الرشید(170 ـ 193هـ ) در کوفه درگذشت.15 از آثار مهم او نسخة الصادق16 و کتاب الحدیث است که احمد بن محمد بن خالد از آنها خبر داده است.17

پی نوشت ها

[1] ـ التاریخ الکبیر 8/8.
[2] ــ الطبقات الکبری 6/387 المعارف 306.
[3] ــ رجال الطوسی 320 رجال البرقی 45.
[4] ــ رجال النجاشی 2/377.
[5] ــ تهذیب الکمال 28/78.
[6] ــ تاریخ الاسلام 12/400.
[7] ــ سیر اعلام النبلاء 8/333.
[8] ــ تهذیب الکمال 28/79.
[9] ــ معجم رجال الحدیث 18/177.
[10] ــ رجال النجاشی 2/377.
[11] ــ سیر اعلام النبلاء 8/333 رجال ابن داود 347.
[12] ــ تهذیب الکمال 28/80.
[13] ــ رجال النجاشی 2/377 العبر 1/225.
[14] ــ الطبقات الکبری 6/387 میزان الاعتدال 4/128.
[15] ــ العبر 1/225 الطبقات الکبری 6/387.
[16] ــ الذریعه 24/152.
[17] ــ رجال النجاشی 2/377 الفهرست (طوسی) 168.*

دیگر منابع: تقریب التهذیب 2/254 الوجیزه 109 منهج المقال 335 جامع الرواة 2/234 مجمع الرجال 6/95 تنقیح المقال 3/220.

مطیع ـ کنانی (م 169هـ )

ابوسلمی مطیع بن ایاس بن سلم بن نوفل کنانی لیثی کوفی.

در کوفه به دنیا آمد1 و در همان جا پرورش یافت.2 پدرش اهل فلسطین بود.3 وی از قبیله بنی لیث یا بنی دوئل و از شاعران عصر اموی و عباسی به شمار می آمد.4 تذکره نویسان او را شاعری ظریف، خوش مشرب و بانمک خوانده اند، ولی طبق گزارش همین منابع، او فردی فاسق، بی دین و می گسار بوده و احکام دین را به مسخره می گرفته است، از این رو او را زندیق خوانده و گفته اند که هنگام قیام عبدالله بن معاویة بن جعفر بن ابی طالب در اصفهان، قم و نهاوند همراه وی بود. مدتی امور صدقات بصره را از سوی مهدی عباسی (خلافت 158 ـ 169هـ ) بر عهده داشت.5 سرانجام پس از گذشت سه ماه از خلافت هادی عباسی6 (169 ـ 170هـ )در بصره7 وفات یافت. اشعاری از او جمع آوری شده و به چاپ رسیده است.8

پی نوشت ها

[1] ـ الاغانی 13/276.
[2] ــ نهایة الارب 4/57.
[3] ــ الاغانی 13/276.
[4] ــ سمط اللآلی 1/600. 5 ـ الاغانی 13/276. 6 ـ نهایة الارب 4/57. 7 ـ تاریخ التراث العربی 3/245.
[8] ــ همان الفهرست (الندیم) 184.

دیگر منابع: خزانة الادب 4/286 لسان المیزان 6/51 وفات الاعیان 2/151 تاریخ الاسلام 10/464 الفهرست (الندیم) 184 معجم المؤلفین 12/296 الاعلام7/255.

معاذ ـ جوهری (در عصر امام صادق(علیه السلام))

ابوالحسن معاذ بن ثابت جوهری.

راوی از امام صادق(علیه السلام) بود.1 همچنین از عمرو بن جمیع نیز روایت نقل کرده است،2 چنان که راویانی مانند حسن بن علی بن یوسف معروف به ابن بقّاح3 و ابن ابی عمیر از وی روایت نقل کرده اند. او یکی از محدثان مورد اعتماد امامیه بوده است.4 ایشان صاحب کتابی5 است که ابن بقّاح از آن خبر داده است.6

پی نوشت ها

[1] ـ معجم رجال الحدیث 18/190. 2ـ تنقیح المقال 3/220. 3 ـ الفهرست (طوسی) 169.
[4] ــ هدایة المحدثین 145 مجمع الرجال 6/96. 5 ـ معالم العلماء 124.
[6] ــ نقد الرجال 346.*

دیگر منابع: طرائف المقال 1/606 مستدرکات علم رجال الحدیث 7/435 جامع الرواة 2/235 المعجم الموحد 2/345.

معافی ـ موصلی (پس از 120 ـ 184هـ )

ابومسعود معافی بن عمران بن محمد بن عمران موصلی ازدی نفیلی.

اهل موصل1 و از قبیله ازد بود.2 برای تحصیل علم به نواحی مختلف سفر کرد. با سفیان ثوری ملازمت داشت و از او فقه، ادب و حدیث آموخت. همچنین وی از ابن ابی ذئب، ابن جریح و مالک بن یونس حدیث نقل کرده است. فرزندش احمد، موسی بن اعین، عبدالله بن مبارک و فقیه بن ولید از او روایت نقل کرده اند.3 رجال شناسان اهل سنت او را محدثی ثقه4 و صالح و فقیه خوانده اند.5 گویند که وی ثروتمندی سخی بود.6 معافی در روزگار خلافت هارون7 (170 ـ 193هـ ) در شصت سالگی8 وفات یافت و عمر بن هیثم، والی موصل بر او نماز گزارد.9 کتاب های السنن، الزهد، الادب10 و مسند صغیر11 اثر اوست.

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ الاسلام 12/402.
[2] ــ الطبقات الکبری 7/487.
[3] ــ تاریخ بغداد 13/226.
[4] ــ الطبقات الکبری 7/487.
[5] ــ تهذیب الکمال 28/147.
[6] ــ تاریخ الاسلام 12/402.
[7] ــ الثقات 7/529.
[8] ــ تذکرة الحفاظ 1/287.
[9] ــ تهذیب الکمال 28/147.
[10] ــ معجم المؤلفین 12/303.
[11] ــ سیر اعلام النبلاء 9/80.*

دیگر منابع: میزان الاعتدال 4/134 شذرات الذهب 1/308 النجوم الزاهره 2/107 العبر 1/225 الکامل فی التاریخ 6/166.