معاویه ـ أزدی (128 ـ 214هـ )

ابوعمرو معاویه بن عمرو بن مهلب بن عمرو ازدی کوفی بغدادی، ابن کرمانی.

اصل وی کوفی و ساکن بغداد بود و در سال 128هـ به دنیا آمد.1 از زائدة بن قدامه، عبدالرحمان مسعودی و ابی اسحاق فزاری روایت کرد2 و یحیی بن معین، ابوبکر بن ابی شیبه، احمد بن منیع و زهیر بن حرب از او روایت کرده اند.3 رجال نویسان اهل سنت او را ثقه، راستگو، شجاع و محدثی حافظ دانسته اند.4 سال وفاتش 213 و 214هـ ذکر شده،5 ولی الندیم می گوید: او در سال 215هـ در بغداد از دنیا رفت و اثر او السیر و الجهاد می باشد.6

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ بغداد 13/197. 2 ـ الجرح و التعدیل 8/386.
[3] ــ تاریخ الاسلام 15/408. 4 ـ تاریخ بغداد 3/197.
[5] ــ الثقات 9/167.
[6] ــ الفهرست (الندیم) 105.*

دیگر منابع: شذرات الذهب 2/34 تهذیب الکمال 18/218 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 10/215 العبر 1/288 التاریخ الکبیر 7/234 الطبقات الکبری 7/341.

معاویه ـ اشعری (100 ـ 170هـ )

ابوعبیدالله معاویة بن عبیداللّه بن یسار اشعری طبرانی شامی کاتب.

وی اهل طبریه، از بلاد اردن1 و مولای عبداللّه بن عضاه اشعری بود.2 در سال 100هـ زاده شد.3 از ابواسحاق سبیعی، منصور بن معتمر و دیگران حدیث شنیده است.4 منصور بن ابی مزاحم و برخی دیگر نیز از وی روایت کرده اند.5 ترجمه نگاران اهل سنت وی را فردی فاضل، عابد، خیّر،6 شاعر،7 ادیب، محدث،8 کاتب و وزیر مهدی عباسی (خلافت 158 ـ 169هـ ) معرفی کرده اند.9 نزد آنان وی اولین کسی بوده که در موضوع مالیات موافق با شرع و احکام آن کتاب نوشت.10 پدرش عبیداللّه نیز در حکومت امویان دبیر و رئیس پلیس بوده است.11 پسر وی محمد بن معاویه به اتهام انحراف به دستور مهدی عباسی به قتل رسید. در پی آن، خود معاویه مورد خشم مهدی عباسی قرار گرفت12 و به دستور وی به زندان افتاد و در سال 170هـ در زندان درگذشت13 و در مقبره قریش در بغداد دفن شد و علی بن مهدی بر او نماز گزارد.14 کتاب فی الخراج اثر اوست.15

پی نوشت ها

[1] ـ معجم الشعراء 283.
[2] ــ تهذیب الکمال 28/194.
[3] ــ المنتظم 8/336.
[4] ــ شذرات الذهب 1/279.
[5] ــ تاریخ بغداد 13/196.
[6] ــ المنتظم 8/336 مختصر تاریخ دمشق 25/96.
[7] ــ معجم الشعراء 283.
[8] ــ سیر اعلام النبلاء 7/398.
[9] ــ تاریخ خلیفة بن خیاط 360 تاریخ بغداد 13/196.
[10] ــ الاعلام 7/262.
[11] ــ فرهنگ زندگی نامه ها 1/828.
[12] ــ تاریخ مدینة دمشق 59/249 ـ 258.
[13] ــ سیر اعلام النبلاء 7/398.
[14] ــ تاریخ بغداد 13/197.
[15] ــ معجم المؤلفین 12/304.*

دیگر منابع: خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 10/212 العبر 1/200 الاغانی 6/23.

معاویه ـ بجلی (در عصر امام کاظم(علیه السلام))

ابوالحسن معاویة بن وهب بجلی.

از فقها و سرشناسان1 اهل کوفه2 و صحابی امام صادق3 و امام کاظم(علیهما السلام)4 و راوی از آن دو بزرگوار بود.5 او از محدثانی همچون ابوبصیر، زراره و صفوان روایت نقل کرده و در سند حدود 250 روایت واقع شده است.6 راویانی مانند ابواسماعیل سراج، ابن فضال و ابن محبوب نیز از وی روایت نقل کرده اند.7 رجال شناسان ایشان را یکی از محدثان ثقه شیعی دانسته اند.8 کتاب فضایل الحج9 اثر مهم اوست که ابن ابی عمیر از آن خبر داده است.10

پی نوشت ها

[1] ـ معجم رجال الحدیث 18/224.
[2] ــ رجال الطوسی 310.
[3] ــ رجال البرقی 33.
[4] ــ رجال النجاشی 2/348.
[5] ــ خلاصة الاقوال 168.
[6] ــ معجم رجال الحدیث 18/220.
[7] ــ جامع الرواة 2/243.
[8] ــ رجال ابن داود 351.
[9] ــ معالم العلماء 122 الفهرست (طوسی) 166.
[10] ــ تنقیح المقال 3/226.*

دیگر منابع: مجمع الرجال 6/102 منهج المقال 336 المعجم الموحد 2/349 جامع المقال 130 اختیار معرفة الرجال 325 قاموس الرجال 9/45 نقد الرجال 348 الوجیزه 109.

معاویه بن شریح (در عصر امام صادق(علیه السلام))

معاویة بن شریح از راویان امام صادق(علیه السلام)می باشد که از ابن سنان نیز روایت کرده است. معاویة بن شریح در سند چهارده روایت قرار گرفته، اما وثاقتش ثابت نشده است. ابن ابی عمیر، صفوان بن یحیی، حکم بن مسکین و عثمان بن عیسی از وی روایت کرده اند. برخی