اسکاف5 و عبدالله بن شبرمه6 روایت نقل کرده است، چنان که راویانی همچون احمد بن حنبل،7 محمد بن موسی خوراء8 و حسن بن سهل جعفری9 از وی روایت کرده اند. به نقلی، ایشان از امامان معصوم (علیهم السلام)روایت نکرده است.10 او یکی از محدثان ثقه شیعی بوده است، ولی برخی او را ضعیف شمرده اند.11 کتاب الحدیث12 اثر اوست که محمد بن موسی خوراء از آن خبر داده است.13

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/370.
[2] ــ رجال الطوسی 317 تنقیح المقال 3/218.
[3] ــ تهذیب الکمال 28/28.
[4] ــ تاریخ بغداد 13/108 تقریب التهذیب 2/251.
[5] ــ معجم رجال الحدیث 18/172.
[6] ــ تاریخ بغداد 13/108.
[7] ــ همان.
[8] ــ هدایة المحدثین 145.
[9] ــ تهذیب الکمال 28/29.
[10] ــ رجال ابن داود 346.
[11] ــ خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 10/161.
[12] ــ الذریعه 6/366.
[13] ــ الفهرست (طوسی) 171 جامع الرواة 2/233.*

دیگر منابع: طرائف المقال 1/605 المعجم الموحد 2/344 جامع المقال 89 نقد الرجال 345 معالم العلماء 125 التاریخ الکبیر 7/354 میزان الاعتدال 4/120.

مصعب ـ زبیری (156 ـ 236هـ )

ابوعبدالله مصعب بن عبدالله بن مصعب بن ثابت بن عبدالله بن زبیر، زبیری مدنی قرشی اسدی.

اهل مدینه بود1 و در سال 156هـ متولد شد. او ساکن بغداد، و عموی زبیر بن بکار بود. وی در بغداد از مالک بن انس، ضحاک بن عثمان، ابراهیم بن سعد و دیگران حدیث نقل می کرد و افرادی چون زبیر بن بکار، عبدالله بن احمد بن حنبل، ابوالقاسم بغوی،2 موسی بن هارون، ابن ماجه و ابویعلی موصلی از او روایت کرده اند. مصعب فردی ادیب، اخباری، صدوق، علامه در انساب،3 محدث، شاعر4 و فقیه5 به حساب می آمد. رجال شناسان او را توثیق کرده اند، ولی عده ای به جهت اینکه وی در رابطه با مخلوق بودن قرآن معتقد به توقف بود، نسبت به وثاقت او اشکال کرده اند.6 مصعب در شوال سال 236 در هشتاد سالگی در بغداد درگذشت.7 کتاب های جزء،8 النسب الکبیر و نسب قریش از اوست.9

پی نوشت ها

[1] ـ الثقات 9/175.
[2] ــ تاریخ بغداد 13/112.
[3] ــ سیر اعلام النبلاء 11/30 و 31.
[4] ــ الفهرست (الندیم) 123.
[5] ــ الکامل فی التاریخ 7/57.
[6] ــ سیر اعلام النبلاء 11/30 و 31.
[7] ــ تایخ بغداد 13/114.
[8] ــ معجم المؤلفین 12/292.
[9] ــ الفهرست (الندیم) 123.*

دیگر منابع: الطبقات الکبری 7/344 تاریخ الاسلام 17/363 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 10/163 العبر 1/332 شذرات الذهب 2/86 میزان الاعتدال 4/121.

مطرّف ـ عامری (م 87هـ )

ابوعبدالله مطرّف بن عبدالله بن شخیر.

اهل بصره و از قبیله بنی حریش بن کعب بن ربیعه بود.1 وی از امام علی(علیه السلام)، عمار یاسر و ابوذر غفاری نقل روایت کرده و برخی چون حسن بصری، حمید بن هلال و نیز برادرش یزید بن عبدالله از او روایت کرده اند.2 او از سرشناسان و فردی ثروتمند بود.3 مطرّف را محدثی ثقه4 و فقیهی تابعی5 برشمرده اند. وی در سال 87هـ 6 یا پس از آن در زمان حکومت عبدالملک بن مروان(65 ـ 86هـ ) درگذشت.7 کتاب فوائد ابن شخیر از اوست.8

پی نوشت ها

[1] ـ الطبقات الکبری 7/141 النجوم الزاهره 1/214.
[2] ــ سیر اعلام النبلاء 4/188 الطبقات الکبری 7/141.
[3] ــ خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 10/174.
[4] ــ تاریخ الاسلام 6/480 تقریب التهذیب 2/253.
[5] ــ البدایة و النهایه 9/69 وفیات الاعیان 5/211.
[6] ــ الطبقات الکبری 7/146.
[7] ــ المعارف 436.
[8] ــ کشف الظنون 2/1294.*

دیگر منابع: العبر 1/84 الاعلام 7/250 الثقات 5/430 التاریخ الکبیر 7/396 تذکرة الحفاظ 1/64 شذرات الذهب 1/110.

مطلب ـ ثقفی (پیش از 100 ـ 185هـ )

ابومحمد مطلب بن زیاد بن ابی زهیر ثقفی قرشی مدنی کوفی.

اهل کوفه و1 آزاد شده جابر بن سمره سوائی2 و صحابی امام صادق(علیه السلام)3 و راوی از آن بزرگوار بوده است.4 همچنین از زید بن علی بن حسین،5 ابوبکر بن عبدالله اشعری6 و اسحاق بن ابراهیم بن عمیر7 روایت نقل کرده است، چنان که افرادی مانند محمد بن عبدالله بن نمیر،8 عمرو بن عثمان9 و محمد بن خالد از وی روایت نقل کرده اند.10 او یکی از محدثان بزرگ و موثق11 در کوفه بود.12 بیشتر رجال شناسان وی را توثیق کرده اند.13 برخی نیز ایشان را ضعیف شمرده اند.14 سرانجام در سال 185هـ و در زمان حکومت هارون