پی نوشت ها

[1] ـ رجال البرقی 48/45.
[2] ــ رجال النجاشی 2/377.
[3] ــ معجم رجال الحدیث 18/111.
[4] ــ اختیار معرفة الرجال 297 و 398.
[5] ــ جامع الرواة 2/223.
[6] ــ رجال الطوسی 319 و 359.
[7] ــ تنقیح المقال 3/208.
[8] ــ الذریعه 6/366.*

دیگر منابع: حاوی الاقوال 2/302 طرائف المقال 1/601 مستدرکات علم رجال الحدیث 7/392 مجمع الرجال 6/81 خلاصة الاقوال 170 الوجیزه 107 الفهرست (طوسی) 170 رجال ابن داود 342.

مردارعیسی ـ دمشقی مرزبان ـ اشعری (در عصر امام رضا(علیه السلام))

مرزبان بن عمران بن عبدالله بن سعد اشعری قمی.

وی صحابی امام کاظم1 و امام رضا(علیهما السلام) بود2 و از ایشان و ابان بن عثمان روایت کرده و احمد بن حمزه،3 صفوان بن یحیی،4 حسین بن علی و سعد بن سعد از او روایت کرده اند.5 امام رضا(علیه السلام) در جواب سؤال وی که پرسیده بود: آیا من از شیعیان شما محسوب می شوم، پاسخ مثبت داده است. رجالیون مرزبان را قابل ستایش دانسته اند.6 اثر او الحدیث می باشد.7

پی نوشت ها

[1] ـ رجال البرقی 51.
[2] ــ رجال الطوسی 391.
[3] ــ اختیار معرفة الرجال 333.
[4] ــ رجال النجاشی 2/376.
[5] ــ جامع الرواة 2/224.
[6] ــ معجم رجال الحدیث 18/117.
[7] ــ الذریعه 6/366.*

دیگر منابع: رجال ابن داود 343 مستدرکات علم رجال الحدیث 7/394 خلاصة الاقوال 172 منهج المقال 331 طرائف المقال 1/359 تنقیح المقال 3/209 حاوی الاقوال 4/328 الوجیزه 107.

مروان ـ ابوشمقمق (م حدود 180هـ )

ابومحمد مروان بن محمد ابوشمقمق کوفی.

ابوشمقمق از موالی مروان بن محمد اموی، و نخست در بصره ساکن بود.1 او ظاهراً خراسانی نسب، ولی در بخاریه ساکن بود.2 بخاریه محله ای در بصره بود که عبیدالله بن زیاد مردمانی را که پس از فتح بخارا از آن دیار به بصره آورده بود، در آن مسکن داد.3 ابوشمقمق از شعرای هجاگوی عرب و فردی ادیب، فقیه، شاعری ظریف طبع و مورد توجه مردم بود.4 او علاوه بر زشتی و آشفتگی ظاهر، دچار لحن یعنی لغزش نحوی و لغوی در گفتار نیز بود. روایاتی که درباره ابوشمقمق نقل شده، حکایت از سفرهای متعدد او دارد از جمله در خلافت هارون الرشید (170 ـ 193هـ ) رو به بغداد نهاد و در آنجا با ابودلامه که بسیار کهن سال شده بود و نیز با ابونواس و گروهی دیگر در منزل ابوالعتاهیه، واقع در محله کرخ دیدار کرد.5 او منصور بن زیاد6 و یحیی بن خالد برمکی را هجو، و فرج رخّجی را مدح کرد.7 همچنین برخی از دولتمردان یحیی بن خالد برمکی را مدح یا هجو کرده است.8 او در سفری که به یمن داشت، به خدمت یزید بن مزید شیبانی رسید و در قطعه شعری از فقر خویش سخت نالید، چندان که یزید هزار دینار به او صله داد.9 همچنین هنگامی که مأمون (خلافت 198 ـ 218هـ ) خالد بن یزید بن مزید را بر موصل گماشت، شاعر با او همراه گشت و شعری که در آنجا درباره شکستن چوب علم سرود، ده هزار درهم جایزه برای او و ولایتی وسیع تر برای امیر به ارمغان آورد.10 او از بشار بن برد سالی دویست درهم کمک می گرفت.11 کلمه شمقمق به معنای دراز است و لقب ابوشمقمق احتمالا از باب درازی بینی او بوده است. وی علاوه بر ریش اندک، لبانی ستبر و منظری نازیبا داشت.12 از آثار او مجموعه ای حاوی هفتاد ورقه شعر می باشد.13 او سرانجام در حدود 180هـ درگذشت.14 سال های حدود 19015 و 200هـ یا چند سال بعد از آن تاریخ های دیگری هستند که برای فوت او ذکر کرده اند.16

پی نوشت ها

[1] ـ رسائل الجاحظ 2/366.
[2] ــ معجم الشعراء 286.
[3] ــ معجم البلدان 1/356.
[4] ــ العقد الفرید 7/239.
[5] ــ تاریخ بغداد 13/146.
[6] ــ الوزراء و الکتّاب 286.
[7] ــ معجم الشعراء 286.
[8] ــ العمده 1/70.
[9] ــ تاریخ بغداد 14/336.
[10] ــ طبقات الشعراء (ابن معتز) 129.
[11] ــ الاغانی 3/194.
[12] ــ معجم الشعراء 286.
[13] ــ الفهرست (الندیم) 187.
[14] ــ طبقات الشعراء (ابن معتز) 129.
[15] ــ تاریخ التراث العربی 2/4/64.
[16] ــ دائرة المعارف بزرگ اسلامی 5/600.*

دیگر منابع: الموشح 83 و 460 وفیات الاعیان 6/335 الاعلام 7/209 البخلاء 1/125.

مروان ـ اصغر (م 240هـ )

ابوسمط مروان بن یحیی بن مروان بن سلیمان بن یحیی بن ابی حفصه، ملقب به غبار العسکر، مروان اصغر، ابن ابی جنوب و حفیده.