کمال الدین352، 417 و454 عیون اخبار الرضا(علیه السلام) 1/65. 2ـ کمال الدین 352، 417، 437، 454 و 473.
[3] ــ همان 176.
[4] ــ معالم العلماء 115.

دیگر منابع: الخرائج و الجرائح 3/1095 طرائف المقال 1/19 معجم رجال الحدیث 18/26 بحارالانوار 11/329 و 51/219.

محمد ـ نهدی (در عصر امام رضا(علیه السلام))

محمد بن قاسم به فضیل بن یسار نهدی بصری.

وی صحابی امام کاظم1 و امام رضا(علیهما السلام) بود2 و از امام رضا(علیه السلام) و نیز از عبدالله بن ابی یعقوب، احمد بن عمر و حسن بن جهم روایت کرد و راویانی چون ابوعبدالله برقی (م 274هـ )، عمرو بن عثمان و علی بن مهزیار صحابی امام جواد(علیه السلام) از او روایت نمودند.3 رجال نویسان نهدی را فردی موثق دانسته اند. او کتابی دارد4 که در برخی منابع از آن با عنوان کتاب الحدیث یاد شده است.5

پی نوشت ها

[1] ـ رجال البرقی 52.
[2] ــ رجال الطوسی 391.
[3] ــ جامع الرواة 2/177.
[4] ــ رجال النجاشی 2/264.
[5] ــ الذریعه 6/364.*

دیگر منابع: رجال ابن داود 331 تنقیح المقال 3/174 منهج المقال 315 حاوی الاقوال 2/265 خلاصة الاقوال 159 نقد الرجال 328 قاموس الرجال 9/525 دائرة المعارف الشیعیه العامة 16/571 معجم رجال الحدیث 17/161 مستدرکات علم رجال الحدیث 7/294 الوجیزه 102.

محمد ـ نهدی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

ابوجعفر محمد بن حمران نهدی بزاز کوفی.

از موالی بنی نهد1 و اصالتاً کوفی بود و در جرجرایا، شهری بین واسط و بغداد2 اقامت گزید.3 او از اصحاب امام جعفر صادق(علیه السلام) به شمار می رفت4 و از آن بزرگوار و زراره روایت نقل کرده است.5 روایتگرانی چون علی بن اسباط بن سالم،6 محمد بن سماعة و صفوان بن یحیی7 از او حدیث نقل نموده اند. رجال نویسان ایشان را فردی موثق دانسته8 و برخی گویند که با محمد بن حمران بن اعین متحد است.9 وی دارای کتاب الحدیث می باشد10 که علی بن اسباط آن را نقل کرده است.11

پی نوشت ها

[1] ـ رجال البرقی 20.
[2] ــ معجم البلدان 2/123.
[3] ــ خلاصة الاقوال 158 رجال النجاشی 2/260.
[4] ــ رجال الطوسی 285 خلاصة الاقوال 158.
[5] ــ جامع الرواة 2/105.
[6] ــ قاموس الرجال 8/155.
[7] ــ تنقیح المقال 3/110.
[8] ــ رجال النجاشی 2/260.
[9] ــ تنقیح المقال 3/110 جامع الرواة 2/105.
[10] ــ الذریعه 6/361.
[11] ــ منهج المقال 294.*

دیگر منابع: معجم رجال الحدیث 16/43 رجال ابن داود 309 مستدرکات علم رجال الحدیث 7/72 طرائف المقال 1/576.

محمد ـ نهدی (م قرن سوم هجری)

ابوجعفر محمد بن احمد بن خاقان نهدی قلانسی حمدان کوفی.

اهل کوفه بود و از کسانی چون معاویة بن حکیم دهنی و عباس بن معروف روایت کرده است1 و افرادی چون حسین بن محمد، ابن همام، علی بن محمد و دیگران از وی روایت کرده اند.2 برخی وی را فقیه ثقه و خیّر،3 و گروهی وی را ضعیف و فردی که از ضعفا روایت می کند، شمرده اند.4 کتاب های المواقیت فی الصلاة، فضل الکوفه و کتاب النوادر از آثار اوست.5 چون وی از اسماعیل بن مهران6 صحابی امام رضا(علیه السلام) و معاویه بن حکیم صحابی امام جواد(علیه السلام)روایت کرده، می توان او را متوفای قرن سوم دانست.

پی نوشت ها

[1] ـ اختیار معرفة الرجال 80، 343 و 530.
[2] ــ تنقیح المقال 2/70.
[3] ــ اختیار معرفة الرجال 530.
[4] ــ حاوی الاقوال 4/219.
[5] ــ رجال النجاشی 2/231.
[6] ــ معجم رجال الحدیث 15/60.*

دیگر منابع: خلاصة الاقوال 152 مجمع الرجال 5/133 جامع الرواة 2/60